റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിവാര വർദ്ധനവിന് പിന്നാലെ വിദേശ കറൻസി കരുതൽ ശേഖരത്തിൽ റഷ്യയെ പിന്തള്ളി ഇന്ത്യ പുതിയ നാഴികക്കല്ല് പിന്നിട്ടു. രാജ്യത്തിന്റെ ഡോളർ കരുതൽ ശേഖരം ഏകദേശം 78,600 കോടി ഡോളറായി ഉയർന്നതോടെയാണ് ഈ ചരിത്രനേട്ടം. റിസർവ് ബാങ്ക് പുറത്തുവിട്ട പുതിയ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, സെപ്റ്റംബർ 4-ന് അവസാനിച്ച ആഴ്ചയിൽ മാത്രം ഇന്ത്യയുടെ വിദേശ കറൻസി കരുതൽ ശേഖരം 4,490 കോടി ഡോളറിലധികം വർദ്ധിച്ച് 78,570 കോടി ഡോളറിലെത്തി. ഓഗസ്റ്റ് അവസാനത്തോടെ റഷ്യയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര കരുതൽ ശേഖരം ഏകദേശം 76,900 കോടി ഡോളറായിരുന്നു. ഈ കണക്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇന്ത്യ റഷ്യയെ മറികടന്ന് മുന്നിലെത്തിയത്. ചൈന, ജപ്പാൻ, സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് എന്നിവയ്ക്ക് തൊട്ടുപിന്നിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാലാമത്തെ കരുതൽ ശേഖരമുള്ള രാജ്യമായി ഇപ്പോൾ ഇന്ത്യ മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
കഴിഞ്ഞ 10 ആഴ്ചകളായി തുടർച്ചയായി വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന കരുതൽ ശേഖരത്തിൽ ഏകദേശം 1,200 കോടി ഡോളറിലധികമാണ് ഈ കാലയളവിൽ മാത്രം കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടത്. വിദേശ കറൻസി ആസ്തികളിലുണ്ടായ വൻ വർദ്ധനവാണ് ഈ പെട്ടെന്നുള്ള കുതിച്ചുചാട്ടത്തിന് പ്രധാന കാരണമായത്. സെപ്റ്റംബർ 4-ന് അവസാനിച്ച ആഴ്ചയിൽ വിദേശ കറൻസി ആസ്തികൾ 4,749 കോടി ഡോളറിലധികം വർദ്ധിച്ച് 64,816 കോടി ഡോളറായി ഉയർന്നു. എന്നാൽ സ്വർണ്ണ ശേഖരത്തിന്റെ മൂല്യത്തിൽ 259 കോടി ഡോളറിന്റെ ഇടിവുണ്ടായത് ഈ വർദ്ധനവിന് ചെറിയ തോതിൽ തിരിച്ചടിയായി. അന്താരാഷ്ട്ര നാണയ നിധിയുമായുള്ള (IMF) ഇന്ത്യയുടെ പ്രത്യേക ഡ്രോയിംഗ് അവകാശങ്ങളിൽ നേരിയ കുറവ് രേഖപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, ഐ.എം.എഫിലെ കരുതൽ നില മെച്ചപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്.
ബാങ്കിങ് സംവിധാനത്തിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തിയ വിദേശ കറൻസികളുടെ വൻ വർദ്ധനവാണ് ഈ വലിയ നേട്ടത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണം. ജൂൺ മാസത്തിൽ വിദേശ കറൻസി നിക്ഷേപങ്ങളും വിദേശ കടങ്ങളും ആകർഷിക്കുന്നതിനായി റിസർവ് ബാങ്ക് കൊണ്ടുവന്ന പ്രത്യേക നടപടികളാണ് ഇതിന് വഴിയൊരുക്കിയത്. സൗജന്യ ഹെഡ്ജിങ് സൗകര്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രോത്സാഹനങ്ങൾ ബാങ്കുകൾക്ക് നൽകിയിരുന്നു. ജൂൺ 5 നും ഓഗസ്റ്റ് 31 നും ഇടയിൽ ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ 13,630 കോടി ഡോളറിലധികം സമാഹരിക്കാൻ ആർ.ബി.ഐക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും പ്രവാസി ഇന്ത്യൻ നിക്ഷേപങ്ങളാണെന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
ഈ വൻ കരുതൽ ശേഖരം രാജ്യത്തിന് സാമ്പത്തികമായി വലിയ സുരക്ഷയാണ് നൽകുന്നത്. ഇറക്കുമതിച്ചെലവുകൾ കണ്ടെത്താനും, വിദേശ ബാധ്യതകൾ നിറവേറ്റാനും, ആഗോള വിപണിയിലുണ്ടാകുന്ന അപ്രതീക്ഷിത പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടാനുമുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക കവചമാണിത്. ഉയർന്ന ക്രൂഡ് ഓയിൽ വിലയും രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ചയും നേരിടുന്ന ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഈ കരുത്ത് ആർ.ബി.ഐക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാണ്. കറൻസി വിപണിയിലെ ചാഞ്ചാട്ടങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാനും രൂപയുടെ മൂല്യം സംരക്ഷിക്കാനും ഈ വലിയ കരുതൽ ശേഖരം റിസർവ് ബാങ്കിനെ സഹായിക്കും.
ഈ വർഷത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ രൂപയുടെ മൂല്യം ഇടിയുകയും വിപണിയിലെ ചാഞ്ചാട്ടങ്ങൾ പിടിച്ചുനിർത്താൻ ആർ.ബി.ഐ ഡോളർ വിൽക്കുകയും ചെയ്തത് വലിയ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ 10 ആഴ്ചകളായി നിരന്തരമായി കരുതൽ ശേഖരം തിരിച്ചുപിടിച്ചാണ് ഇന്ത്യ ഈ പുതിയ റെക്കോർഡിലെത്തിയത്. ആഗോള വിപണിയിലെ അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾക്കിടയിലും രാജ്യം കരുത്തുറ്റ ഒരു സാമ്പത്തിക അടിത്തറയാണ് ഇതിലൂടെ സ്വന്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. കരുതൽ ശേഖരത്തിന്റെ വലിപ്പം മാത്രമല്ല, അത് സമാഹരിച്ച രീതിയും വിപണിയിലെ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്താൻ ആർ.ബി.ഐ നടത്തുന്ന കരുതലുമാണ് ഈ നേട്ടത്തെ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമാക്കുന്നത്.
