ഒരേ വീടിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ, ഒരേ മാതാപിതാക്കളുടെ സ്നേഹത്തിലും ശിക്ഷണത്തിലും ഒരേ സാഹചര്യങ്ങളിൽ വളരുന്ന സഹോദരങ്ങൾക്കിടയിൽ ബുദ്ധിശക്തിയിലും അക്കാദമിക് മികവിലും വ്യക്തിത്വത്തിലും വലിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. എന്തുകൊണ്ടാണ് സഹോദരങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇത്തരമൊരു വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന ചോദ്യത്തിന് മനഃശാസ്ത്രജ്ഞരും ശാസ്ത്രലോകവും നൽകുന്ന ഉത്തരം തികച്ചും കൗതുകകരമാണ്. ഒരു കുട്ടിയുടെ ജനന ക്രമം (Birth Order) അവരുടെ ഐ.ക്യൂ (IQ) അളവിനെയും ചിന്താശേഷിയെയും സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് ഏറ്റവും പുതിയ ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് എഡിൻബറോ (University of Edinburgh) അടക്കമുള്ള ലോകപ്രശസ്ത സർവ്വകലാശാലകൾ നടത്തിയ ദീർഘകാല പഠനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, കുടുംബത്തിലെ ആദ്യത്തെ കുട്ടിക്കാണ് (First-born child) മറ്റ് സഹോദരങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഉയർന്ന ചിന്താശേഷിയും ഉയർന്ന ഐ.ക്യുവും ഉള്ളത്. ആദ്യത്തെ കുട്ടി ഗർഭപാത്രത്തിൽ ഉള്ളപ്പോൾ മുതൽ അവരുടെ ജനനശേഷമുള്ള ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ മാതാപിതാക്കൾ നൽകുന്ന അമിതമായ ശ്രദ്ധയും മാനസികമായ പിന്തുണയുമാണ് ഇതിന് പ്രധാന കാരണം. ആദ്യ കുട്ടിയുടെ വളർച്ചയുടെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും വായന, ലളിതമായ കളികൾ, അറിവ് പകർന്നുനൽകൽ, ചിട്ടയായ മാനസിക പരിശീലനങ്ങൾ എന്നിവ നൽകാൻ മാതാപിതാക്കൾ കൂടുതൽ സമയം കണ്ടെത്തുന്നു. എന്നാൽ രണ്ടാമത്തെയോ മൂന്നാമത്തെയോ കുട്ടികൾ ജനിക്കുമ്പോഴേക്കും കുടുംബത്തിലെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ മാതാപിതാക്കളുടെ നേരിട്ടുള്ള ശ്രദ്ധയും സമയവും പങ്കുവെക്കപ്പെടുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
ഇതിനുപുറമെ, മൂത്ത കുട്ടികൾ വളരുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഇളയ സഹോദരങ്ങളെ കാര്യങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കാനും അവരെ വഴിനടത്താനും സ്വയം മുന്നോട്ടുവരാറുണ്ട്. ഇത്തരത്തിൽ സഹോദരങ്ങൾക്ക് അറിവ് പകർന്നുനൽകുന്ന പ്രക്രിയ മൂത്ത കുട്ടികളുടെ സ്വന്തം തലച്ചോറിലെ ഓർമ്മശക്തിയും യുക്തിചിന്തയും ശക്തിപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. ‘തീയറി ഓഫ് റിസോഴ്സ് ഡില്യൂഷൻ’ (Resource Dilution Theory) പ്രകാരം മാതാപിതാക്കളുടെ സമയവും സാമ്പത്തികവും വൈകാരികവുമായ ശ്രദ്ധയും കൂടുതൽ കുട്ടികളിലേക്ക് വിഭജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഇളയ കുട്ടികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഉത്തേജനം മൂത്ത കുട്ടിയുടേതിനേക്കാൾ അല്പം കുറവായിരിക്കും.
എന്നാൽ ഇതിനർത്ഥം ഇളയ കുട്ടികൾ ബുദ്ധിശക്തിയിൽ പിന്നാക്കമാണെന്നല്ല. ആദ്യത്തെ കുട്ടിക്ക് ഉയർന്ന അക്കാദമിക് മികവും ഉത്തരവാദിത്തബോധവും (Responsibility) ചിട്ടയായ ജീവിതശൈലിയും കൂടുതലായി കാണപ്പെടുമ്പോൾ, ഇടയ്ക്കുള്ള കുട്ടികളിലും (Middle Child) ഇളയ കുട്ടികളിലും (Youngest Child) ഉയർന്ന സർഗ്ഗാത്മകത (Creativity), സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള കഴിവ് (Social & Interpersonal Skills), റിസ്ക് എടുക്കാനുള്ള പ്രവണത എന്നിവയാണ് കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്നത്. ചുരുക്കത്തിൽ, ജനന ക്രമം കുട്ടികളുടെ ബുദ്ധി വികാസത്തിലും വൈകാരിക വളർച്ചയിലും പ്രാരംഭ പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, കുട്ടി വളരുന്ന അന്തരീക്ഷവും പ്രോത്സാഹനവുമാണ് അവരുടെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്നത്.
