“പുലർച്ചെ നാലുമണിക്ക് കേരളത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഗ്രാമത്തിലെ ഇടവഴിയിലൂടെ നടന്നുനോക്കൂ. മഞ്ഞുവീണ പുൽത്തകിടികൾക്കിടയിലൂടെ, പശുവിന്റെ അകിടിൽ നിന്ന് കറന്നെടുത്ത ഇളംചൂടുള്ള പാലുമായി സ്റ്റീൽ പാത്രങ്ങൾ കൈയിലേന്തി പ്രാദേശിക സൊസൈറ്റിയുടെ വരാന്തയിലേക്ക് വരിവരിയായി നടന്നുനീങ്ങുന്ന അമ്മമാരെയും കർഷകരെയും കാണാം! അളവുപാത്രത്തിലേക്ക് ആ വെളുത്ത അമൃത് ഒഴിച്ചുനൽകുമ്പോൾ അവരുടെ മനസ്സിൽ ഒരു ആശ്വാസമുണ്ട്—’ഇത് വിറ്റുപോകാതിരിക്കില്ല, ഇതിന്റെ അധ്വാനത്തിന്റെ കാശ് കൃത്യമായി വീട്ടിലെത്തും.’ എന്നാൽ, ആ നാട്ടിൻപുറത്തെ പാൽപ്പാത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തി, സംസ്ഥാനത്തെ നാലായിരത്തി മുന്നൂറ്റി നാൽപ്പത്തിനാല് കോടി രൂപ വാർഷിക വിറ്റുവരവുള്ള ഒരു സാമ്രാജ്യമായി പടർന്നുപന്തലിച്ച ഒരു വിപ്ലവത്തിന്റെ പേരെന്താണ്? അതാണ് ‘മിൽമ’ (Milma)! ഒരു മുതലാളിയുടെയും കീശ വീർപ്പിക്കാനല്ലാതെ, പത്തുലക്ഷത്തിലധികം വരുന്ന പാവപ്പെട്ട ക്ഷീരകർഷകർ തന്നെ മുതലാളിമാരായി വാഴുന്ന കേരളത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തിക മഹാവിസ്മയം!”
ഈ അത്ഭുത പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വിത്തുകൾ പാകിയത് ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് ബോർഡ് റൂമിലല്ല, മറിച്ച് ഇന്ത്യൻ ധവളവിപ്ലവത്തിന്റെ ശിൽപിയായ ഡോ. വർഗീസ് കുര്യന്റെ വിപ്ലവ ചിന്തകളിലാണ്. ഗുജറാത്തിലെ ആനന്ദിൽ അമുലിലൂടെ അദ്ദേഹം പടുത്തുയർത്തിയ സഹകരണ മാതൃകയെ ‘ഓപ്പറേഷൻ ഫ്ലഡ്’ എന്ന പേരിൽ രാജ്യമൊട്ടാകെ വ്യാപിപ്പിച്ചപ്പോൾ, 1980-ൽ അതിന്റെ രണ്ടാം ഘട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി കേരള കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് മിൽക്ക് മാർക്കറ്റിംഗ് ഫെഡറേഷൻ (KCMMF) അഥവാ ‘മിൽമ’ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ലൈവ്‌സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്‌മെന്റ് ബോർഡിൽ നിന്ന് 1983 ഏപ്രിൽ ഒന്നിന് സംഭരണവും വിതരണവും മിൽമ ഔദ്യോഗികമായി ഏറ്റെടുക്കുമ്പോൾ, കേരളമാകെ പ്രതിദിനം ശേഖരിച്ചിരുന്നത് വെറും അൻപത്തിരണ്ടായിരം ലിറ്റർ പാലായിരുന്നു. ‘പാൽ മിച്ചമുള്ള ഒരു സംസ്ഥാനമല്ലിത്, ഇവിടെയെങ്ങനെ സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം വിജയിക്കും’ എന്ന് സംശയിച്ചവർക്ക് മുന്നിലേക്ക് മിൽമ ഒരു വിപ്ലവകരമായ വാഗ്ദാനവുമായി കടന്നുവന്നു: “നിങ്ങൾ പാൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കൂ, അതിന് വിപണിയും ന്യായവിലയും ഞങ്ങൾ ഉറപ്പുനൽകാം.”
