ബെംഗളൂരുവിലെ തിരക്കുപിടിച്ച ഒരു ഉച്ചനേരത്ത്, കോർപ്പറേറ്റ് മുറികളിലെ ഫയലുകൾക്കും ലാപ്‌ടോപ്പുകൾക്കുമിടയിൽ തുറന്നുവെച്ച ആ ടിഫിൻ ബോക്സിലായിരുന്നു എല്ലാം തുടങ്ങിയത്. ആ ഉച്ചഭക്ഷണത്തിൽ അമ്മ ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുത്തയച്ച പച്ചമാങ്ങയുടെ പാനീയം മൊത്തിക്കുടിച്ച ആ സുഹൃത്തുക്കളുടെ നാവിൽ വല്ലാത്തൊരു ഗൃഹാതുരത്വം പടർന്നു. ഒരു ചെറിയ തുള്ളി നാവിൽ തൊട്ടതും അവർ ഒരു നിമിഷം വർഷങ്ങൾക്ക് പിന്നിലേക്ക്, മഴയത്ത് കടലാസ് തോണികൾ ഒഴുക്കിവിട്ട സ്കൂൾ കാലഘട്ടത്തിലേക്ക്, വേനലവധിക്ക് മുത്തശ്ശിയുടെ കൈപ്പുണ്യം നുകർന്ന ആ പഴയ അടുക്കളകളിലേക്ക് ഒരു നിമിഷം തിരികെ നടന്നു. കോക്കകോളയും പെപ്‌സിയും പോലെയുള്ള വിദേശ കുത്തകകൾ കയ്യടക്കിവെച്ച ഒരു വിപണിയിൽ, ഇന്ത്യക്കാരന്റെ മനസ്സ് കൊതിക്കുന്നത് മറ്റൊന്നിനുമല്ലേ? ആ ചോദ്യമാണ് അവരെ ചിന്തിപ്പിച്ചത്: കുട്ടിക്കാലത്തെ ഈ നൊസ്റ്റാൾജിയ ഒരു ഉൽപ്പന്നമായാൽ എങ്ങനെയുണ്ടാകും?
കൊക്കകോളയിൽ ഉന്നത പദവികൾ വഹിച്ചിരുന്ന നീരജ് കക്കറും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായ സുഹാസ് മിശ്ര, നീരജ് ബിയാനി, ജെയിംസ് നട്ടാൽ എന്നിവർ ചേർന്ന് 2009-ലാണ് ‘ഹെക്ടർ ബെവറേജസ്’ എന്ന സ്വപ്നത്തിന് വിത്തുപാകുന്നത്. തുടക്കത്തിൽ ‘ഫ്രെസാൽവോ’ എന്ന എനർജി ഡ്രിങ്കുമായി വിപണിയിലെത്തിയെങ്കിലും, അവർക്ക് വേണ്ടത്ര തിളങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. എന്നാൽ തോൽക്കാൻ അവർ ഒരുക്കമായിരുന്നില്ല. ആ സമയത്താണ് ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ ഇടവഴികളിലും വീട്ടകങ്ങളിലും മറഞ്ഞുപോയ ആ പരമ്പരാഗത രുചികൾ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാൻ അവർ തീരുമാനിക്കുന്നത്. അങ്ങനെ 2013-ൽ, ആഗോള പാനീയ ഭീമന്മാരുടെ വൻമതിലുകൾ തകർത്തെറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, ആരും കാണാത്തൊരു വികാരത്തെ ബ്രാൻഡാക്കി മാറ്റി ‘പേപ്പർ ബോട്ട്’ ആദ്യമായി വിപണിയിലേക്ക് ഒഴുകിയിറങ്ങി.
