ഇരുട്ടിൽ ആദ്യം വീഴുന്നത് ഒരു കനത്ത നിശ്ശബ്ദതയാണ്. സ്ക്രീനിൽ വില്ലൻ അട്ടഹസിക്കുന്നു, നിരപരാധികൾ നിസ്സഹായരായി നിലവിളിക്കുന്നു. പെട്ടെന്ന്, ദൂരെനിന്ന് ഒരു ഇരമ്പൽ പോലെ ആ പരിചിത താളം മെല്ലെ ഉണരുന്നു. ക്യാമറ താഴേക്ക് നീങ്ങി ഒരു കാൽപ്പാട് മാത്രം ഫോക്കസ് ചെയ്യുന്നു; പിന്നാലെ കാറ്റിൽ പാറിപ്പറക്കുന്ന മുണ്ടിന്റെ കോന്തല, വിരലുകൾക്കിടയിലെ പുകയുന്ന സിഗരറ്റ്. ഒടുവിൽ, പൊടിപടലങ്ങളെ കീറിമുറിച്ച് ആ മുഖം വെളിച്ചത്തിലേക്ക് വരുമ്പോൾ തിയേറ്ററിന്റെ മേൽക്കൂര തകർക്കുന്ന അലർച്ച ഉയരുന്നു.
സീറ്റിൽ നിന്ന് ആളുകൾ ചാടിയെഴുന്നേൽക്കുന്നു, കടലാസ് തുണ്ടുകൾ പറക്കുന്നു, കൺമുന്നിലെ ഇരുട്ടിൽ വിസിലുകൾ പടക്കങ്ങളാവുന്നു. രസകരമായ കാര്യം, ആ നടൻ ഇതുവരെ ഒരു പഞ്ച് ഡയലോഗും പറഞ്ഞിട്ടില്ല, ഒരു അടിയും കൊടുത്തിട്ടില്ല. എന്നിട്ടും നമ്മുടെ രോമങ്ങൾ എഴുന്നേറ്റുനിൽക്കുന്നു, ഹൃദയമിടിപ്പ് ഇരട്ടിക്കുന്നു. എന്തുകൊണ്ടാണ് വെറുമൊരു മനുഷ്യൻ സ്ക്രീനിലേക്ക് നടന്നു കയറുമ്പോൾ നമ്മുടെ ശരീരം ഇങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നത്?
ഇത് വെറും ഫാൻസി ഷോ അല്ല; സിനിമയുടെ ക്രാഫ്റ്റും ന്യൂറോസയൻസും ചേർന്ന് നമ്മുടെ തലച്ചോറിൽ നടത്തുന്ന അതീവ കൃത്യതയുള്ള ഒരു കെമിക്കൽ ഹൈജാക്കിംഗാണ്.
അപ്രത്യക്ഷതയുടെ മനശാസ്ത്രം (Dopamine & Anticipation)
ഒരു ഒന്നാന്തരം ഹീറോ എൻട്രി ഒരുക്കുമ്പോൾ മികച്ച സംവിധായകർ ആദ്യം ചെയ്യുന്നത് ഹീറോയെ കാണിക്കാതിരിക്കുകയാണ്. ദാഹിക്കുന്നവന് വെള്ളം ഒറ്റയടിക്ക് കൊടുക്കാതെ ഓരോ തുള്ളിയായി ചുണ്ടിൽ തൊട്ടിച്ചു കൊടുക്കുന്ന വിദ്യ.
തലച്ചോറിലെ ഡോപമൈൻ (Dopamine) എന്ന ന്യൂറോട്രാൻസ്മിറ്റർ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് നമ്മൾ ഒരു സമ്മാനം കൈപ്പറ്റുമ്പോഴല്ല, മറിച്ച് ‘സമ്മാനം കിട്ടാൻ പോകുന്നു’ എന്ന് ഉറപ്പിച്ചു കാത്തിരിക്കുന്ന ആ നിമിഷങ്ങളിലാണ്. വില്ലന്റെ അഴിഞ്ഞാട്ടവും മറ്റ് കഥാപാത്രങ്ങളുടെ സംഭാഷണങ്ങളും വഴി കഥയിൽ നായകന്റെ അസാന്നിധ്യം ഒരു വലിയ ശൂന്യതയായി വളരുന്നു. ഷൂസ്, നിഴൽ, കണ്ണട, സ്ലോ-മോഷൻ നടത്തം എന്നിങ്ങനെ അപൂർണ്ണമായ വിഷ്വൽ ക്ലൂകൾ നൽകി തലച്ചോറിലെ ക്യൂരിയോസിറ്റി പീക്കിലെത്തിക്കുന്നു. ആകാംക്ഷ അതിന്റെ പരകോടിയിലെത്തി വിറച്ചുനിൽക്കുമ്പോഴാണ് ഫുൾ റിവീൽ നടക്കുന്നത്. ആ നിമിഷത്തിൽ തലച്ചോറിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറുന്ന ഡോപമൈൻ റിലീസാണ് നമ്മളെ സീറ്റിൽ നിന്ന് ചാടിയെഴുന്നേൽപ്പിക്കുന്നത്.
