വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ ഒരേ താളത്തിൽ, ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമാലയിലെ ‘V’ ആകൃതിയിൽ കൂട്ടമായി പറന്നുപോകുന്ന പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളെ നമ്മൾ പലപ്പോഴും കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും. ഒരു ചെറിയ ലൈൻ തെറ്റുകയോ പരസ്പരം ഇടിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ കിലോമീറ്ററുകളോളം ഒരേ അച്ചടക്കത്തോടെ അവ അങ്ങനെ പറക്കുന്നത് കാണാൻ തന്നെ വലിയ ഭംഗിയാണ്. എന്നാൽ വെറുമൊരു ഭംഗിക്ക് വേണ്ടിയോ കാഴ്ചക്കാർക്ക് രസിക്കാൻ വേണ്ടിയോ അല്ല പക്ഷികൾ ഈ പ്രത്യേക ആകൃതിയിൽ പറക്കുന്നതെന്ന് എത്രപേർക്കറിയാം? നമ്മൾ മനുഷ്യർ അത്യാധുനിക യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ പറത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വലിയൊരു ശാസ്ത്രീയ തത്വമാണ് ആകാശത്തെ ഈ കുഞ്ഞു പറവകൾ കാലങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നത്.
പക്ഷികൾ ദീർഘദൂര യാത്രകൾ ചെയ്യുമ്പോൾ അവയുടെ ഊർജ്ജം ലാഭിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് പ്രധാനമായും ഈ ‘V’ ആകൃതി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ഇതിന് പിന്നിലെ പ്രധാന ശാസ്ത്രം ‘എയറോഡൈനാമിക്സ്’ (Aerodynamics) ആണ്. കൂട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും മുന്നിൽ പറക്കുന്ന പക്ഷി വായുവിനെ കീറിമുറിച്ചാണ് മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നത്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോൾ ആ പക്ഷിയുടെ ചിറകുകളുടെ അറ്റത്തുനിന്ന് വായുവിന്റെ ഒരു മുകളിലോട്ടുള്ള പ്രവാഹം (Upwash) രൂപപ്പെടുന്നു. തൊട്ടുപിന്നാലെ വരുന്ന പക്ഷിക്ക് ഈ വായുപ്രവാഹത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ വളരെ എളുപ്പത്തിൽ, കുറഞ്ഞ ഊർജ്ജം മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് പറക്കാൻ സാധിക്കും. അങ്ങനെ ഓരോ പക്ഷിയും തൊട്ടുമുന്നിലുള്ള പക്ഷി ഉണ്ടാക്കുന്ന വായുവിന്റെ ഉണർവ് പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു.
ഈ രീതിയിൽ പറക്കുമ്പോൾ പക്ഷികൾക്ക് തനിച്ച പറക്കുന്നതിനേക്കാൾ എഴുപത് ശതമാനത്തിലധികം ഊർജ്ജം ലാഭിക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത്. എന്നാൽ ഏറ്റവും മുന്നിൽ പറക്കുന്ന പക്ഷിക്ക് ഈ ആനുകൂല്യം ലഭിക്കില്ല. അത് വായുവിന്റെ കടുത്ത പ്രതിരോധം നേരിടേണ്ടി വരുന്നതിനാൽ പെട്ടെന്ന് ക്ഷീണിക്കും. ഇവിടെയാണ് പക്ഷികളുടെ പരസ്പര സഹകരണത്തിന്റെ വലിയൊരു മാതൃക നമ്മൾ കാണുന്നത്. മുന്നിലെ പക്ഷി ക്ഷീണിക്കുമ്പോൾ അത് സ്വയം കൂട്ടത്തിന്റെ പിന്നിലേക്ക് മാറുകയും, പകരം തൊട്ടുപിന്നിലുള്ള മറ്റൊരു പക്ഷി ആ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്യും. ദീർഘദൂര കുടിയേറ്റ യാത്രകളിൽ ഒരൊറ്റ പക്ഷി പോലും തളർന്നുപോകാതിരിക്കാൻ അവ ഈ റൊട്ടേഷൻ രീതി കൃത്യമായി പാലിക്കുന്നു.
ഊർജ്ജം ലാഭിക്കുന്നതിന് പുറമെ, പരസ്പരം കാണാനും ആശയവിനിമയം നടത്താനും ഈ ആകൃതി പക്ഷികളെ സഹായിക്കുന്നുണ്ട്. കൂട്ടത്തിലെ എല്ലാ പക്ഷികൾക്കും മുന്നിലുള്ള വഴിയും മറ്റ് പക്ഷികളുടെ സ്ഥാനവും ഒരുപോലെ വ്യക്തമായി കാണാൻ ഇത് സഹായിക്കും. ഐബിസ് (Ibis), വാത്തകൾ (Geese), കൊക്കുകൾ തുടങ്ങിയ വലിയ ഇനം പക്ഷികളിലാണ് ഈ ‘V’ ഫോർമേഷൻ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്. വ്യോമസേനയിലെ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ ഇന്ധനം ലാഭിക്കുന്നതിനും കൃത്യമായ ലക്ഷ്യബോധത്തോടെ പറക്കുന്നതിനും ഇതേ തത്വം തന്നെയാണ് കടമെടുത്തിട്ടുള്ളത്. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ആകാശത്തെ ഒരു അച്ചടക്കമുള്ള കാഴ്ച്ചയായി തോന്നുമെങ്കിലും അതിജീവനത്തിനും കൂട്ടായ്മയ്ക്കുമായി പ്രകൃതി പക്ഷികൾക്ക് നൽകിയ അത്ഭുതകരമായ ഒരു ശാസ്ത്രീയ പ്രതിഭാസമാണിത്.