വെറുമൊരു ഡ്രിങ്ക് ഉണ്ടാക്കി കുപ്പിയിലാക്കി വിൽക്കുന്ന ശൈലി അവർ തുടക്കത്തിലേ വേണ്ടെന്നുവെച്ചു. പ്ലാസ്റ്റിക് കുപ്പികൾക്കും അലുമിനിയം ടിന്നുകൾക്കും പകരം, കൈകളിൽ തൊടുമ്പോൾ ഒരു തുണി സഞ്ചി പിടിക്കുന്നതുപോലെ മൃദുവായ, ലളിതമായ പൗച്ചുകൾ അവർ ഡിസൈൻ ചെയ്തു. പ്രിസർവേറ്റീവുകളും കൃത്രിമ നിറങ്ങളും ചേർക്കാതെ, മുത്തശ്ശിമാർ ഉണ്ടാക്കുന്ന അതേ തനിമയോടെ മാങ്ങാ ജ്യൂസും, ജൽജീരയും, കൊക്കവും, ആമ്രസും ഓരോ പൗച്ചിലും നിറച്ചു. പാക്കറ്റിന്റെ പുറകിൽ കുട്ടിക്കാലത്തെ കളികളെക്കുറിച്ചും നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ വേനലവധികളെക്കുറിച്ചും കുറിപ്പുകൾ എഴുതിവെച്ചു. ഒരു കുപ്പി ശീതളപാനീയം കുടിക്കുകയല്ല, മറിച്ച് തങ്ങളുടെ തന്നെ കുട്ടിക്കാലത്തിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോകുകയാണ് തങ്ങളെന്ന് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് തോന്നിത്തുടങ്ങി. ഇന്ത്യയിലെ കോർപ്പറേറ്റ് യുവത്വവും പുതിയ തലമുറയും ആ പേപ്പർ ബോട്ടിനെ നെഞ്ചോട് ചേർത്തത് അങ്ങനെയാണ്.
മാനേസർ ഫാക്ടറിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ആ യാത്ര, മൈസൂരിലെ അത്യാധുനിക പ്ലാന്റിലേക്ക് പടർന്നുപന്തലിച്ചു. പാനീയങ്ങൾ മാത്രമല്ല, കടലമിഠായിയും (Chikki), ട്രെയിൽ മിക്സുകളും, സീറോ ഷുഗർ ഡ്രിങ്കുകളുമൊക്കെയായി പേപ്പർ ബോട്ട് അവരുടെ ലോകം വലുതാക്കി. പരസ്യങ്ങളിൽ മോഡലുകളെ അണിനിരത്തുന്നതിന് പകരം, ഗുൽസാറിന്റെ കവിതകളും മാൽഗുഡി ഡേയ്സിന്റെ ശീലുകളും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന പശ്ചാത്തല സംഗീതവും ആനിമേഷനുകളും നൽകി അവർ ടെലിവിഷൻ സ്ക്രീനുകളിൽ വിസ്മയം തീർത്തു. കൃത്രിമ രുചികളിൽ കുടുങ്ങിക്കിടന്ന ഒരു രാജ്യത്തെ, സ്വന്തം ഗ്രാമീണ രുചികളിലേക്ക് തിരികെ വിളിക്കുക എന്ന മാന്ത്രികതയാണ് അവർ കാണിച്ചുതന്നത്.
ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ സൂപ്പർമാർക്കറ്റിലും എയർപോർട്ട് ലോഞ്ചിലും തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന ആ ചെറിയ പേപ്പർ ബോട്ട് പൗച്ചുകൾ ഒരു വലിയ യാഥാർത്ഥ്യം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്—ബിസിനസ് എന്നാൽ അക്കങ്ങളും ഫാക്ടറികളും മാത്രമാവണമെന്നില്ല; മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള വികാരങ്ങളെ, മറന്നുപോയ ഓർമ്മകളെ സ്പർശിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, ഒരു സാധാരണ കടലാസ് തോണിക്ക് പോലും കോർപ്പറേറ്റ് കൊടുങ്കാറ്റുകളെ അനായാസം മറികടക്കാനാകും.
