അർദ്ധരാത്രിയിൽ വീട്ടിലെ കുഞ്ഞിന് പെട്ടെന്ന് കഠിനമായ അസുഖം വരുന്നു; കയ്യിലാണെങ്കിൽ ഒരു നയാപൈസയുമില്ല! അല്ലെങ്കിൽ നാളെ രാവിലെ മകളുടെ കോളേജ് ഫീസടച്ചില്ലെങ്കിൽ പഠനം മുടങ്ങും. ശമ്പള സർട്ടിഫിക്കറ്റോ വസ്തുവിന്റെ ആധാരമോ ഇല്ലാത്ത ഒരു പാവപ്പെട്ടവന് മുന്നിൽ കൊട്ടിയടയ്ക്കപ്പെട്ട ബാങ്കിന്റെ വാതിലുകൾക്ക് മുന്നിൽ നിന്ന് നിസ്സഹായനായി കണ്ണീരൊഴുക്കുന്ന മനുഷ്യൻ… അത്തരം പ്രതിസന്ധികളിൽ സാധാരണക്കാരന്റെ വീട്ടിലെ ഒരേയൊരു രക്ഷാതുരുത്ത് എന്തായിരുന്നു? അമ്മയുടെയോ ഭാര്യയുടെയോ കഴുത്തിലെ ചെറിയൊരു സ്വർണ്ണമാല! എന്നാൽ ആ പഴയ കാലത്ത്, കൊള്ളപ്പലിശക്കാരുടെ കുരുക്കിൽ പെട്ട് സാധാരണക്കാരുടെ സ്വർണ്ണവും കണ്ണീരും തെരുവുകളിൽ ലേലം വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ആ ഇരുണ്ട കാലഘട്ടത്തിലാണ് തൃശ്ശൂരിലെ ഒരു തീരദേശ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് ഒരു മനുഷ്യൻ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്. 1949-ൽ ഒരു ചെറിയ മുറിയിൽ തുടങ്ങിയ ആ പണമിടപാടിൽ നിന്ന്, ഇന്ന് അറുപത്തിമൂവായിരത്തിലധികം കോടി രൂപയുടെ ആസ്തി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബാങ്കിംഗ് ഇതര ധനകാര്യ സാമ്രാജ്യമായി വളർന്ന ആ വിസ്മയത്തിന്റെ പേരാണ് ‘മണപ്പുറം ഫിനാൻസ്’ (Manappuram Finance)! ഒരു അച്ഛൻ വിതച്ച വിശ്വസ്തതയുടെ വിത്ത്, മകൻ കൊയ്തെടുത്ത ആഗോള ബിസിനസ്സ് വിജയഗാഥ!”**
ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയതിന്റെ തൊട്ടടുത്ത കാലം, 1949. തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ വളപാട് എന്ന തീരദേശ ഗ്രാമത്തിൽ ശ്രീ വി.സി. പത്മനാഭൻ എന്ന സാധാരണക്കാരനായ മനുഷ്യൻ ഒരു ചെറിയ പണമിടപാട് സ്ഥാപനത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് ബാങ്കുകൾ സാധാരണക്കാരുടെ ഏഴയലത്ത് പോലുമില്ല. മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾക്കും കർഷകർക്കും കർഷകത്തൊഴിലാളികൾക്കും ആശുപത്രി ആവശ്യത്തിനോ മക്കളുടെ വിവാഹത്തിനോ കൃഷിയിറക്കാനോ പണം വേണമെങ്കിൽ നാട്ടിലെ ബ്ലേഡ് പലിശക്കാരെ ആശ്രയിക്കേണ്ടിയിരുന്നു. പലിശ പെരുകി ഒടുവിൽ പണയം വെച്ച സ്വർണ്ണം പോലും നഷ്ടപ്പെടുന്നതായിരുന്നു പതിവ്. ഈ ചൂഷണത്തിന് പകരമായി, സാധാരണക്കാരന്റെ കയ്യിലുള്ള സ്വർണ്ണത്തിന് കൃത്യമായ വില നിശ്ചയിച്ച്, മാന്യമായ രീതിയിൽ കുറഞ്ഞ പലിശയ്ക്ക് പണം നൽകുന്ന ഒരു ലളിതമായ പോൺ-ബ്രോക്കിംഗ് ബിസിനസ്സാണ് വി.സി. പത്മനാഭൻ തുടങ്ങിയത്. ‘നമ്മുടെ സ്വർണ്ണം അവിടെ സുരക്ഷിതമായിരിക്കും, ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ പണവും കിട്ടും’ എന്നൊരു ആഴത്തിലുള്ള വിശ്വാസ്യത വളപാടിലെ സാധാരണക്കാരുടെ മനസ്സിൽ അദ്ദേഹം പണിതുയർത്തി.
