ഉത്സവസമയങ്ങൾ മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ വെറും ആഘോഷം മാത്രമല്ല, ആത്മീയവും സാംസ്കാരികവുമായ നവീകരണത്തിന്റെയും ആഴമുള്ള അനുഭവങ്ങളുടെയും ദിനങ്ങളാണ്. നവരാത്രിയെന്നത് സാക്ഷാൽ ദുർഗ്ഗാദേവിയുടെ മഹിമയും ശക്തിയും അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മഹോത്സവമാണ്. എന്നാൽ ഈ ഉത്സവത്തിന്റെ ഭംഗി ആഘോഷദിനങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, അതിന് മുമ്പുള്ള ഒരുക്കങ്ങളിലും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. നവരാത്രിക്ക് മുന്നോടിയായുള്ള ഓരോ ദിവസവും ഭക്തിയുടെയും ഉത്സാഹത്തിന്റെയും നിറവിലാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.
നവരാത്രി ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വീടുകൾ വൃത്തിയാക്കുകയും ശുചിത്വം പാലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വീടിന്റെ മുഴുവൻ അന്തരീക്ഷവും ഭഗവതിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിന് യോജ്യമായ രീതിയിൽ ഒരുക്കപ്പെടുന്നു.ഈ വൃത്തിയും സൗന്ദര്യവും വെറും ഭൗതികമായ തയ്യാറെടുപ്പല്ല, മറിച്ച് മനസ്സിനെയും ഹൃദയത്തെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രതീകവുമാണ്.നവരാത്രി ദിവസങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, ഭഗവതിയുടെ സാന്നിധ്യം വീട്ടിലും മനസ്സിലും പതിയെ നിറയുന്നു എന്നത്. ഒരുക്കങ്ങളിലൂടെ തന്നെ ഒരുതരം ആത്മീയശാന്തിയും ദിവ്യതയും നമ്മെ സ്പർശിക്കുന്നു.
പുസ്തകങ്ങളും പഠനോപകരണങ്ങളും പ്രത്യേകം വൃത്തിയാക്കി ഭഗവതിക്ക് സമർപ്പിക്കാൻ തയ്യാറാക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്കും വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഈ ഒരുക്കങ്ങളിൽ പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്, കാരണം നവരാത്രി പഠനത്തിന്റെയും വിദ്യാഭ്യസത്തിന്റെയും മഹത്വം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന സമയവുമാണ്.
സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ഒന്നിച്ച് ഗോൽ (കൊലു) ഒരുക്കുന്നത് വീടിന്റെ ഭംഗി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന ചടങ്ങാണ്. കൊലുവിന്റെ അലങ്കാരം വെറും കളിപ്പാട്ടങ്ങളുടെയും പ്രതിമകളുടെയും നിരപ്പല്ല, തലമുറകളുടെ കഥകളും ദൈവികതയുടെ പ്രതീകങ്ങളും ഒത്തുചേരുന്ന ഭക്തിസമ്മേളനമാണ്. പൂക്കളും തൂമ്പകളും വിളക്കുകളും ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന് നവരാത്രിയുടെ രാത്രികളെ ദിവ്യമാക്കുന്നു.
അതിനൊപ്പം ഭക്ഷണത്തിന്റെ ഒരുക്കങ്ങളും ഗംഭീരമാണ്. വ്രതകാലത്തിനായി ശുദ്ധവും ലഘുവുമായ വിഭവങ്ങൾ തയ്യാറാക്കാനുള്ള ഭക്ഷണ സാധനങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി ശേഖരിക്കുന്നു. വഴിപാടിനായി പഴങ്ങൾ, നെയ്, പായസം, ധാന്യങ്ങൾ,ഡ്രെ ഫ്രൂട്ട്സ്, തുടങ്ങി അനവധി സാധനങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നു. കുടുംബാംഗങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും വഴിപാടുകൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ആ സന്തോഷത്തിൽ ഭക്തിയും സൗഹൃദവും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു.
ക്ഷേത്രങ്ങളിലും വീടുകളിലും സംഗീതം, നൃത്തം, ഭക്തിപ്രസംഗം തുടങ്ങിയ കലാപരിപാടികൾക്കായി കലാകാരന്മാരെ ക്ഷണിക്കുകയും ദിവസേന നടത്തേണ്ട പരിപാടികൾ മുൻകൂട്ടി ക്രമീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നവരാത്രി അതിനാൽ കേവലം മതാചാരമല്ല, സംസ്കാരത്തെയും കലാരൂപങ്ങളെയും ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന മഹോത്സവവുമാണ്.
