ചന്ദ്രനിലെ വിഭവങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും മനുഷ്യന്റെ സ്ഥിരമായ സാന്നിധ്യം സാധ്യമാക്കാനുമുള്ള അതിഭീമമായ ബഹിരാകാശ ദൗത്യത്തിൽ കൈകോർക്കാൻ ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടനയെ (ISRO) ഔദ്യോഗികമായി ക്ഷണിച്ച് അമേരിക്കൻ ബഹിരാകാശ ഏജൻസിയായ നാസ. ബെംഗളൂരുവിലെ ഐ.എസ്.ആർ.ഒ ആസ്ഥാനത്ത് നടന്ന ഒമ്പതാമത് ഇന്തോ-യു.എസ് സിവില്‍ സ്‌പേസ് ജോയിന്റ് വര്‍ക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പ് (CSJWG) യോഗത്തിലാണ് നാസയുടെ നിർണായകമായ ഈ ക്ഷണം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്. ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ രംഗത്ത് ഇന്ത്യയും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള തന്ത്രപ്രധാന ബന്ധത്തിൽ വൻ കുതിച്ചുചാട്ടമുണ്ടാക്കുന്ന ഈ നീക്കം, മുൻപ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവെച്ച ആർടെമിസ് കരാറിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. ചന്ദ്രന്റെ ദക്ഷിണ ധ്രുവത്തിൽ സ്ഥിരമായി മനുഷ്യർക്ക് താമസിക്കാനും ഗവേഷണം നടത്താനും ശേഷിയുള്ള ഒരു ബഹിരാകാശ താവളം കെട്ടിപ്പടുക്കുക എന്നതാണ് നാസയുടെ മൺ ബേസ് ദൗത്യം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ഐ.എസ്.ആർ.ഒ ചെയർമാൻ വി. നാരായണൻ, ഇന്ത്യയിലെ യു.എസ് അംബാസഡർ സെർജിയോ ഗോർ എന്നിവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നടന്ന യോഗത്തിൽ യു.ആർ അണ്ണാറാവു സാറ്റലൈറ്റ് സെന്റർ ഡയറക്ടർ എം. ശങ്കരൻ, അമേരിക്കൻ വിദേശകാര്യ വകുപ്പ് പ്രതിനിധി വെസ്ലി ബ്രൂക്സ്, നാസ പ്രതിനിധി കാത്‌ലിൻ കാരിക എന്നിവരും പങ്കെടുത്തു. ചന്ദ്രനിലെ പര്യവേക്ഷണത്തിന് പുറമെ മനുഷ്യനെ ബഹിരാകാശത്ത് എത്തിക്കുന്ന ഗഗൻയാൻ ദൗത്യം, ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യ കൈമാറ്റം, തുറന്ന ശാസ്ത്രീയ ഡാറ്റകളുടെ പങ്കുവെക്കൽ എന്നിവയെക്കുറിച്ചും ഇരു ഏജൻസികളും വിശദമായ ചർച്ചകൾ നടത്തി. ഇരുരാജ്യങ്ങളും സംയുക്തമായി പുറത്തിറക്കിയ നാസ-ഐ.എസ്.ആർ.ഒ സിന്തറ്റിക് അപ്പർച്ചർ റഡാർ (NISAR) ദൗത്യത്തിന്റെ വിജയകരമായ പുരോഗതിയും യോഗം വിലയിരുത്തി.
ചന്ദ്രയാൻ-3 ദൗത്യത്തിലൂടെ ചന്ദ്രന്റെ ദക്ഷിണ ധ്രുവത്തിൽ പേടകം വിജയകരമായി ഇറക്കുന്ന ആദ്യ രാജ്യമായി ഇന്ത്യ മാറിയതോടെയാണ് ആഗോള ബഹിരാകാശ രംഗത്ത് ഐ.എസ്.ആർ.ഒയുടെ പ്രസക്തി വർധിച്ചത്. ഈ നിർണായക നാഴികക്കല്ലിന് പിന്നാലെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷി സഹകരണ ചർച്ചകളുടെ തുടർച്ചയായാണ് ബഹിരാകാശ പങ്കാളിത്തം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുന്നത്. നാസയുടെ മൺ ബേസ് പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാകുന്നതോടെ ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരികൾക്കും ആഴക്കടൽ/ഗഹനാകാശ ഗവേഷണ മേഖലകളിൽ സമാനതകളില്ലാത്ത അവസരങ്ങളാകും തുറന്നുകിട്ടുക. ബഹിരാകാശത്തെ സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് മാത്രം ഉപയോഗിക്കുക എന്ന ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ നിർദേശങ്ങൾ മുറുകെപ്പിടിച്ചാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഇനി മുന്നോട്ട് പോവുക.
