കലയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വദേശിവത്ക്കരണമായി കണക്കാക്കാവുന്ന, സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യമുള്ള 14 കലാസൃഷ്ടികൾ ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന് തിരികെ നൽകാൻ നാഷണൽ ഗാലറി ഓഫ് ഓസ്ട്രേലിയ തീരുമാനിച്ചു. ആറ് വെങ്കല – ശിലാ ശിൽപങ്ങൾ, ചായം പൂശിയ ചുരുളുകൾ, ആറ് ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള 14 പുരാവസ്തു കളക്ഷന് ഏകദേശം 2.2 മില്യൺ ഡോളർ (ഏകദേശം 16.34 കോടി രൂപ) വില മതിപ്പുണ്ട് . അവയിൽ ചിലത് പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്.
ഗ്യാലറിയുടെ ഏഷ്യൻ ശേഖരത്തിന്റെ ഭാഗമായ കലാസൃഷ്ടികളിൽ വില്യം വോൾഫ് എന്ന ആർട്ട് ഡീലറിൽ നിന്ന് നേടിയ ഒരു വസ്തുവും, കുപ്രസിദ്ധമായ ആർട്ടിഫാക്റ്റ് കള്ളക്കടത്തുകാരനായ സുഭാഷ് കപൂറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 13 വസ്തുക്കളുമാണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. സുഭാഷ് കപൂറിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച 13 കലാരൂപങ്ങളിൽ ആറെണ്ണവും ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് നിയമവിരുദ്ധമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ മോഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതോ നേടിയതോ ആണെന്ന് കരുതുന്നതിനാലാണ് ഈ കലാരൂപങ്ങൾ തിരികെ നൽകാനുള്ള ദേശീയ ഗാലറിയുടെ തീരുമാനം. കപൂറിന്റെ ‘ആർട്ട് ഓഫ് ദ പാസ്റ്റ്’ ഗാലറിയിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ച മൂന്ന് ശിൽപങ്ങൾ കൂടി ശേഖരത്തിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഈ പുരാവസ്തുക്കൾ നാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനു മുമ്പ് അവരുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം തിരിച്ചറിയാൻ കൂടുതൽ ഗവേഷണം നടത്തുമെന്ന് ഗാലറി അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
എൻ‌ജി‌എയുടെ പുതിയ പ്രൊവൻസ് മൂല്യനിർണ്ണയ ചട്ടക്കൂടിന്റെ ഫലമാണ് സ്വദേശത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള ശ്രമമെന്നും ഈ മാറ്റത്തിന്റെ ആദ്യ ഫലമായി ഗാലറി ഇന്ത്യൻ കലാ ശേഖരത്തിൽ നിന്ന് 14 വസ്തുക്കൾ അവരുടെ ഉത്ഭവ രാജ്യത്തേക്ക് തിരികെ നൽകുമെന്ന് എൻ‌ജി‌എ ഡയറക്ടർ നിക്ക് മിറ്റ്സെവിച്ച് പറഞ്ഞു. “ഇതാണ് ശരിയായ കാര്യം, ഇത് സാംസ്കാരിക ഉത്തരവാദിത്തവും ഓസ്ട്രേലിയയും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള സഹകരണത്തിന്റെ ഫലവുമാണ്.” നിക്ക് മിറ്റ്സെവിച്ച് പറഞ്ഞു. കലാസൃഷ്ടികളുടെ ഭൗതിക കൈമാറ്റത്തിന്റെ നിബന്ധനകൾ അടുത്ത രണ്ട് മാസങ്ങളിൽ ചർച്ച ചെയ്യുമെന്ന് മിറ്റ്സെവിച്ച് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
പുരാവസ്തുക്കൾ ഇന്ത്യയ്ക്ക് കൈമാറാനുള്ള തീരുമാനത്തെ ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കമ്മീഷണർ മൻപ്രീത് വൊഹ്‌റസ്വാഗതം ചെയ്തു.”ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ നിന്നുള്ള സൗഹൃദത്തിന്റെ അസാധാരണമായ ഈ പ്രവർത്തനത്തിന് ഇന്ത്യ നന്ദിയുള്ളവരാണ്,” വോഹ്റ പറഞ്ഞു. ഇവ മികച്ച ശേഖരങ്ങളാണെന്നും അതിന്റെ തിരിച്ചുവരവ് ഇന്ത്യയിലെ സർക്കാരും ജനങ്ങളും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
അനധികൃത ഇറക്കുമതി, കയറ്റുമതി, സാംസ്കാരിക സ്വത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം എന്നിവ തടയുന്നതിനുള്ള യുനെസ്കോ 1970 കൺവെൻഷനിൽ ഇന്ത്യയും ഓസ്ട്രേലിയയും പങ്കാളികളാണ്.
2019 നവംബറിൽ ഓസ്ട്രേലിയൻ സർക്കാർ സാംസ്കാരികമായി പ്രാധാന്യമുള്ള മൂന്ന് കലാസൃഷ്ടികൾ, തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ജോടി ‘ദ്വാരപാല’ (വാതിൽ കാവൽക്കാർ), രാജസ്ഥാനിൽ നിന്നോ മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നോ ഒരു ‘നാഗരാജ (സർപ്പ രാജാവ്)’ എന്നിവ തിരികെ നൽകുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. 2020 ജനുവരിയിൽ പ്രധാനമന്ത്രി സ്കോട്ട് മോറിസന്റെ ഇന്ത്യ സന്ദർശന വേളയിൽ വിഗ്രഹ കടത്തുകാരനായ സുഭാഷ് കപൂറിൽ നിന്ന് വാങ്ങിയതാണ് ഇവ.
മുൻ ഓസ്ട്രേലിയൻ ജഡ്ജി സൂസൻ ക്രെനാൻ 2015 -ൽ നാഷണൽ ഗാലറിയുടെ ഏഷ്യൻ ശേഖരത്തിൽ നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിൽ 2020 ജനുവരിയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ മൂന്ന് വിഗ്രഹങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ അത്തരം 30 ‘പ്രശ്നമുള്ള’ കലാരൂപങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം അവയെല്ലാം സുഭാഷ് കപൂറാണ് വിറ്റത്. 140 മില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിലധികം വിലമതിക്കുന്ന പുരാവസ്തുക്കളുടെ കടത്ത് കപൂറിനെതിരെ ചുമത്തിയിട്ടുണ്ട്.
മുമ്പ് വിവിധ അവസരങ്ങളിൽ, ഓസ്ട്രേലിയ ഇന്ത്യൻ പുരാവസ്തുക്കൾ ഇന്ത്യയിലേക്ക് തിരിച്ചയച്ചിരുന്നു. പതിറ്റാണ്ടുകളായി നൂറുകണക്കിന് വിലമതിക്കാനാവാത്ത പുരാതന വിഗ്രഹങ്ങളും കലാരൂപങ്ങളും ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയത് ഇവിടെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. പല പ്രശസ്ത ആർട്ട് ഗാലറികളും ലേല സ്ഥാപനങ്ങളും ഇടനിലക്കാരും പുരാതന കള്ളക്കടത്തുകാരും വഴി അത്തരം വസ്തുക്കൾ സ്വീകരിക്കുന്നതായി അറിയപ്പെടുന്നു.
വാസ്തവത്തിൽ, എജി പൊൻ മാണിക്കവേലിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരിന്റെ വിഗ്രഹ വിഭാഗം വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മോഷ്ടിച്ച വിഗ്രഹങ്ങൾ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ അശ്രാന്ത പരിശ്രമത്തിലാണ്.
