ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ഒരേ പാതയിലൂടെ, ഒരിടത്തും നിർത്താതെ പുഴകൾ ഇങ്ങനെ ഒഴുകിക്കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? വേനലിൽ വറ്റി വരണ്ടുപോകാതെ, കാടും മേടും താണ്ടി സമുദ്രത്തിലേക്ക് പതിക്കുന്ന നദികളുടെ ഈ അനന്തമായ പ്രയാണം പ്രകൃതിയിലെ ഏറ്റവും മനോഹരവും സങ്കീർണ്ണവുമായ ഒരു ശാസ്ത്രസത്യമാണ്. ആകാശം പെയ്യുന്ന മഴവെള്ളം മാത്രമല്ല പുഴകളെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്നത്. നമുക്ക് ദൃശ്യമാകാത്ത ജലചക്രത്തിന്റെ (Water Cycle) മാസ്മരികതയും ഭൂമിയുടെ ഗുരുത്വാകർഷണബലവുമാണ് ഈ നിർത്താതെയുള്ള ഒഴുക്കിന് പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ രഹസ്യം.
ഉയർന്ന മലനിരകളിൽ നിന്നോ പർവതങ്ങളിൽ നിന്നോ ആണ് ഭൂരിഭാഗം നദികളും ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഭൂമിയുടെ ഗുരുത്വാകർഷണബലം (Gravity) കാരണം വെള്ളം എപ്പോഴും ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഈ പ്രകൃതിനിയമമാണ് പുഴകൾക്ക് ഒഴുക്കിന്റെ വേഗത നൽകുന്നത്. മഴക്കാലത്ത് ലഭിക്കുന്ന വെള്ളം മണ്ണും പാറകളും വലിയ തോതിൽ ആഗിരണം ചെയ്ത് സൂക്ഷിച്ചുവെക്കുന്നുണ്ട്. ഈ ഭൂഗർഭജലം (Groundwater) പിന്നീട് വളരെ സാവധാനത്തിൽ ഉറവകളായി പുഴകളിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുന്നു. വേനൽക്കാലത്ത് പോലും നദികൾ വറ്റിപ്പോകാതിരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നത് മണ്ണിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ ജലശേഖരമാണ്.
ഇതിനുപുറമേ, ഹിമാലയം പോലുള്ള വൻ മലനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന നദികൾക്ക് ജീവൻ നൽകുന്നത് മഞ്ഞുരുകലിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന വെള്ളമാണ്. വേനൽക്കാലത്ത് ചൂടുകൂടുമ്പോൾ പർവതങ്ങളിലെ മഞ്ഞ് വലിയ തോതിൽ ഉരുകുകയും ഇത് പുഴകളിലേക്ക് നിരന്തരമായി വെള്ളമെത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പുഴകൾ വഴി സമുദ്രത്തിലെത്തുന്ന വെള്ളം സൂര്യതാപമേറ്റ് ആവിയായി വീണ്ടും അന്തരീക്ഷത്തിലെത്തുകയും മേഘങ്ങളായി മാറി മഴയായി പെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ ഈ വറ്റാത്ത ജലചക്രം ഉള്ളിടത്തോളം കാലം ഭൂമിയിലെ പുഴകളുടെ ഒഴുക്ക് നിലയ്ക്കില്ല. വെറുമൊരു കാഴ്ചയല്ല, ഭൂമിയിൽ ജീവന്റെ നിലനിൽപ്പ് സാധ്യമാക്കുന്ന പ്രകൃതിയുടെ അത്ഭുത എഞ്ചിനാണ് ഓരോ നദിയും.
