പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഇടതൂർന്ന ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകൾ മുതൽ ഇന്ത്യയുടെ മദ്ധ്യ ഭാഗത്തുള്ള വിശാലമായ ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളും തീരപ്രദേശത്തെ അതുല്യമായ കണ്ടൽ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളും വരെ. കടുവകൾ, ആനകൾ, സിംഹങ്ങൾ, കാണ്ടാമൃഗങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന വന്യജീവികളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രമാണ് ഇന്ത്യയിലെ വനങ്ങൾ. കൂടാതെ എണ്ണമറ്റ മറ്റ് സസ്യ-ജന്തുജാലങ്ങളും ഈ വനപ്രദേങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അവയിൽ പല സസ്യ ജന്തു ജാലങ്ങളും ഇന്ത്യയിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നതാണ്.
വനമേഖലയുടെ കാര്യത്തിൽ ചില ഇന്ത്യലെ സംസ്ഥാനങ്ങൾ സമ്പന്നമാണ്. സാഹസികത ഉൾപ്പെടെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന വിനോദസഞ്ചാരികളെ ഈ വനങ്ങൾ ഏറെ ആകർഷിക്കുന്നു.
മദ്ധ്യപ്രദേശ്
ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വനപ്രദേശങ്ങൾ ഉള്ള സംസ്ഥാനം മദ്ധ്യപ്രദേശ് ആണ്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ 30 ശതമാനം ഭൂപ്രദേശവും വനമേഖലയാണ്. സംസ്ഥാനത്തിന്റൈ 94,689 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ കാടാണ്. ഉഷ്ണമേഖലാ കാടുകൾ, ഈർപ്പമുള്ള ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ, വരണ്ട ഇലപൊഴിയും കാടുകൾ, ഉപ ഉഷ്ണമേഖലാ കാടുകൾ എന്നിങ്ങനെ പോകുന്നു മദ്ധ്യപ്രദേശിലെ വനപ്രദേശങ്ങൾ. കന്ഹ, ബാന്ധവ്ഗഡ്, സത്പുര, പൻപത, പെഞ്ച് എന്നീ പേരുകളിലാണ് ഇവയിൽ ചില വനമേഖലകൾ അറിയപ്പെടുന്നത്.
അരുണാചൽപ്രദേശ്
ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ വനപ്രദേശം അരുണാചൽ പ്രദേശിലാണ്. 83,743 ചതുരശ്ര കലോമീറ്റർ വനപ്രദേശമാണ് അരുണാചൽ പ്രദേശിലേത്. സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യത്തിനും പ്രാകൃത വനങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ട അരുണാചൽ പ്രദേശിൽ ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകളും സബാൽപൈൻ വനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ വിപുലമായ വനമേഖലയുണ്ട്. സർവേ പ്രകാരം, രാജ്യത്തെ ജന്തുജാലങ്ങളുടെ 20 ശതമാനവും അരുണാചൽ പ്രദേശിലാണ്.
മഹാരാഷ്ട്ര
61,907.08 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വനപ്രദേശമാണ് മഹാരാഷ്ട്രയിലുള്ളത്. ഉഷ്ണമേഖലാ ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ, മുൾക്കാടുകൾ, കണ്ടൽക്കാടുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന വന പരിസ്ഥിതി സംസ്ഥാനത്തുണ്ട്. സഹ്യാദ്രി (പശ്ചിമഘട്ടം) ഇതിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. മഹാരാഷ്ട്രയിൽ, അമരാവതി, ഔറംഗബാദ്, ചന്ദ്രപൂർ, ധൂലെ, ഗഡ്ചിരോളി, കോലാപൂർ, നാഗ്പൂർ, നാസിക്, പൂനെ, താനെ, യവത്മാൽ തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വനമേഖലയുള്ളത്.
ഒഡീഷ
ഉഷ്ണമേഖലാ ഈർപ്പമുള്ള ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ, വരണ്ട ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ, തീരപ്രദേശങ്ങളിലെ കണ്ടൽക്കാടുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഏകദേശം 61,204.17 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള വിശാലമായ വനപ്രദേശമാണ് ഒഡീഷയിലേത്. പ്രകൃതിഭംഗി ആസ്വദിക്കുന്നതിനായി സന്ദർശിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും മികച്ച സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാണ് ഒഡീഷ.
കർണാടക
43,382 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള വനമേഖലയിൽ അഞ്ച് കടുവാ സങ്കേതങ്ങളും 30 വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളും 15 സംരക്ഷണ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങളും 1 കമ്മ്യൂണിറ്റി റിസർവും കർണാടകയിലുണ്ട്. കർണാടകയിലെ വനങ്ങൾ എല്ലായ്‌പ്പോഴും വന്യജീവികളെയും പ്രകൃതി സ്‌നേഹികളെയും ആകർഷിക്കുന്നു. ബന്ദിപ്പൂർ, കബനി, കുദ്രേമുഖ്, നാഗർഹോളെ, അഗുംബെ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ വനപ്രദേശങ്ങളാണ്.
