സ്വപ്നം കാണാത്ത മനുഷ്യരുണ്ടോ . ഉറക്കത്തിലും ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും കാണുന്ന സ്വപ്നങ്ങളുടെ തേരിലേറി നമ്മൾ എവിടെയൊക്കെ സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്. ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ കാണുന്ന സ്വപ്നത്തെ വിടാം. ഉറക്കത്തിലെ സ്വപ്നങ്ങളെ കുറിച്ച് അല്പം കാര്യവിചാരമാകാം. സ്വപ്നങ്ങൾ എന്തൊരു അമ്പരിപ്പിക്കുന്ന പ്രതിഭാസമാണല്ലേ. ചിലപ്പോഴൊക്കെ നമ്മളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന, നമ്മൾ എപ്പോഴെങ്കിലും അഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ സ്വപ്നത്തിൽ സാധിക്കും. ചിലപ്പോൾ അങ്ങേയറ്റം പേടിപ്പിക്കുന്നതും സങ്കടപ്പെടുത്തുന്നതുമായ സ്വപ്നങ്ങളും നമ്മൾ കാണും. കുഞ്ഞുവാവകൾ ഉറക്കത്തിൽ നിറഞ്ഞ് ചിരിക്കുന്നതും വിതുമ്പിക്കരയുന്നതും കണ്ടിട്ടില്ലേ. എന്തായിരിക്കും സ്വപ്നങ്ങളുടെ രഹസ്യം. എന്തിനാണ് നമ്മൾ സ്വപ്നം കാണുന്നത്. നോക്കാം.
ഉറങ്ങുന്ന ഒരാൾക്ക് ഭാവനാത്മകമായ അനുഭൂതികൾ നൽകുന്ന മാനസികമായ ഒരവസ്ഥയാണ് സ്വപ്നം. സ്വപ്നങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രം അപൂർണ്ണമാണ്. സ്വപ്നങ്ങളിലൂടെ ശരീരം ലക്ഷ്യമിടുന്നത് എന്താണ് അല്ലെങ്കിൽ സ്വപ്നങ്ങളുടെ കർത്തവ്യമെന്താണ് എന്നുള്ളതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉത്തരം ഇപ്പോഴും അജ്ഞാതമാണ്. എങ്കിലും സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് അണിയറയിൽ നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെ കുറിച്ച് ഗവേഷണങ്ങളിലൂടെ ചില അറിവുകളെല്ലാം നമ്മുടെ ശാസ്ത്രസമൂഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഉറക്കത്തിന്റെ ആർഇഎം (റാപ്പിഡ് ഐ മൂവ്മെന്റ്) ഘട്ടത്തിൽ നടക്കുന്ന ഒരു കൂട്ടം മാനസികമായ പ്രവർത്തനങ്ങളെ മൊത്തത്തിൽ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതാണ് സ്വപ്നം. ഭാവനകൾ, ചിന്തകൾ, കാഴ്ചകൾ, ഇന്ദ്രിയാനുഭൂതി എന്നിവയിലൂടെ സ്വപ്നം നമ്മിലുണ്ടാക്കുന്ന അനുഭൂതി യഥാർത്ഥമാണെന്ന തോന്നൽ ഉണ്ടാകുന്നു.
ഉറക്കവും സ്വപ്നവും
ഉറക്കവും അല്,ല ഉണർന്നിരിക്കുന്നതുമല്ലാത്ത ഒരവസ്ഥ, അതാണ് ഉറക്കത്തിലെ ആർഇഎം ഘട്ടം. സാധാരണയായി ആർഇഎം ഉറക്കത്തിലാണ് സ്വപ്നം സംഭവിക്കുന്നതെങ്കിലും സ്ലോ വേവ് സ്ലീപ് (എസ്ഡബ്ല്യൂഎസ്) പോലുള്ള ഘട്ടങ്ങളിലും സ്വപ്നം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ അത് വളരെ അപൂർവ്വമാണ്. ആർഇഎം ഉറക്കത്തിൽ ശരീരത്തിൽ അസറ്റൈൽകോളിന്റെയും ഡോപ്പമൈന്റെയും അളവ് ഉയർന്നിരിക്കും. അസറ്റൈൽകോളിൻ തലച്ചോറിനെ സജീവമാക്കി വെക്കുന്നു. ഡോപ്പമൈന്റെ അളവ് ഉയരുമ്പോൾ ആളുകൾക്ക് ഭ്രമാത്മകമായ തോന്നലുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഹാലൂസിനേഷൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഇത്തരം ഭ്രമാത്മകമായ അനുഭൂതികളും അവയെല്ലാം യഥാർത്ഥമാണെന്ന തോന്നൽ ആളുകളിലുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. ഡോപ്പമൈനാണ് ഇതിന് പിന്നിലെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഡോപ്പമൈന്റെയും അസറ്റൈൽകോളിന്റെയും അളവ് കൂടുന്നതിനൊപ്പം ആർഇഎം ഉറക്കത്തിൽ സെർട്ടോണിൻ, ഹിസ്റ്റമൈൻ, നോർഅഡ്രിനാലിൻ എന്നീ ന്യൂറോട്രാൻസ്മിറ്ററുകളുടെ തോത് കുറയുന്നു. ഇവയെല്ലാം ഉണർന്നിരിക്കാൻ ശരീരത്തെ സഹായിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ആർഇഎം ഉറക്കത്തിൽ തലച്ചോറ് ഉണർന്നിരിക്കുകയും ശരീരം ഉറങ്ങുകയും ചെയ്യുകയാണെന്ന് പറയുന്നത്.
