“നിങ്ങളുടെ പോക്കറ്റിൽ കോടികൾ കിലുങ്ങുന്നുണ്ടാകാം; വേണമെങ്കിൽ ബെന്റ്‌ലിയോ റോൾസ് റോയ്സോ ഇപ്പോൾ പോയി വാങ്ങാം. പക്ഷേ, ഒരു റോളക്സ് ഷോറൂമിൽ കയറി ‘എനിക്ക് ആ വാച്ച് ഇപ്പോൾ വേണം’ എന്ന് പറഞ്ഞ് മേശപ്പുറത്ത് എത്ര ലക്ഷങ്ങൾ എറിഞ്ഞാലും അവർ പറയും—’ക്ഷമിക്കണം സാർ, നിങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ വെയ്റ്റിംഗ് ലിസ്റ്റിൽ പേര് വെച്ച് കുറഞ്ഞത് ആറുമാസം കാത്തിരിക്കണം!’ ലോകത്തെവിടെയും പണമുള്ളവൻ രാജാവാകുമ്പോൾ, ആ പണക്കാരെക്കൊണ്ട് ക്യൂ നിർത്തിക്കുന്ന ഈ വാച്ച് കമ്പനിയുടെ ഉടമ ആരാണെന്നറിയാമോ? ആഡംബരത്തിന്റെ അവസാന വാക്കായ ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ മുതലാളി ഒരു ശതകോടീശ്വരനല്ല, മറിച്ച് ലാഭമൊന്നും സ്വന്തം കീശയിലിടാത്ത ഒരു ചാരിറ്റി ട്രസ്റ്റാണ്!”
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ലണ്ടനിലെ കുലീനന്മാരായ പുരുഷന്മാർ പോക്കറ്റ് വാച്ചുകളുമായി ഗമ കാണിച്ചു നടക്കുമ്പോൾ, ഇരുപത്തിനാലുകാരനായ ഹാൻസ് വിൽസ്ഡോർഫ് ഒരു വിചിത്രമായ സ്വപ്നം കണ്ടു: “മനുഷ്യന്റെ കൈത്തണ്ടയിൽ ഭംഗിയായി ഇരിക്കുന്ന, ഒരൊറ്റ സെക്കൻഡ് പോലും പിഴയ്ക്കാത്ത വാച്ചുകൾ!” ആളുകൾ അന്ന് കളിയാക്കി ചിരിച്ചു; കൈത്തണ്ടയിൽ കെട്ടുന്നത് പെണ്ണുങ്ങളുടെ വളപോലെയുള്ള ആഭരണമാണെന്ന് പറഞ്ഞ് പുച്ഛിച്ചു. ആ പരിഹാസങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ തളരാതെ, 1908-ൽ ഏത് ഭാഷക്കാരന്റെയും നാവിൽ മാന്ത്രികമായി വഴങ്ങുന്ന ‘റോളക്സ്’ (Rolex) എന്ന അഞ്ചക്ഷരപ്പേര് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി.
വാച്ചുകളുടെ യഥാർത്ഥ ശത്രു പൊടിയും വെള്ളവുമായിരുന്നു. ഒരു തുള്ളി ഈർപ്പം ഉള്ളിൽ കയറിയാൽ ലക്ഷങ്ങൾ വിലമതിക്കുന്ന യന്ത്രപ്പല്ലുകൾ തുരുമ്പെടുത്തുപോകും. അവിടെയാണ് 1926-ൽ വിൽസ്ഡോർഫ് ലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ച ആ മാസ്റ്റർസ്ട്രോക്ക് ഇറക്കിയത്—കടലിലെ ചിപ്പികൾ പോലെ പുറമേ നിന്നുള്ള യാതൊന്നും ഉള്ളിലേക്ക് കടക്കാത്ത തരത്തിൽ സ്ക്രൂ ചെയ്ത് പൂർണ്ണമായി പൂട്ടിയ ‘ഓയിസ്റ്റർ’ (Oyster) എന്ന വാട്ടർപ്രൂഫ് വാച്ച്!
വാട്ടർപ്രൂഫാണെന്ന് വെറുതെ പരസ്യം ചെയ്താൽ ആരും വിശ്വസിക്കില്ലെന്ന് വിൽസ്ഡോർഫിന് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. 1927 ഒക്ടോബറിൽ മെഴ്സിഡസ് ഗ്ലീറ്റ്സ് എന്ന പെൺകുട്ടി ഇംഗ്ലീഷ് ചാനലിലെ കൊടും തണുത്ത കടലിലേക്ക് നീന്തിയിറങ്ങിയപ്പോൾ, അവരുടെ കഴുത്തിൽ ഒരു റിബണിൽ അദ്ദേഹം ഈ വാച്ച് കെട്ടിക്കൊടുത്തു. പത്ത് മണിക്കൂറിലധികം നീണ്ട ആ കഠിനമായ കടൽ നീന്തലിനൊടുവിൽ പെൺകുട്ടി തളർന്നു വീണപ്പോഴും, കഴുത്തിൽ കിടന്ന റോളക്സിലെ സെക്കൻഡ് സൂചി വെള്ളത്തിനടിയിലും കൃത്യതയോടെ ടിക് ടിക് ശബ്ദത്തിൽ മിടിക്കുകയായിരുന്നു! അടുത്ത ദിവസം ലണ്ടനിലെ ഡെയ്‌ലി മെയിലിന്റെ ഒന്നാം പേജ് പരസ്യത്തിലൂടെ ലോകം ഒന്നടങ്കം ആ വിസ്മയം കണ്ട് സ്തബ്ധരായി.
