നാല്പതുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ പാൽ വിപണി ഭരിച്ചിരുന്നത് പോൾസൺ എന്ന കുത്തക കമ്പനിയായിരുന്നു. കർഷകർ രാപകൽ കഷ്ടപ്പെട്ട് കറന്നെടുക്കുന്ന പാൽ അവർ തുച്ഛമായ വിലയ്ക്ക് വാങ്ങി നഗരങ്ങളിൽ വലിയ വിലയ്ക്ക് വിറ്റു. ചോദിക്കാനും പറയാനും ആരുമില്ലാത്ത അവസ്ഥ. ഈ ചൂഷണം സഹിക്കവയ്യാതെ ഗുജറാത്തിലെ കർഷകർ സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലിനെ സമീപിച്ചു. ആ കൂടിക്കാഴ്ച ഭാരതത്തിന്റെ ചരിത്രം തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. “നിങ്ങളെ ചൂഷണം ചെയ്യാൻ ആരെയും അനുവദിക്കരുത്, നിങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ വില നിങ്ങൾ തന്നെ നിശ്ചയിക്കണം” എന്നായിരുന്നു പട്ടേലിന്റെ ഉപദേശം.
അങ്ങനെയാണ് 1946-ൽ അങ്ങനെ 1946-ൽ ത്രിഭുവൻ ദാസ് പട്ടേൽ എന്ന കർഷക നേതാവിന്റെ കീഴിൽ രണ്ട് ചെറിയ സഹകരണ സംഘങ്ങൾ രൂപീകരിച്ചു. പക്ഷേ, കർഷകർക്ക് ഈ ബിസിനസ്സ് എങ്ങനെ വലിയ രീതിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണമെന്ന് അറിയില്ലായിരുന്നു. അവിടെയാണ് ഒരു മലയാളി ചെറുപ്പക്കാരൻ ഈ കഥയിലേക്ക് വരുന്നത്.
അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് ഉന്നത പഠനം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങിയെത്തിയ ഡോ. വർഗീസ് കുര്യന് സർക്കാർ നൽകിയ ജോലി ആനന്ദ് എന്ന ഈ കൊച്ചു ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു. സത്യത്തിൽ അവിടുത്തെ ചൂടും പൊടിയും സഹിക്കാതെ ജോലി രാജിവെച്ച് മടങ്ങാൻ തയ്യാറെടുത്തതായിരുന്നു അദ്ദേഹം. പക്ഷേ, അവിടുത്തെ കർഷക നേതാവായ ത്രിഭുവൻ ദാസ് പട്ടേൽ കുര്യനെ തടഞ്ഞു. കർഷകരുടെ ആ നിസ്സഹായാവസ്ഥ കണ്ടപ്പോൾ കുര്യന്റെ മനസ്സ് മാറി. താൻ പഠിച്ച വിദ്യ ഈ പാവപ്പെട്ട കർഷകർക്ക് വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു.
ആദ്യമൊന്നും കാര്യങ്ങൾ എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. വിദേശ കമ്പനികൾ ആവുന്നത്ര തടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ലോകത്ത് പശുവിൻ പാൽ കൊണ്ട് മാത്രമേ പാൽപ്പൊടി നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയൂ എന്ന് വിദേശികൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. എന്നാൽ ഇന്ത്യയിൽ കൂടുതൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് എരുമപ്പാലാണ്. ലോകത്തെ മുഴുവൻ വിദഗ്ധരും ഇത് അസാധ്യമാണെന്ന് വിധിയെഴുതി. പക്ഷേ കുര്യൻ തോറ്റു കൊടുത്തില്ല. എരുമപ്പാലിൽ നിന്ന് പാൽപ്പൊടി നിർമ്മിക്കാനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ അദ്ദേഹം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. “ഇത് അസാധ്യമാണ്” എന്ന് പറഞ്ഞ് വിദേശി വിദഗ്ധർ അദ്ദേഹത്തെ പരിഹസിച്ചു. പക്ഷേ, കുര്യൻ വെല്ലുവിളി ഏറ്റെടുത്തു. അദ്ദേഹം ആ സാങ്കേതികവിദ്യ വിജയിപ്പിച്ചതോടെ, വിദേശ കമ്പനികളുടെ കുത്തക തകരുകയും അമുൽ ലോകശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു.
1960-കളിൽ ഈ പ്രസ്ഥാനം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാലുല്പാദക ശൃംഖലയായി വളർന്നു. ‘അമൂല്യ’ എന്ന സംസ്കൃത വാക്കിൽ നിന്നും അവർ തങ്ങളുടെ ബ്രാൻഡിന് ഒരു പേര് കണ്ടെത്തി—അമുൽ (Amul). ഇന്ന് നമ്മൾ കാണുന്ന കോടികളുടെ മൂല്യമുള്ള അമുൽ കമ്പനിക്ക് ഒരു മുതലാളിയില്ല. ഗുജറാത്തിലെ 36 ലക്ഷത്തിലധികം കർഷക കുടുംബങ്ങളാണ് ഇതിന്റെ ഉടമസ്ഥർ. ഓരോ ദിവസവും രാവിലെ പാൽ അളന്ന് കൊടുക്കുന്ന കർഷകന്റെ അക്കൗണ്ടിലേക്ക് അന്നുതന്നെ പണം എത്തുന്നു. വർഷാവസാനം കമ്പനിക്കുണ്ടാകുന്ന കോടികളുടെ ലാഭം ഈ കർഷകർക്ക് ബോണസായി വീതിച്ചു നൽകുന്നു.
ഒരുകാലത്ത് വിശപ്പടക്കാൻ പാടുപെട്ട കർഷകർ ഇന്ന് അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളുള്ള ജീവിതത്തിലേക്ക് മാറി. സ്വന്തമായി ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുത്ത ഈ കർഷകർ ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാലുല്പാദക ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാണ്. ആ മലയാളി ചെറുപ്പക്കാരൻ അന്ന് മടങ്ങിപ്പോയിരുന്നെങ്കിൽ ഒരുപക്ഷേ ഭാരതം ഇന്നും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പാൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്യേണ്ടി വന്നേനെ.