അവിടെയാണ് മിൽമയുടെ ഭരണഘടനാപരമായ മാന്ത്രികത പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. താഴെത്തട്ടിലെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ മൂവായിരത്തിലധികം പ്രൈമറി മിൽക്ക് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റികൾ. അവയിൽ പത്തുലക്ഷത്തിലധികം സാധാരണ കർഷകർ അംഗങ്ങൾ. ഇവരെ തിരുവനന്തപുരം, എറണാകുളം, മലബാർ എന്നീ മൂന്ന് മേഖലകളിലായി തരംതിരിച്ച റീജിയണൽ യൂണിയനുകൾ, അതിന്റെ തലപ്പത്ത് സംസ്ഥാന ഫെഡറേഷനായ മിൽമ. ഏതെങ്കിലും ഒരു സ്വകാര്യ വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് പശുവിനെ കറക്കുന്ന ആ കർഷകർ തന്നെയാണ് വോട്ടവകാശത്തിലൂടെ ഇതിന്റെ ഡയറക്ടർ ബോർഡിനെയും പ്രസിഡന്റിനെയും തീരുമാനിക്കുന്നത്! ഒരു സ്വകാര്യ കമ്പനി ലാഭം മാത്രം ലക്ഷ്യമിടുമ്പോൾ, ഉപഭോക്താവ് നൽകുന്ന ഓരോ രൂപയുടെയും എൺപത്തിനാല് ശതമാനത്തോളം പണം തിരിച്ച് കർഷകന്റെ കൈകളിലേക്ക് തന്നെ എത്തിക്കുന്ന അപൂർവ്വമായ ജനകീയ ബിസിനസ്സ് മോഡലാണ് മിൽമ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ കാട്ടിക്കൊടുത്തത്. പാൽ സംഭരിക്കുക മാത്രമല്ല, മികച്ച കന്നുകാലിത്തീറ്റയും വെറ്ററിനറി ഡോക്ടർമാരുടെ സേവനങ്ങളും കൃത്യമായ പരിശീലനവും നൽകി കർഷകനെ ഓരോ ദിവസവും അവർ താങ്ങിനിർത്തി.
എന്നാൽ, വെറുമൊരു നീല പാക്കറ്റ് പാൽ വിൽക്കുന്നതിൽ മാത്രം മിൽമ തങ്ങളുടെ സാമ്രാജ്യം ഒതുക്കിയില്ല. ദിവസേന പതിനാറു ലക്ഷത്തിലധികം ലിറ്റർ പാൽ വിറ്റഴിക്കുന്ന കേരളത്തിൽ, ഉയർന്ന ഉൽപ്പാദനച്ചെലവും അയൽസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിലകുറഞ്ഞ പാലിന്റെ കടന്നുകയറ്റവും ഉയർത്തിയ ഭീഷണികളെ മറികടക്കാൻ അവർ മൂല്യവർദ്ധിത ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ പടുകൂറ്റൻ ബാസ്കറ്റ് തന്നെ തുറന്നു. കേരളത്തിലുടനീളം പതിനാലിലധികം അത്യാധുനിക ഡെയറി പ്ലാന്റുകളിലായി പ്രതിദിനം പതിനേഴു ലക്ഷം ലിറ്റർ പാൽ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യാനുള്ള ശേഷി നേടിയ മിൽമ, പാലും തൈരും മോരും നെയ്യും വെണ്ണയും പനീറും ചീസും മുതൽ പേഡയും പാലടയും ഗുണനിലവാരമുള്ള ഐസ്ക്രീമുകളും വരെ വിപണിയിലെത്തിച്ച് ഉപഭോക്താവിന്റെ മനസ്സിൽ മായാത്ത വിശ്വാസ്യത പണിതുയർത്തി.
ഇന്ന് കേരളത്തിന്റെ അതിരുകൾ ഭേദിച്ച് ആഗോള വിപണിയിലേക്ക് ചിറകുവിരിക്കുകയാണ് മിൽമ. ലുലു ഗ്രൂപ്പുമായുള്ള തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെയും, ഓസ്‌ട്രേലിയയിലേക്കും ന്യൂസിലൻഡിലേക്കും ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ ആർ.ജി ഫുഡ്സ് പോലുള്ള പ്രമുഖ കയറ്റുമതിക്കാരുമായി കൈകോർത്തും, ആമസോൺ അടക്കമുള്ള ഇ-കൊമേഴ്സ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ വഴിയും മിൽമ ലോകോത്തര ബ്രാൻഡായി മാറുന്നു. 2025-26-ൽ നാലായിരത്തി മുന്നൂറ്റി നാൽപ്പത്തിനാല് കോടി രൂപയിലെത്തി നിൽക്കുന്ന വിറ്റുവരവ്, 2030-ഓടെ പതിനായിരം കോടി രൂപയിലേക്ക് എത്തിക്കുക എന്ന വമ്പൻ സ്വപ്നവുമായാണ് ചെയർമാൻ കെ.എസ്. മണിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഈ പ്രസ്ഥാനം മുന്നേറുന്നത്.
നാട്ടിലെ ഒരു പാവപ്പെട്ട കർഷകന്റെ വീട്ടുപടിക്കൽ നിന്ന് കറന്നെടുക്കുന്ന പാലിന്റെ തുള്ളികൾ, ഇന്ന് വിദേശ സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളുടെ ഷെൽഫുകളിൽ വരെ കേരളത്തിന്റെ അഭിമാനമായി തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് കോർപ്പറേറ്റ് തന്ത്രങ്ങളുടെ മാത്രം വിജയമല്ല; മറിച്ച്, പത്തുലക്ഷം മനുഷ്യരുടെ വിയർപ്പും സഹകരണമെന്ന മഹത്തായ ദർശനവും ഒത്തുചേർന്നപ്പോൾ പിറന്ന കേരളത്തിന്റെ സ്വന്തം മിൽമയുടെ അജയ്യമായ വിജയഗാഥയാണ്!
