നിങ്ങളുടെ വീട്ടിലെ പഴയ അലമാരയിലോ മേശവലിപ്പിലോ ഇന്നും ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടാകും തുരുമ്പെടുത്ത ആ ഇരുമ്പ് പെട്ടി! വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും അത് തുറക്കുമ്പോൾ ഒരു പ്രത്യേക മണം വരും—കൂർത്ത പെൻസിലിന്റെയും, റബ്ബറിന്റെയും, പിന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ നമ്മുടെയൊക്കെ കുട്ടിക്കാലത്തിന്റെ മണം! ഒരു കാലത്ത് ഇന്ത്യൻ ക്ലാസ്സ്മുറികൾ ഭരിച്ചിരുന്ന, ആ പെട്ടിക്ക് മുകളിലെ ‘ഒട്ടകത്തിന്റെ’ ചിത്രം ഓർക്കുന്നുണ്ടോ? വെറുമൊരു ലോഗോ ആയിരുന്നില്ല അത്; വിദേശ ബ്രാൻഡുകളോട് മുട്ടി നിൽക്കാൻ ഇന്ത്യൻ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് കരുത്തുപകർന്ന, ചോക്കുമിഠായിയും മഷിപ്പൊടിയും കൊണ്ട് ഒരു രാജ്യം മുഴുവൻ നിറങ്ങൾ വരച്ചുചേർത്ത ഒരു വിപ്ലവത്തിന്റെ അടയാളമായിരുന്നു! അതാണ് നമ്മളെയെല്ലാം വരകളുടെ ലോകത്തേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയ ‘കാംലിൻ’ (Camlin).
സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു മുൻപ്, കറുത്ത കോട്ടണിഞ്ഞ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇന്ത്യ ഭരിക്കുന്ന കാലം. അന്ന് സ്കൂളുകളിൽ കുട്ടികൾക്ക് എഴുതാൻ വേണ്ട മഷിയും പേനയുമൊക്കെ കടൽ കടന്ന് ലണ്ടനിൽ നിന്ന് വരണമായിരുന്നു. സാധാരണക്കാരായ ഇന്ത്യൻ കുട്ടികൾക്ക് അതൊക്കെ സ്വപ്നം കാണാൻ മാത്രമേ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളൂ. ഈയൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് മുംബൈയിലെ ഒരു ചെറിയ മുറിയിലിരുന്ന് ഡി. പി. ദണ്ഡേക്കർ, ജി. പി. ദണ്ഡേക്കർ എന്നീ രണ്ട് സഹോദരന്മാർ ഒരു പുതിയ സ്വപ്നം കാണുന്നത്. സ്വന്തം രാജ്യത്തെ കുട്ടികൾക്ക് വിലകുറഞ്ഞ രീതിയിൽ എഴുത്തുസാമഗ്രികൾ എത്തിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യം. അങ്ങനെ 1931-ൽ ‘ദണ്ഡേക്കർ ആൻഡ് കമ്പനി’ എന്ന പേരിൽ അവർ ഒരു കൊച്ചു ബിസിനസ്സ് തുടങ്ങി. മഷിപ്പൊടി, മഷി ഗുളികകൾ, പശ, സീലിംഗ് വാക്സ്, സ്കൂളുകളിലെ ചോക്ക് എന്നിവയായിരുന്നു അവരുടെ ആദ്യത്തെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ.
ബിസിനസ്സ് പച്ചപിടിച്ചതോടെ തങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് അവർ നൽകിയ പേരാണ് ‘കാമൽ’ (Camel). മരുഭൂമിയിലെ പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിക്കുന്ന ഒട്ടകത്തെപ്പോലെ തങ്ങളുടെ ബ്രാൻഡും പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിച്ച് മുന്നേറുമെന്ന് അവർ ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു. പിന്നീട്, തങ്ങളുടെ വിഖ്യാതമായ ‘കാമൽ’ എന്ന പേരും, തങ്ങളുടെ പ്രധാന ബിസിനസ്സായ ‘ഇങ്ക്’ (Ink) എന്ന വാക്കും കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അവർ കമ്പനിക്ക് ഒരു പുതിയ പേരിട്ടു—’കാംലിൻ’. വളരെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ ആ പേര് ഇന്ത്യൻ വിപണിയിൽ തരംഗമായി മാറി.
സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഇന്ത്യയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗം വലിയ രീതിയിൽ വളരാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ കാംലിൻ തങ്ങളുടെ സാമ്രാജ്യം വിപുലീകരിച്ചു. അതുവരെ വിദേശത്തുനിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്തിരുന്ന വാട്ടർ കളറുകൾ, പോസ്റ്റർ കളറുകൾ, ഓയിൽ പേസ്റ്റലുകൾ, പെയിന്റിംഗ് ബ്രഷുകൾ എന്നിവയെല്ലാം കാംലിൻ ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി. വിദേശ ബ്രാൻഡുകളുടെ പകുതി വിലയ്ക്ക് ഉയർന്ന ഗുണമേന്മയുള്ള ആർട്ട് സാമഗ്രികൾ സാധാരണക്കാരായ ഇന്ത്യൻ കുടുംബങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തി. കാംലിന്റെ വാക്സ് ക്രയോണുകളും ജിയോമെട്രി ബോക്സുകളും ഇല്ലാതെ ഒരു കുട്ടിയുടെയും സ്കൂൾ ബാഗുകൾ പൂർണ്ണമാകാത്ത ഒരു കാലമുണ്ടായിരുന്നു. ഗ്രാമങ്ങളിലെ ചെറിയ പെട്ടിക്കടകളിൽ പോലും കാംലിൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതായിരുന്നു അവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയം.
എന്നാൽ, വിപണിയിലെ മത്സരം എപ്പോഴും കടുത്തതായിരുന്നു. ഹിന്ദുസ്ഥാൻ പെൻസിൽസ് ഉയർത്തിയ വെല്ലുവിളിയും, ആഗോള ബ്രാൻഡുകളുടെ വരവുമെല്ലാം കാംലിന് കനത്ത പ്രതിസന്ധികൾ സൃഷ്ടിച്ചു. കാലം ഡിജിറ്റലാവുകയും കുട്ടികൾ ടാബ്ലറ്റുകളിലേക്കും സ്മാർട്ട്ഫോണുകളിലേക്കും മാറുകയും ചെയ്തപ്പോൾ പരമ്പരാഗത സ്റ്റേഷനറി വിപണിക്ക് മങ്ങലേറ്റു. എങ്കിലും പ്രതിസന്ധികളിൽ തളരാതെ, 2011-ൽ ജാപ്പനീസ് സ്റ്റേഷനറി ഭീമന്മാരായ ‘കൊകുയോ’ (Kokuyo) കമ്പനിയുമായി കാംലിൻ കൈകോർത്തു. അങ്ങനെ കമ്പനി ‘കൊകുയോ കാംലിൻ’ ആയി പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ദണ്ഡേക്കർ കുടുംബത്തിന്റെ നേതൃത്വവും ജാപ്പനീസ് സാങ്കേതികവിദ്യയും ഒത്തുചേർന്നപ്പോൾ ബ്രാൻഡ് വീണ്ടും കരുത്താർജ്ജിച്ചു.
ഇന്ന് ഏകദേശം 760 മുതൽ 780 കോടി രൂപ വരെ വാർഷിക വിറ്റുവരവുള്ള വലിയൊരു സാമ്രാജ്യമാണ് കൊകുയോ കാംലിൻ. വെറുമൊരു മഷിപ്പൊടിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി, ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നിരവധി രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ഇന്ത്യൻ നിർമ്മിത സ്റ്റേഷനറി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കയറ്റി അയക്കുന്ന ആഗോള ബ്രാൻഡായി ഈ ഒട്ടകം വളർന്നു കഴിഞ്ഞു. എൺപതുകളിലും തൊണ്ണൂറുകളിലും ജനിച്ച ഓരോ ഇന്ത്യക്കാരന്റെയും മനസ്സിൽ കാംലിൻ എന്നത് വെറുമൊരു ബ്രാൻഡല്ല; മറിച്ച് നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ ആ മനോഹരമായ സ്കൂൾകാലത്തിന്റെ, നിറമുള്ള ഓർമ്മകളുടെ ഒരു വലിയ തുണ്ടാണ്.