പിന്നീട് റോളക്സ് വാച്ചുകളല്ല വിറ്റത്, അസാധ്യമായതിനെ കീഴടക്കിയ മനുഷ്യരുടെ ചോരയും ധൈര്യവുമായിരുന്നു. 1931-ൽ കൈത്തണ്ടയുടെ സ്വാഭാവിക ചലനത്തിൽ നിന്ന് സ്വയം ചാർജ്ജാകുന്ന ‘പെർപെച്വൽ റോട്ടർ’ കണ്ടെത്തിക്കൊണ്ട് മെക്കാനിക്കൽ വാച്ചുകളുടെ ചരിത്രം അവർ തിരുത്തി. എവറസ്റ്റിന്റെ കൊടുമുടി കയറിയ പർവ്വതാരോഹകരുടെ കൈകളിലും, ആരും കടന്നുചെല്ലാത്ത ആഴക്കടലിലെ ഡൈവർമാരുടെ കൈത്തണ്ടകളിലും, മണിക്കൂറിൽ 400 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ കുതിക്കുന്ന റേസിംഗ് ട്രാക്കുകളിലും റോളക്സ് മാത്രം തിളങ്ങി.
1970-കളിൽ ജപ്പാനിൽ നിന്ന് ബാറ്ററിയിട്ട് ഓടുന്ന വിലകുറഞ്ഞ ക്വാർട്സ് വാച്ചുകൾ വിപണിയിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറിയപ്പോൾ സ്വിസ്സ് വാച്ച് കമ്പനികൾ ഒന്നൊന്നായി നിലംപൊത്തി. എന്നാൽ റോളക്സ് അപ്പോഴും വിലകുറച്ച് വിൽക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. “ക്വാർട്സ് എന്നത് വെറുമൊരു ചീപ്പ് ടെക്നോളജിയാണ്; എന്നാൽ റോളക്സ് എന്നത് ഒരു മനുഷ്യൻ ജീവിതത്തിൽ വിജയിച്ചു എന്നതിന്റെ തെളിവാണ്” എന്ന് അവർ ലോകത്തെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. ആഡംബരത്തിന്റെ പരമമായ രഹസ്യം റോളക്സ് നടപ്പിലാക്കി—’സ്കാർസിറ്റി’ (Scarcity). ഡിമാൻഡ് എത്ര ഉയർന്നാലും അവർ വാച്ചുകളുടെ ഉത്പാദനം കൂട്ടിയില്ല; വിലയിൽ ഒരു പൈസ പോലും ഡിസ്കൗണ്ട് നൽകിയില്ല.
സ്വർണ്ണത്തിന്റെ അലോയ് ഉരുക്കുന്നതു മുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ ചെറിയ സ്പ്രിംഗുകൾ വരെ സ്വന്തം ഫാക്ടറികളിൽ മാത്രം നിർമ്മിച്ച്, ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമായി പ്രതിവർഷം വെറും പതിനൊന്ന് ലക്ഷത്തോളം വാച്ചുകൾ മാത്രം വിറ്റ്, സ്വിസ്സ് വാച്ച് വിപണിയുടെ മൂന്നിലൊന്ന് വരുമാനവും ഒറ്റയ്ക്ക് തൂത്തുവാരി ₹1 ലക്ഷം കോടിയിലധികം (CHF 11 Billion+) വാർഷിക വിറ്റുവരവുമായി റോളക്സ് അജയ്യമായി വാഴുന്നു. അനാഥനായി വളർന്ന്, സ്വന്തം ജീവിതം കൊണ്ട് ഒരു മഹാസാമ്രാജ്യം പടുത്തുയർത്തിയ ഹാൻസ് വിൽസ്ഡോർഫ് 1960-ൽ വിടവാങ്ങിയപ്പോൾ, ഈ കമ്പനി ഏതെങ്കിലും കോർപ്പറേറ്റ് ഭീമന്മാർക്ക് വിൽക്കാതെ തന്റെ പേരിലുള്ള ചാരിറ്റി ഫൗണ്ടേഷന് കൈമാറി.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ, നിങ്ങൾ വാങ്ങുന്ന ഓരോ റോളക്സിന്റെയും കോടികളുടെ ലാഭം പോകുന്നത് ഏതോ ഒരു മുതലാളിയുടെ അക്കൗണ്ടിലേക്കല്ല; മറിച്ച് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നിരാലംബരായ മനുഷ്യരുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും കാൻസർ ചികിത്സയ്ക്കും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനുമാണ്! വെറും സമയം നോക്കാൻ ഫോണിലെ സ്ക്രീൻ മതിയെന്നിരിക്കെ, ലോകത്തെ അതിസമ്പന്നർ കോടികൾ കൊടുത്ത് കൈത്തണ്ടയിൽ റോളക്സ് കെട്ടുന്നത് സമയം അറിയാനല്ല; തങ്ങളുടെ സമയം തെളിഞ്ഞു എന്ന് ലോകത്തോട് വിളിച്ചുപറയാനാണ്!
