“പറ്റുമെങ്കിൽ എന്നെ തടയൂ…” എന്ന് വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ട്, തലമുറകളുടെ പാരമ്പര്യമുള്ള വമ്പൻ സ്രാവുകൾ വാഴുന്ന സ്വർണ്ണകച്ചവടക്കടലിലേക്ക് 1993-ൽ ഒരു യുവാവ് എടുത്തുചാടി. കയ്യിലുണ്ടായിരുന്നത് 50 ലക്ഷം രൂപയുടെ മൂലധനം! അനുഭവസമ്പന്നരായ പലരും അന്ന് പുച്ഛത്തോടെ ചിരിച്ചു—”ഇവൻ്റേത് ദിവസങ്ങൾക്കകം പൂട്ടിപ്പോകും.” എന്നാൽ, മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറം ആ ചിരിച്ചവരുടെ വായടപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, 14 രാജ്യങ്ങളിലായി 445-ലധികം ആകാശഗോപുരങ്ങൾ പോലുള്ള ഷോറൂമുകൾ പടുത്തുയർത്തി, 30,000-ത്തിലധികം പേർക്ക് തൊഴിൽ നൽകി, 9.46 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ (ഏകദേശം 80,000 കോടിയിലധികം രൂപ!) വാർഷിക വിറ്റുവരവുമായി ലോകത്തെ അഞ്ചാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ജ്വല്ലറി സാമ്രാജ്യമായി അത് മാറി! അതെ, ഇത് മലബാർ ഗോൾഡ് & ഡയമണ്ട്സിന്റെയും, കൊപ്രക്കച്ചവടത്തിൽ നിന്ന് സ്വർണ്ണ സിംഹാസനത്തിലേക്ക് നടന്നു കയറിയ എം. പി. അഹമ്മദിന്റെയും വിജയഗാഥയാണ്!
ഈ കഥ തുടങ്ങുന്നത് മലബാറിന്റെ മണ്ണിലാണ്. ഒരു സ്വർണ്ണ സാമ്രാജ്യം എം. പി. അഹമ്മദിന് പാരമ്പര്യമായി കിട്ടിയതായിരുന്നില്ല. കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ വഴി തിരഞ്ഞെടുത്ത അദ്ദേഹം ആദ്യം ഇറങ്ങിയത് കാർഷിക മേഖലയിലേക്കാണ്. കൊപ്ര, മസാലപ്പൊടികൾ, മറ്റ് കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുടെ മൊത്തക്കച്ചവടമായിരുന്നു ആദ്യകാലത്ത്. ഈ കച്ചവടങ്ങൾ സ്വർണ്ണത്തേക്കാൾ വിലപിടിപ്പുള്ള ചില പാഠങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ പഠിപ്പിച്ചു—പണത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കണം, വിദേശവിപണിയെ എങ്ങനെ സമീപിക്കണം, എല്ലാറ്റിലുമുപരി ഉപഭോക്താവിന്റെ ‘വിശ്വാസം’ എങ്ങനെ നേടിയെടുക്കണം.
എൺപതുകളുടെ അവസാനത്തിലും തൊണ്ണൂറുകളുടെ തുടക്കത്തിലും കേരളത്തിൽ ഒരു വലിയ സാമൂഹിക മാറ്റം നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഗൾഫ് കുടിയേറ്റം കൊടുമ്പിരിക്കൊള്ളുന്നു, മധ്യവർഗത്തിന്റെ വരുമാനം ഉയരുന്നു, വിവാഹങ്ങൾക്ക് സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ആവശ്യകത വാനോളമുയരുന്നു. മലയാളിക്ക് സ്വർണ്ണം വെറുമൊരു ആഭരണമല്ല; അതൊരു വികാരമാണ്, സുരക്ഷിതമായ നിക്ഷേപമാണ്, അന്തസ്സാണ് എന്ന് അഹമ്മദ് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ആ തിരിച്ചറിവിലാണ് 1993-ൽ ഏതാനും ജീവനക്കാരും പരിമിതമായ സ്റ്റോക്കുമായി കോഴിക്കോട്ട് ആദ്യത്തെ മലബാർ ഗോൾഡ് ഷോറൂം തുറക്കുന്നത്.
