ജി20 ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എത്തിയ ലോക നേതാക്കളെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദി സ്വാഗതം ചെയ്തത് കൊണാർക്കിലെ സൂര്യക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചിത്രം പ്രദർശിപ്പിച്ച വേദിയിലായിരുന്നു. ഈ പ്രദർശനത്തിന്റെ സ്വാധീനം ഇപ്പോൾ ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ പ്രതിഫലിക്കുകയാണ്. കൊണാർക്കിലെ സൂര്യക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ തിരയുന്ന നെറ്റിസൺസിന്റെ എണ്ണം വലിയ രീതിയിൽ വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് കണ്ടെത്തൽ. ലോക സഞ്ചാരികളുടെ ചില കൂട്ടായ്മകളിലും ഇപ്പോൾ കൊണാർക്ക് ഒരു ചർച്ചാവിഷയമാണ്.
ഒഡീഷയിലെ ഒരു തീരദേശ ജില്ലയായ പുരിയിലാണ് കൊണാർക്ക് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ അഭിമാനമായ കലിംഗ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയുടെ ഒരു മഹത്തായ ഉദാഹരണമാണ് കൊണാർക്കിലെ സൂര്യക്ഷേത്രം.
ഹിന്ദു ദേവനായ സൂര്യന് വേണ്ടി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. കോൺ എന്നർത്ഥമുള്ള ‘കോണ’ സൂര്യൻ എന്നർത്ഥമുള്ള ‘അർക്ക’ എന്നീ സംസ്കൃത പദങ്ങൾ ചേർന്നാണ് കൊണാർക്ക് എന്ന പേര് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
ഈ സൂര്യക്ഷേത്രത്തിന്റെ രൂപം തന്നെയാണ് അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത. ഇരുപത്തിനാല് ചക്രങ്ങളും ഏഴ് കുതിരകളുമുള്ള രഥത്തിന്റെ രൂപമാണ് ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളത്. പൂർണമായും കല്ലിൽ കൊത്തിയെടുത്തതാണ് ഈ രഥം. പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അന്നത്തെ ഒറീസയിലെ കിഴക്കൻ ഗംഗാ രാജവംശത്തിലെ നരസിംഹദേവ ഒന്നാമനാണ് കൊണാർക്കിലെ സൂര്യക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത്. രഥത്തിൽ പന്ത്രണ്ട് ജോഡി ചക്രങ്ങൾ ആണ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. ഓരോന്നിനും പന്ത്രണ്ട് അടി വീതം വ്യാസവുമുണ്ട്. ഹിന്ദു കലണ്ടറിലെ പന്ത്രണ്ട് മാസങ്ങളെയാണ് ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് . ഏഴ് കുതിരകൾ ആഴ്ചയിലെ 7 ദിവസങ്ങളെയും ചക്രങ്ങളുടെ എട്ട് കോണുകൾ ദിവസത്തിന്റെ എട്ട് ഇടവേളകളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
കൊണാർക്ക് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചുവരുകളിൽ നിരവധി ശില്പങ്ങളും പ്രതിമകളും കൊത്തിയെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പതിനൊന്ന് അടി ഉയരമുള്ള സൂര്യനും , നരസിംഹദേവ ഒന്നാമൻ രാജാവിന്റെ ഒന്നിലധികം ബിംബങ്ങളും സിംഹങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ തുടങ്ങി ശൃംഗാര ശിൽപങ്ങൾ വരെ ഇവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഈ രഥത്തിന്റെ ചക്രങ്ങൾ സമയം കണക്കാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന സൂര്യഘടികാരങ്ങളാണ് എന്നൊരു പ്രത്യേകത കൂടി ഈ അത്യപൂർവ്വ നിർമ്മിതിക്കുണ്ട്. ഇത്തരത്തിലുള്ള നിരവധി പ്രത്യേകതകൾ കൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഒരു സവിശേഷപ്രതീകമാണ് കൊണാർക്ക് സൂര്യ ക്ഷേത്രം.
