2004-ലെ വിനാശകരമായ സുനാമി തിരമാലകൾ ആഞ്ഞടിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് തീരദേശത്തെ പക്ഷികൾ കൂട്ടത്തോടെ ഉയർന്ന മലനിരകളിലേക്ക് പറന്നകന്നതും, വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ പുറത്തിറങ്ങാൻ കൂട്ടാക്കാതിരുന്നതും ഇന്നും പലരും ഓർക്കുന്നുണ്ടാകും. ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്കും ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും പ്രവചിക്കാൻ കഴിയാത്ത പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ മൃഗങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി അറിയുന്നത് എങ്ങനെയാണ്? അതൊരു മാന്ത്രികശക്തിയോ അന്ധവിശ്വാസമോ അല്ല; പ്രകൃതി മൃഗങ്ങൾക്ക് നൽകിയിട്ടുള്ള അതീവ സൂക്ഷ്മമായ ജൈവ സെൻസറുകളുടെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തനഫലമാണെന്ന് ശാസ്ത്രലോകം സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.
ഭൂകമ്പം ഉണ്ടാകുന്ന സമയത്ത് പ്രധാനമായും രണ്ട് തരം ഭൂകമ്പ തരംഗങ്ങളാണ് (Seismic waves) പ്രഭവകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്നത്: അതിവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ‘പി-വേവ്സ്’ (Primary waves അഥവാ P-waves), പിന്നാലെ വരുന്ന വിനാശകരമായ ‘എസ്-വേവ്സ്’ (Secondary waves അഥവാ S-waves). മനുഷ്യർക്ക് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്തത്ര നേരിയ കമ്പനങ്ങളാണ് പി-വേവുകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത്. എന്നാൽ നായ്ക്കൾ, ആനകൾ, പക്ഷികൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഈ സൂക്ഷ്മ തരംഗങ്ങളെയും അവ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അതിതാഴ്ന്ന ശബ്ദതരംഗങ്ങളെയും (Infrasound) നിമിഷങ്ങൾക്കകം തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. വലിയ തകർച്ചയുണ്ടാക്കുന്ന എസ്-വേവുകൾ എത്തുന്നതിന് സെക്കൻഡുകൾക്കോ മിനിറ്റുകൾക്കോ മുൻപ് തന്നെ ഇവ അപകടം മനസ്സിലാക്കി അസ്വാഭാവികമായി പെരുമാറാൻ തുടങ്ങുന്നു.
ഇതിനുപുറമേ, ഭൂകമ്പത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഭൂഗർഭ പാറകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കടുത്ത സമ്മർദ്ദം കാരണം വായുവിലും വെള്ളത്തിലും അയോണൈസേഷൻ നടക്കുകയും രാസമാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയും ചെയ്യും. തവളകളും പാമ്പുകളും മത്സ്യങ്ങളും പോലുള്ള ജീവികൾ ഈ വൈദ്യുത-കാന്തിക വ്യതിയാനങ്ങളെയും ഭൂഗർഭജലത്തിലെ മാറ്റങ്ങളെയും ദിവസങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ തൊട്ടറിയുന്നു. ആനകളുടെ കാൽപാദങ്ങളിലുള്ള സവിശേഷ റിസപ്റ്ററുകൾ (Pacinian corpuscles) വഴി കിലോമീറ്ററുകൾക്കപ്പുറമുള്ള ഭൂമിയുടെ കമ്പനങ്ങൾ പോലും അവ പിടിച്ചെടുക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ അത്യാധുനിക യന്ത്രങ്ങൾ പരാജയപ്പെടുന്നിടത്ത് പ്രകൃതി ഒരുക്കിവെച്ച ഈ ജീവികളുടെ അതിജീവന തന്ത്രമാണ് പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളെ അവർക്ക് മുൻകൂട്ടി കാട്ടിക്കൊടുക്കുന്നത്.
