ചൈന, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, ഇന്ത്യൻ അധിനിവേശ കശ്മീർ എന്നിവയ്ക്ക് നടുവിൽ 73,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ കിടക്കുന്ന അതീവ തന്ത്രപ്രധാന മേഖലയായ ഗിൽജിത്-ബാൾട്ടിസ്ഥാനെ (Gilgit-Baltistan) കഴിഞ്ഞ ഏഴ് പതിറ്റാണ്ടുകളായി പാകിസ്താൻ ഭരണകൂടം വലിയൊരു ഭരണഘടനാ ചതിക്കുഴിയിൽ നിർത്തിയിരിക്കുകയാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തൽ. പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ പൗരത്വ അവകാശങ്ങളോ, പാക് പാർലമെന്റിൽ പ്രതിനിധികളെയോ നൽകാൻ തയ്യാറാകാതെ കേവലം തങ്ങളുടെ അധീനതയിലുള്ള ഒരു പ്രവിശ്യയായി മാത്രം പാകിസ്ഥാൻ ഗിൽജിത്-ബാൾട്ടിസ്ഥാനെ ചൂഷണം ചെയ്യുകയാണെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്നത്. സ്വന്തമായി ഒരു രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വം പോലുമില്ലാതെ നിയമപരമായ വലിയൊരു നിഴൽ മേഖലയിലാണ് ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നത്.
1947-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചപ്പോൾ മുതൽ ഈ പ്രദേശം പാകിസ്താനോട് പൂർണ്ണമായി ലയിപ്പിക്കുകയോ ഭരണഘടനാപരമായി ഉൾക്കൊള്ളുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. പാകിസ്ഥാൻ മുസ്ലിം ലീഗ് (N), പാകിസ്ഥാൻ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി (PPP) തുടങ്ങിയ ഭരണകക്ഷികൾ മാറിമാറി ഭരിച്ചെങ്കിലും ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ വികസനത്തിനോ ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണത്തിനോ ഇവർ യാതൊരു നടപടിയും സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ല. 2009-ലും 2018-ലും കണ്ണ് തുടയ്ക്കാനെന്നോണം ഭരണകൂടം പ്രത്യേക സ്വയംഭരണ ഓർഡറുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും 33 സീറ്റുകളുള്ള ഒരു നിയമസഭ ഇവിടെ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിൽ 24 പേരെ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കാനും മുഖ്യമന്ത്രിയെ നിശ്ചയിക്കാനും സാധിക്കുമെങ്കിലും ഇവർക്ക് പാകിസ്ഥാന്റെ ദേശീയ അസംബ്ലിയിലേക്കോ സെനറ്റിലേക്കോ പ്രതിനിധികളെ അയക്കാൻ അവകാശമില്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പാകിസ്ഥാൻ നാഷണൽ ഫൈനാൻസ് കമ്മീഷൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന സാമ്പത്തിക വിഹിതത്തിന്റെ ആനുകൂല്യങ്ങളും ഗിൽജിത്-ബാൾട്ടിസ്ഥാന് ലഭിക്കാറില്ല.
കശ്മീർ തർക്കത്തിന്റെ പേര് പറഞ്ഞാണ് പാകിസ്താൻ ഈ ചതി തുടരുന്നത്. ഗിൽജിത്-ബാൾട്ടിസ്ഥാനെ തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക പ്രവിശ്യയായി പ്രഖ്യാപിച്ചാൽ അത് കശ്മീർ വിഷയത്തിലുള്ള പാകിസ്താൻ്റെ അന്താരാഷ്ട്ര വാദങ്ങളെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുമെന്നാണ് ഇസ്ലാമാബാദിന്റെ നിലപാട്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ (UN) നിർദ്ദേശപ്രകാരമുള്ള ഒരു പൊതുജനാഭിപ്രായ വോട്ടെടുപ്പ് (Plebiscite) നടക്കുന്നത് വരെ ഈ പ്രദേശം ഇങ്ങനെ തന്നെ തുടരുമെന്നാണ് പാക് വാദം. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ 70 വർഷമായി ഈ വോട്ടെടുപ്പ് നടന്നിട്ടുമില്ല, ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് പൗരത്വം ലഭിച്ചിട്ടുമില്ല. പാക് സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഏഴംഗ ബെഞ്ച് 2019 ജനുവരി 17-ന് പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിയിൽ ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് മറ്റ് പാക് പൗരന്മാരെപ്പോലെ തുല്യ അവകാശമുണ്ടെന്ന് നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, പ്രവിശ്യാ പദവി നൽകാൻ ആവശ്യമായ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി വരുത്താൻ പാക് സർക്കാർ ഇതുവരെ തയ്യാറായിട്ടില്ല. ചൈന-പാകിസ്ഥാൻ സാമ്പത്തിക ഇടനാഴി (CPEC) കടന്നുപോകുന്ന ഈ മേഖലയിലെ വിഭവങ്ങളും ഭൂമിയും പാകിസ്ഥാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ നേരിട്ട് കയ്യടക്കുകയാണെന്നും ഇതിനെതിരെ പ്രതികരിക്കുന്ന പ്രാദേശിക നേതാക്കളെയും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകരെയും കള്ളക്കേസുകളിൽ കുടുക്കി ജയിലിലടയ്ക്കുകയാണെന്നും ‘അവാമി ആക്ഷൻ കമ്മിറ്റി’ (Awami Action Committee) പോലുള്ള പ്രാദേശിക സംഘടനകൾ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു.