1. വീടുകളുടെ ശുചീകരണവും അലങ്കാരവും
നവരാത്രി അടുത്തുവരുമ്പോൾ വീടുകൾ പുതുജീവിതം കൊള്ളുന്നതുപോലെ മാറ്റം വരുന്നു. ചുമരും മേൽക്കൂരയും പൊടിതട്ടിയും പൂവിതറി വീടിന്റെ പരിസരം വൃത്തിയാക്കുകയും, അലങ്കാരത്തിന്നായി വർണ്ണാഭമായ ചിത്രങ്ങളും വിളക്കുകളും ഒരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വീടിന്റെ പൂജാമുറി പ്രത്യേകിച്ച് പുതുക്കി അലങ്കരിക്കപ്പെടുന്നു.
2. പുസ്തകങ്ങളും പഠനോപകരണങ്ങളും ഒരുക്കൽ
വിദ്യാരാധനയ്ക്കായി പുസ്തകങ്ങൾ, പേനകൾ, സംഗീതോപകരണങ്ങൾ, തൊഴിൽോപകരണങ്ങൾ തുടങ്ങി അറിവിനെയും തൊഴിലിനെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ പ്രത്യേകം വൃത്തിയാക്കി മാറ്റിവയ്ക്കുന്നു. കുട്ടികളും വിദ്യാർത്ഥികളും ഏറെ ആവേശത്തോടെ പഠനോപകരണങ്ങൾ ഭഗവതിക്ക് സമർപ്പിക്കാൻ തയ്യാറാക്കുന്നു.
3. കൊലു (ഗോൽ) ഒരുക്കം
പ്രധാനമായ ഒരുക്കങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് കൊലു. മരപ്പടികളും ചവിട്ടുപടികളും നിരത്തി കളിപ്പാട്ടങ്ങളും പ്രതിമകളും ക്രമീകരിക്കുന്നതാണ് കൊലു. ദേവതകളുടെ പ്രതിമകൾ, രാമായണ–മഹാഭാരത കഥകളുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ, ഗ്രാമീണജീവിതത്തിന്റെ ചെറിയ രൂപങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുമ്പോൾ വീടുകൾ തന്നെ ഒരു ദിവ്യകലാമണ്ഡപമായി മാറുന്നു. കൊലുവിനായി പ്രത്യേക വിളക്കുകളും പൂക്കളും തൂവാലകളും മുൻകൂട്ടി ശേഖരിക്കുന്നു.
4. പൂക്കളുടെ ഒരുക്കം
ദിനേനയ്ക്കും പൂക്കൾ അനിവാര്യമാണ്. പൂക്കുടങ്ങൾ, പൂമുഖങ്ങൾ, പൂക്കളം തുടങ്ങിയതിനായി പൂക്കൾ വീട്ടുകാർ നേരത്തെ തന്നെ ശേഖരിക്കുകയും, ചിലർ പൂക്കച്ചവടക്കാരിൽ നിന്ന് വലിയ തോതിൽ വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
5. സംഗീത-നൃത്തപരിപാടികൾക്ക് തയ്യാറെടുപ്പ്
നവരാത്രിയോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, നൃത്തങ്ങൾ, കഥാപ്രസംഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കലാപരിപാടികൾക്കായി കലാകാരന്മാരെ മുൻകൂട്ടി ക്ഷണിക്കുകയും വേദികൾ ഒരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ക്ഷേത്രങ്ങളിലും വീടുകളിലും നടക്കുന്ന ഭജനകളും സംഗീതസന്ധ്യകളും ഭക്തിപ്രവാഹം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
6. വ്രതത്തിനും വഴിപാടിനും ഒരുക്കം
വിശുദ്ധഭക്ഷണങ്ങൾ തയ്യാറാക്കാൻ ആവശ്യമായ അരി, പരിപ്പ്, പഴങ്ങൾ, നെയ്യ്, തേൻ, തേങ്ങ തുടങ്ങിയ സാധനങ്ങൾ വാങ്ങിവയ്ക്കുന്നു. ഓരോ ദിവസവും വഴിപാടിന് വേണ്ടി പ്രത്യേക വിഭവങ്ങൾ (പായസം, പഴം, നേരിയ സദ്യ) ഒരുക്കുന്നത് വീട്ടമ്മമാർ മുൻകൂട്ടി പദ്ധതിയിടുന്നു.
7. പുതിയ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും വാങ്ങൽ
ഉത്സവകാലത്തെ ഭംഗി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കായി പുതിയ വസ്ത്രങ്ങൾ വാങ്ങുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും വേണ്ടി മംഗളദിനങ്ങൾക്കായി പുതുവസ്ത്രങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നു. ചിലർ പുതുവസ്ത്രങ്ങൾ ഭഗവതിക്ക് സമർപ്പിച്ചശേഷം മാത്രമേ ധരിക്കാറുള്ളൂ.