പക്ഷേ, പുറത്തുനിന്ന് കാണുന്നതുപോലെ അത്ര തിളക്കമുള്ളതായിരുന്നില്ല മലബാറിന്റെ ആദ്യകാല പാതകൾ. ഒരു പുതിയ ബ്രാൻഡിനെ വിപണിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കുക എന്നത് ജീവൻമരണ പോരാട്ടമായിരുന്നു. മലബാർ ഗോൾഡ് നേരിട്ട ഏറ്റവും വലിയ ആദ്യ പ്രതിസന്ധി ‘ബ്രാൻഡ് റെക്കഗ്നിഷൻ’ അല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള അവിശ്വാസമായിരുന്നു. തലമുറകളായി തങ്ങൾ പോകുന്ന കുടുംബ ജ്വല്ലറികളെ വിട്ട്, കോഴിക്കോട്ടെ ഒരു പുതിയ കടയിലേക്ക് വരാൻ ആളുകൾ മടിച്ചു. തങ്ങളുടെ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ മാറ്റും purity-യും നൂറു ശതമാനം വിശ്വസനീയമാണെന്നും, ഡിസൈനുകൾ മികച്ചതാണെന്നും ഒരോ ഉപഭോക്താവിനെയും ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ മലബാറിന് വർഷങ്ങളുടെ കഠിനാധ്വാനം വേണ്ടി വന്നു.
മറ്റൊരു വശത്ത്, സ്വർണ്ണക്കച്ചവടം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഭീമമായ ‘വർക്കിംഗ് കാപ്പിറ്റൽ’ (Working Capital) വലിയൊരു തലവേദനയായിരുന്നു. ഓരോ ഗ്രാം സ്വർണ്ണത്തിലും ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ലോക്ക് ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. പരിമിതമായ മൂലധനത്തിൽ തുടങ്ങിയ മലബാറിന്, ഭീമമായ തുക ഇൻവെന്ററിക്കായി കണ്ടെത്തുക, കൃത്യമായ ക്യാഷ് ഫ്ലോ നിലനിർത്തുക, ക്രെഡിറ്റ് ബാലൻസ് ചെയ്യുക എന്നിവ വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. ഇതിനെല്ലാം പുറമെയാണ് സ്വർണ്ണവിലയിലെ അപ്രതീക്ഷിത മാറ്റങ്ങൾ (Price Volatility). വൻതുകയ്ക്ക് സ്വർണ്ണം വാങ്ങി സ്റ്റോക്ക് ചെയ്തതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ വില ഇടിഞ്ഞാൽ, അത് കമ്പനിയുടെ ലാഭവിഹിതത്തെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുമായിരുന്നു. ഈ സാമ്പത്തിക കൊടുങ്കാറ്റുകളെ അതിജീവിക്കാൻ കണിശമായ പർച്ചേസിംഗ് രീതികളും ഇൻവെന്ററി മാനേജ്‌മെന്റ് സിസ്റ്റങ്ങളും അവർക്ക് പൂജ്യത്തിൽ നിന്ന് കെട്ടിപ്പടുക്കേണ്ടി വന്നു.
മത്സരത്തിന്റെ കാര്യത്തിലാണെങ്കിൽ തനിഷ്ക്, കല്യാൺ ജ്വല്ലേഴ്സ്, ജോയ്ആലുക്കാസ് തുടങ്ങിയ വമ്പൻ തിമിംഗലങ്ങൾ വിപണി ഭരിക്കുന്ന സമയമായിരുന്നു അത്. അവരോട് വില കുറച്ച് മത്സരിക്കുക എന്നത് ആത്മഹത്യാപരമായിരുന്നു. അവിടെയാണ് മലബാർ തന്ത്രം മാറ്റിയത്. അവർ മത്സരിച്ചത് വിലയിലല്ല, മറിച്ച് ഉപഭോക്താവിന് നൽകുന്ന അനുഭവത്തിലാണ്. ആളുകൾക്ക് കല്യാണ ആഭരണങ്ങൾ ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഭയമില്ലാതെ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പാകത്തിൽ വമ്പൻ ‘large-format’ ഷോറൂമുകൾ അവർ വികസിപ്പിച്ചു. അതിൽ ബ്രൈഡൽ കളക്ഷനുകൾ, ഡയമണ്ട് ലോഞ്ചുകൾ, കുട്ടികൾക്കായുള്ള പ്രത്യേക സെക്ഷനുകൾ എന്നിവ ഒരുക്കി വിപണിയുടെ മുഖച്ഛായ തന്നെ അവർ മാറ്റിമറിച്ചു.