എന്നാൽ, ആ നാട്ടിൻപുറത്തെ ഒറ്റമുറി ബിസിനസ്സിന്റെ ചരിത്രം അടിമുടി മാറിമറിഞ്ഞത് 1986-ൽ വി.സി. പത്മനാഭന്റെ വിയോഗത്തോടെയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ വി.പി. നന്ദകുമാർ ബിസിനസ്സിന്റെ ചുക്കാൻ പിടിക്കാൻ വളപാടിലേക്ക് എത്തി. അന്ന് ഒരൊറ്റ ബ്രാഞ്ചിൽ ഒതുങ്ങിനിന്ന ആ പാരമ്പര്യ പണമിടപാടിനെ ഒരു ആധുനിക കോർപ്പറേറ്റ് സ്ഥാപനമാക്കി മാറ്റുക എന്നതായിരുന്നു നന്ദകുമാറിന്റെ ദീർഘവീക്ഷണം. അങ്ങനെ 1992-ൽ ‘മണപ്പുറം ജനറൽ ഫിനാൻസ് ആൻഡ് ലീസിംഗ് ലിമിറ്റഡ്’ എന്ന പേരിൽ ഇതൊരു കോർപ്പറേറ്റ് കമ്പനിയായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെട്ടു.
അവിടെയാണ് വിപണിയെ പിടിച്ചുകുലുക്കിയ ആ മാന്ത്രികമായ ഇന്നൊവേഷൻ പിറവിയെടുത്തത്. 1998-ൽ വി.പി. നന്ദകുമാർ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഓർഗനൈസ്ഡ് ഗോൾഡ് ലോൺ മോഡലിലേക്ക് ചുവടുവെച്ചു. “ഇന്ത്യൻ വീടുകളിൽ വെറുതെ കിടക്കുന്ന സ്വർണ്ണം വെറുമൊരു ആഭരണമല്ല, അടിയന്തര സാഹചര്യത്തിൽ പണമാക്കി മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തിക ശക്തിയാണ്” എന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. സിബിൽ സ്കോറോ, വലിയ വരുമാന രേഖകളോ ചോദിക്കാതെ, സ്വർണ്ണത്തിന്റെ പരിശുദ്ധി മാത്രം നോക്കി മിനിറ്റുകൾക്കകം പണം കൈമാറുന്ന ഒരു സിസ്റ്റം അദ്ദേഹം രൂപപ്പെടുത്തി. ആരും ഔദ്യോഗികമായി ഏറ്റെടുക്കാതിരുന്ന ഒരു പരമ്പരാഗത അസംഘടിത പണമിടപാടിനെ, ബാങ്കുകൾ പോലും അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കിനിൽക്കുന്ന ഒരു പ്രൊഫഷണൽ സാമ്പത്തിക സേവനമാക്കി മണപ്പുറം മാറ്റി. ഇതിന്റെ വിശ്വാസ്യത കണ്ട് 2007-ൽ സെക്കോയ ക്യാപിറ്റൽ (Sequoia Capital), ഹഡ്സൺ ഇക്വിറ്റി എന്നിവർ 70 കോടി രൂപയുടെ വിദേശ നിക്ഷേപവുമായി വളപാടിലേക്ക് എത്തിയത് ചരിത്രമായി.