സംഗീതം തരുന്ന ‘ഫ്രിസൺ’ ഷോക്ക്
നായകന്റെ മുഖം കാണുന്നതിന് മുൻപേ പ്രേക്ഷകന്റെ ഞരമ്പുകളിലേക്ക് തീപിടിപ്പിക്കുന്നത് ബാക്ക്‌ഗ്രൗണ്ട് സ്കോറാണ് (BGM). സംഗീതം ഒരു പ്രത്യേക ക്ലൈമാക്സിലേക്ക് ഉയരുമ്പോഴോ, അപ്രതീക്ഷിതമായി താൽക്കാലികമായി നിശ്ശബ്ദമായി പെട്ടെന്ന് പൊട്ടിത്തെറിക്കുമ്പോഴോ മനുഷ്യശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വൈകാരിക വിറയലിനെ ശാസ്ത്രം **’ഫ്രിസൺ’ (Frisson)** അഥവാ ‘മ്യൂസിക്കൽ ചിൽസ്’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
കനത്ത ബാസും ഡ്രംസും സിംഫണിയും ചേരുമ്പോൾ നമ്മുടെ സിമ്പതറ്റിക് നെർവസ് സിസ്റ്റം ആക്ടീവാകുന്നു. അഡ്രിനാലിൻ കുതിച്ചുയരുകയും ത്വക്കിനടിയിലെ ‘അറെക്ടർ പിലി’ (Arrector pili) മസിലുകൾ വലിഞ്ഞു മുറുകുകയും ചെയ്യുന്നു. നമ്മൾ ‘രോമാഞ്ചം’ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഗൂസ്ബംപ്സ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ശബ്ദവും പ്രകാശവും ചേർന്ന് ശരീരത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു ജൈവിക പ്രതികരണമാണ്.
മിറർ ന്യൂറോണുകളും ‘മാസ്സ് ഹിസ്റ്റീരിയ’യും
സ്ക്രീനിൽ നായകൻ കണ്ണിൽ കനലുമായി, തലയുയർത്തി നടക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ തലച്ചോറിലെ മിറർ ന്യൂറോണുകൾ (Mirror Neurons)ഉണരുന്നു. മറ്റൊരാളുടെ ഭാവങ്ങളും ആത്മവിശ്വാസവും കാണുമ്പോൾ, ആ അനുഭവം നമ്മൾ സ്വയം ജീവിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നിപ്പിക്കുകയാണ് ഇവയുടെ ജോലി. നായകൻ വില്ലനെ നോക്കി പുഞ്ചിരിക്കുമ്പോൾ ആ പവർ നമ്മുടേതായി മാറുന്നു. യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലെ നിസ്സഹായതകൾക്ക് സിനിമ നൽകുന്ന താൽക്കാലികവും എന്നാൽ തീവ്രവുമായ പ്രതികാരം.
ഇതിനൊപ്പം തിയേറ്ററിലെ *’ഇമോഷണൽ കണ്ടേജിയൻ’ (Emotional Contagion) കൂടി ചേരുമ്പോൾ സംഗതി അടുത്ത ലെവലാകും. അടുത്തിരിക്കുന്ന ഒരാൾ വികാരഭരിതനായി നിലവിളിക്കുമ്പോൾ, ഒരു കൂട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി ആ വികാരം നമ്മളിലേക്കും അതിവേഗം പടരുന്നു. ഒറ്റയ്ക്ക് ഫോണിൽ നോക്കുമ്പോൾ സാധാരണയായി തോന്നുന്ന ഒരു സീൻ, ആയിരം പേർക്കിടയിൽ ഇരുന്ന് കാണുമ്പോൾ രക്തം തിളപ്പിക്കുന്ന അനുഭവമാകുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ്.
സ്ക്രീനിലെത്തുന്നത് വെറുമൊരു നടനല്ല; കഴിഞ്ഞ പത്തോ ഇരുപതോ വർഷത്തെ നമ്മുടെ ഓർമ്മകളും ഗൃഹാതുരത്വവും ഒരു നീതിമാനെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വപ്നങ്ങളുമാണ്. അതുകൊണ്ട് അടുത്ത തവണ തിയേറ്ററിലെ ഇരുട്ടിൽ ഒരു കാൽപ്പാടോ കനത്ത സംഗീതമോ കേട്ട് നിങ്ങളുടെ രോമങ്ങൾ എഴുന്നേറ്റു നിൽക്കുമ്പോൾ ഓർക്കുക—അവിടെ തോൽക്കുന്നത് നിങ്ങളുടെ യുക്തിയല്ല, ജയിക്കുന്നത് സിനിമയെന്ന മാന്ത്രിക കലയാണ്!