രാജ്യത്താകെ ഒരേ സ്വർണ്ണവില ഉറപ്പാക്കുന്ന ‘വൺ ഇന്ത്യ വൺ ഗോൾഡ് റേറ്റ്’ എന്ന വിപ്ലവാത്മകമായ ആശയം മലബാർ കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ വിപണി അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഒപ്പം BIS ഹാൾമാർക്ക് ചെയ്ത സ്വർണ്ണവും സുതാര്യമായ ബില്ലിംഗും ചേർന്നപ്പോൾ ഉപഭോക്താക്കൾ മലബാറിനെ നെഞ്ചിലേറ്റി.
കേരളത്തിന്റെ മണ്ണിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ആ പ്രയാണം പിന്നീട് അതിരുകൾ ഭേദിച്ചു. രണ്ടായിരത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ കേരളത്തിലുടനീളം പടർന്ന മലബാർ, 2008-ൽ ഗൾഫ് മലയാളി പ്രവാസികളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് യു.എ.ഇ-ലേക്ക് ചേക്കേറി. അവിടെനിന്നും ഖത്തർ, ഒമാൻ, കുവൈറ്റ്, സൗദി അറേബ്യ, സിംഗപ്പൂർ, മലേഷ്യ എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് വേരുകളാഴ്ത്തി. ഇന്ന് യു.എസ്.എ, കാനഡ, യുകെ, ഓസ്‌ട്രേലിയ, ന്യൂസിലാൻഡ് തുടങ്ങിയ പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിലെ തെരുവുകളിൽ പോലും മലബാർ ഗോൾഡിന്റെ ബോർഡുകൾ തിളങ്ങിനിൽക്കുന്നു. വെറും കയ്യോടെ വന്ന് വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ ഷോറൂം തുറക്കുമ്പോൾ ആ നാട്ടിലെ സംസ്കാരത്തിന് അനുയോജ്യമായ ഡിസൈനുകൾ ഒരുക്കാനും, അതേസമയം ഇന്ത്യൻ കരകൗശല ഭംഗി നിലനിർത്താനും അവർ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചു.
കേവലം സ്വർണ്ണം വിൽക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനമല്ല ഇന്ന് മലബാർ. സ്വന്തമായി മാനുഫാക്ചറിംഗ് യൂണിറ്റുകളും, ഡിസൈൻ സെന്ററുകളും, വിതരണ ശൃംഖലകളും അത്യാധുനിക ഇ.ആർ.പി (ERP) സാങ്കേതികവിദ്യയുമുള്ള പൂർണ്ണമായും വെർട്ടിക്കലി ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ആയ ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് വ്യവസായ ഗ്രൂപ്പാണിത്. ഇത്രയൊക്കെ വളർന്നിട്ടും, തങ്ങളെ വളർത്തിയ സമൂഹത്തെ അവർ മറന്നില്ല. ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം, വിശപ്പ് നിർമ്മാർജ്ജനം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം (ESG) തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ തങ്ങളുടെ ലാഭത്തിന്റെ ഒരു പങ്ക് അവർ സ്ഥിരമായി മാറ്റിവെക്കുന്നു.
50 ലക്ഷം രൂപയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, 3,500-ലധികം ഷെയർഹോൾഡർമാരുടെ കരുത്തിൽ ലോകത്തിന്റെ നെറുകയിലെത്തിയ മലബാർ ഗോൾഡിന്റെ കഥ ബിസിനസ്സ് ലോകത്തിന് നൽകുന്ന വലിയൊരു പാഠമുണ്ട്: വളർച്ച എന്നത് പെട്ടെന്ന് കടം വാങ്ങി കൂട്ടുന്നതല്ല, മറിച്ച് കഠിനമായ പ്രതിസന്ധികളിലും പടിപടിയായി വിശ്വാസം കെട്ടിപ്പടുത്ത് നേടേണ്ട പേഷ്യന്റ് ഗ്രോത്ത് (Patient Growth) ആണ്. അടിത്തറ സത്യസന്ധതയുടേതാണെങ്കിൽ, കോഴിക്കോട്ടെ ഒരു ചെറിയ തെരുവിൽ നിന്നും ലോകത്തിന്റെ നെറുകയിലേക്ക് നടന്നു കയറാമെന്ന് ഈ മലയാളി ബ്രാൻഡ് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തെളിയിച്ചു കഴിഞ്ഞു!