പക്ഷേ ഈ യാത്ര പൂമെത്തയായിരുന്നില്ല. 2013-ൽ ആഗോള വിപണിയിൽ സ്വർണ്ണവില കുത്തനെ ഇടിഞ്ഞപ്പോൾ മണപ്പുറം വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിയിലായി. സ്വർണ്ണത്തിന്റെ മൂല്യം കുറഞ്ഞതോടെ വായ്പ തിരിച്ചടവുകൾ മുടങ്ങി, വലിയ സാമ്പത്തിക നഷ്ടം നേരിട്ടു. എന്നാൽ ആ വീഴ്ചയിൽ നിന്ന് നന്ദകുമാർ പഠിച്ച പാഠമാണ് കമ്പനിയെ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തിയത്: “സ്വർണ്ണത്തിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ചു നിന്നാൽ പോരാ, ബിസിനസ്സ് വൈവിധ്യവൽക്കരിക്കണം.” തുടർന്ന് 2015-ൽ ആശിർവാദ് മൈക്രോഫിനാൻസ് ഏറ്റെടുത്തുകൊണ്ട് പാവപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്കുള്ള മൈക്രോഫിനാൻസ്, വെഹിക്കിൾ ഫിനാൻസ്, ഹോം ലോൺ, എസ്.എം.ഇ വായ്പകൾ, ഇൻഷുറൻസ് എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യസ്ത മേഖലകളിലേക്ക് മണപ്പുറം പടർന്നുപന്തലിച്ചു. 2020-ലെ കോവിഡ് പ്രതിസന്ധിയെ പോലും അവർ മറികടന്നത് തങ്ങളുടെ വിപ്ലവകരമായ ‘ഓൺലൈൻ ഗോൾഡ് ലോൺ’ (Online Gold Loan) സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെയാണ്. വീട്ടിലിരുന്ന് ആപ്പ് വഴി സ്വർണ്ണപ്പണയം പുതുക്കാനും പണം അക്കൗണ്ടിലേക്ക് മാറ്റാനുമുള്ള സൗകര്യം കൊണ്ടുവന്നതോടെ, തങ്ങളുടെ സ്വർണ്ണ വായ്പകളുടെ എൺപത് ശതമാനത്തിലധികവും ഡിജിറ്റലായി മാറ്റാൻ അവർക്കായി.
ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ 28 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി അയ്യായിരത്തിലധികം ബ്രാഞ്ചുകളുള്ള, അറുപത്തിമൂവായിരത്തിലധികം കോടി രൂപയുടെ ആസ്തി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന (Consolidated AUM ₹63,798 കോടി), ഇരുപത്തഞ്ച് ലക്ഷത്തിലധികം സജീവ ഉപഭോക്താക്കളുള്ള ഒരു പടുകൂറ്റൻ സാമ്പത്തിക ശക്തിയായി മണപ്പുറം മാറിനിൽക്കുന്നു. ടാറ്റയും ആദിത്യ ബിർളയും പോലുള്ള കോർപ്പറേറ്റ് ഭീമന്മാർ പോലും ഇന്ന് സ്വർണ്ണപ്പണയ വിപണിയിലേക്ക് ഇറങ്ങാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നുവെങ്കിൽ, അതിന് വഴിവെട്ടിയത് വി.പി. നന്ദകുമാർ തീർത്ത മാനദണ്ഡങ്ങളാണ്.
1949-ൽ ഒരു നാട്ടിൻപുറത്തെ പാവപ്പെട്ട മനുഷ്യർക്ക് അടിയന്തര ഘട്ടത്തിൽ താങ്ങായി നിന്ന വി.സി. പത്മനാഭന്റെ ആ സത്യസന്ധത, ആധുനിക കാലത്ത് സാങ്കേതികവിദ്യയും ബിസിനസ്സ് ബുദ്ധിയും ചേർത്ത് മകൻ വി.പി. നന്ദകുമാർ ആഗോള നിക്ഷേപകർ പോലും നമിക്കുന്ന സാമ്രാജ്യമാക്കി മാറ്റിയപ്പോൾ അത് കേവലം ഒരു സ്വർണ്ണപ്പണയത്തിന്റെ കഥയല്ല; ഇന്ത്യൻ സാധാരണക്കാരന്റെ വീടുകളിൽ പൂട്ടിയിട്ടിരുന്ന സ്വർണ്ണത്തെ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ശക്തിയാക്കി മാറ്റിയ കേരളത്തിന്റെ സ്വന്തം മണപ്പുറം ഫിനാൻസിന്റെ സമാനതകളില്ലാത്ത ചരിത്രമാണ്!
