മഴ പെയ്തുതോർന്ന ആകാശത്ത് വില്ലുപോലെ വളഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന വർണ്ണമനോഹരമായ മഴവില്ല് കാണാത്തവരായി ആരും കാണില്ല. കുട്ടിക്കാലത്ത് ആകാശത്തിന്റെ ഒരറ്റത്ത് പോയി തുടക്കം തൊടാൻ കൊതിച്ച ആ മഴവില്ല് ഒരു യഥാർത്ഥ ഭൗതിക വസ്തുവല്ലെന്നും, മറിച്ച് നമ്മുടെ കണ്ണുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു വെറും ഒപ്റ്റിക്കൽ ഇല്യൂഷൻ (Optical Illusion) അല്ലെങ്കിൽ കാഴ്ചയുടെ ഭ്രമമാണെന്നും അറിയാമോ? ആകാശത്ത് ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട സ്ഥാനത്ത് ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ഒന്നല്ല മഴവില്ല്. മഴത്തുള്ളികളിലൂടെ സൂര്യപ്രകാശം കടന്നുപോകുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്ന അതിരസകരമായ ചില പ്രകാശ പ്രതിഭാസങ്ങളാണ് ആകാശത്ത് ആ മനോഹര ചിത്രം വരച്ചിടുന്നത്. എന്നാൽ മഴവില്ലുകൾ എപ്പോഴും കൃത്യമായ ഒരു വില്ലിന്റെ ആകൃതിയിൽ 42 ഡിഗ്രി കോണളവിൽ മാത്രം രൂപപ്പെടുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ?
അന്തരീക്ഷത്തിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ചെറിയ മഴത്തുള്ളികൾ ഓരോന്നും ഒരു ചെറിയ പ്രിസം (Prism) പോലെ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ് മഴവില്ല് പിറവിയെടുക്കുന്നത്. സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള ധവളപ്രകാശം (White Light) ഒരു ഗോളാകൃതിയിലുള്ള മഴത്തുള്ളിക്കുള്ളിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ ആദ്യം പ്രതിപതനത്തിന് (Refraction) വിധേയമാകുകയും, അവിടെവെച്ച് ‘ഡിസ്പെർഷൻ’ (Dispersion) എന്ന പ്രക്രിയയിലൂടെ പ്രകാശം അതിലെ ഏഴു നിറങ്ങളായി (VIBGYOR) വേർതിരിയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ നിറങ്ങൾ മഴത്തുള്ളിയുടെ പിൻഭാഗത്തെ ഭിത്തിയിൽ തട്ടി ആന്തരിക പ്രതിഫലനം (Internal Reflection) നടത്തി മുന്നോട്ട് വരികയും, തുള്ളിയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് വായുവിലേക്ക് വരുമ്പോൾ ഒന്നുകൂടി വളയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ തുള്ളിക്കുള്ളിൽ കയറി പുറത്തേക്ക് വരുന്ന പ്രകാശരശ്മികൾ ഒരു പ്രത്യേക ദിശയിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
വെള്ളത്തിന്റെ അപവർത്തനാങ്കം (Refractive Index) കാരണം, അന്തരീക്ഷത്തിലെ മഴത്തുള്ളികളിൽ നിന്ന് പ്രതിഫലിച്ചുവരുന്ന ചുവപ്പുനിറം 42 ഡിഗ്രി കോണളവിലും ധൂമ്രവർണ്ണം (Violet) 40 ഡിഗ്രി കോണളവിലുമാണ് നമ്മുടെ കണ്ണുകളിലേക്ക് എത്തുന്നത്. നിങ്ങളുടെ നിഴൽ വീഴുന്ന നേർരേഖ കേന്ദ്രമാക്കി കൃത്യമായി 42 ഡിഗ്രി ആർക്കിൽ (Arc) കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രകാശം നിങ്ങളുടെ കണ്ണിലേക്ക് വരുമ്പോഴാണ് ആകാശത്ത് ഒരു വട്ടത്തിലുള്ള അല്ലെങ്കിൽ വില്ലുപോലെയുള്ള മഴവില്ല് തെളിയുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് സൂര്യൻ നിങ്ങളുടെ പുറകിലും മഴ മുന്നിലും വരുമ്പോൾ മാത്രം മഴവില്ല് കാണാൻ കഴിയുന്നത്. നിലത്തുനിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ പകുതി വില്ലുപോലെയാണ് കാണപ്പെടുന്നതെങ്കിലും, വിമാനത്തിൽ നിന്നോ ഉയർന്ന മലനിരകളിൽ നിന്നോ നോക്കിയാൽ പൂർണ്ണമായ ഒരു വട്ടത്തിലുള്ള (360-degree circle) മഴവില്ല് കാണാൻ സാധിക്കും. ചുരുക്കത്തിൽ, മഴത്തുള്ളികളും സൂര്യപ്രകാശവും നിങ്ങളുടെ കണ്ണുകളും ചേർന്ന് ആകാശത്ത് തീർക്കുന്ന ഒരു മാന്ത്രിക കാഴ്ച മാത്രമാണ് മഴവില്ല്.