ലൂസിഡ് ഡ്രീമിംഗ് അഥവാ സുബോധത്തോടെയുള്ള സ്വപ്നം കാണൽ, ദുഃസ്വപ്നം എന്നിങ്ങനെയും സ്വപ്നങ്ങളുണ്ട്. ആർഇഎം ഉറക്കത്തിനും ഉണരലിനും ഇടയിലുള്ള ഘട്ടത്തിലാണ് സുബോധത്തോടെയുള്ള സ്വപ്നം കാണൽ സംഭവിക്കുന്നത്. ഇവിടെ സ്വപ്നം കാണുന്ന വ്യക്തിക്ക് സ്വപ്നത്തിന്റെ ആഖ്യാനത്തെ നിയന്ത്രിക്കാനാതും. ദുഃസ്വപ്നങ്ങൾ നെഗറ്റീവ് സ്വപ്നങ്ങളാണ്. ഹിതകരമല്ലാത്ത, സന്തോഷമുണ്ടാക്കാത്ത ഇത്തരം സ്വപ്നങ്ങൾ ആളുകൾ മാനസിക പിരിമുറുക്കത്തിൽ ആയിരിക്കുമ്പോഴോ വൈകാരികമായി തളർന്നിരിക്കുമ്പോഴോ ചില മരുന്നുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് മൂലമോ ആണ് സംഭവിക്കുന്നത്. ഒരേ ഉള്ളടക്കമുള്ള ദുഃസ്വപ്നം അടിക്കടി കാണുന്നത് മാനസികമായ പ്രശ്നത്തിന്റെ സൂചനയാകാം. ജീവിതത്തിൽ എന്നെങ്കിലും സംഭവിച്ച ഒരു കാര്യമായിരിക്കാം അത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്.
സ്വപ്നങ്ങളുടെ ഉദ്ദേശമെന്ത് ?
എന്തിനാണ് സ്വപ്നം കാണുന്നതെന്നോ അതുകൊണ്ടുള്ള ലക്ഷ്യമെന്താണെന്നോ ഇതുവരെ കൃത്യമായി മനസിലാക്കാൻ മനുഷ്യന് സാധിച്ചിട്ടില്ല. പക്ഷേ ആർഇഎം ഉറക്കത്തിലാണ് (മിക്കപ്പോഴും) സ്വപ്നങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നത് എന്നത് സ്വപ്നങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ശാരീരികാരോഗ്യത്തിൽ ആർഇഎം ഉറക്കം വളരെ പ്രധാനമാണ്. ആർഇഎം ഉറക്കം ഇല്ലാതായാൽ ശാരീരികമായും മാനസികമായും ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിത നിലവാരത്തെ അത് സാരമായി ബാധിക്കും. അങ്ങനെ നോക്കുകയാണെങ്കിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട നാഡീസംവേദകങ്ങളെ (ന്യൂറോട്രാൻസ്മിറ്ററുകൾ) വീണ്ടെടുക്കാനും ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ സാധിക്കാത്ത ശാരീരിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താനും ശരീരത്തെ സഹായിക്കുന്ന ഒരു മാർഗ്ഗമാണ് സ്വപ്നം. ഓർമ്മകളെയും കഴിവുകളെയും അറിവുകളെയും ഒന്നിച്ചുചേർത്ത് വെക്കുന്നതിലും സ്വപ്നം നിർണ്ണായകമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ലഭ്യമായ സാംപിളുകളുടെ ദൗർലഭ്യം കാരണം സ്വപ്നങ്ങളുടെ കടമകൾ പഠിക്കുക ശ്രമകരമായ ദൗത്യമാണെങ്കിലും സ്വപ്നം കാണാതിരുന്നാൽ (ഉറക്കം ആർഇഎം ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മനപ്പൂർവ്വം ഉണർന്നോ മറ്റേതെങ്കിലും രീതിയിലൂടെയോ) എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്നത് സംബന്ധിച്ച് നിരവധി ഗവേഷണങ്ങളും തെളിവുകളും ലഭ്യമാണ്. ഏകാഗ്രതക്കുറവ്, ടെൻഷൻ, ഉത്കണ്ഠ, മൂഡ് സ്വിംഗ്സ്, വണ്ണം വെക്കൽ തുടങ്ങി നിരവധി പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് ആർഇഎം ഉറക്കം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ ശരീരത്തിലുണ്ടാകുക. ആർഇഎം ഉറക്കം സാധ്യമാക്കുന്നതിൽ സ്വപ്നങ്ങൾ വലിയ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു എന്നുവേണം കരുതാൻ. അതിനാൽ നന്നായി ഉറങ്ങൂ, നല്ലവണ്ണം സ്വപ്നം കാണൂ, ആരോഗ്യത്തിന് അത് രണ്ടും ആവശ്യമാണ്.
