കൈലാസനാഥനായ ശ്രീ പരമേശ്വരന്റെ പേരിൽ ആചരിക്കുകയും ആഘോഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഉത്സവമാണ് മഹാശിവരാത്രി. ഭാരതത്തിലെ എല്ലാ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളും പ്രത്യേക പൂജകളും ചടങ്ങുകളും ആയി ശിവരാത്രി ദിവസം വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളോടെ ആചരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ത്യയെ പോലെ ഏറെ പ്രാധാന്യത്തോടെ ശിവരാത്രി ആഘോഷിക്കുന്ന മറ്റൊരു രാജ്യവും ഉണ്ട്. നമ്മുടെ അയൽ രാജ്യമായ നേപ്പാൾ ആണ് അത്.
നേപ്പാളിന്‍റെ തലസ്ഥാനമായ കാഠ്മണ്ഡുവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിശ്വപ്രസിദ്ധമായ ശിവക്ഷേത്രം ആണ് പശുപതിനാഥ ക്ഷേത്രം. എന്ന് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടെന്നോ ആര് നിർമ്മിച്ചെന്നോ ഉള്ള കാര്യം അജ്ഞാതമായ ഒരു പുരാതന ക്ഷേത്രമാണിത്. ഭാഗ്മതിനദിയുടെ തീരത്തായുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ പശുപതിനാഥ രൂപത്തിലുള്ള ശ്രീ പരമേശ്വരനാണ് കുടികൊള്ളുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്, കാമധേനു വർഷങ്ങളോളം ഭാഗ്മതി നദിയുടെ തീരത്തുള്ള മണലിൽ പോയി പാൽ ചുരത്താറുണ്ടായിരുന്നു. സ്ഥിരമായി ഒരേ സ്ഥലത്ത് വന്നെത്തുന്ന കാമധേനു അവിടെ ഓരോ ദിവസവും പാൽചുരത്തുന്നത് കണ്ട് ചില പ്രദേശവാസികൾ ആ ഭാഗത്തെ മണൽ മാറ്റി നോക്കിയപ്പോൾ അവിടെ ഒരു ശിവലിംഗം കണ്ടെത്തിയെന്നും പിന്നീട് അവിടെ ഒരു ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു എന്നുമാണ് പശുപതിനാഥ ക്ഷേത്രത്തെ കുറിച്ചുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യം.
ലോകമെമ്പാടുനിന്നുമായി നിരവധി തീർത്ഥാടകർ വർഷംതോറും വന്നെത്താനുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ പൂജകൾ ചെയ്യാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള ഭട്ട് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണരാണ്. കർണാടകയിൽ നിന്നുള്ള ദ്രാവിഡ ബ്രാഹ്മണ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട നാല് ഭട്ടുമാർ ആയിരിക്കും പശുപതിനാഥ ക്ഷേത്രത്തിൽ പൂജകൾ ചെയ്യുക.
ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ ദക്ഷിണാംനായ പീഠം ശൃംഗേരിയിൽ നിന്ന് ഋഗ്വേദ പാരായണത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ഒരു കൂട്ടം പണ്ഡിതന്മാരിൽ നിന്നാണ് പുരോഹിതന്മാരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. പശുപതിനാഥ ക്ഷേത്രത്തിൽ പൂജകൾ ചെയ്യുന്ന നാല് ഭട്ടുമാർ കൂടാതെ രാജഭണ്ഡാരികള്‍ എന്നറിയപ്പെടുന്ന 108 പരികർമ്മികളും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നതാണ്.
നേപ്പാളിലെ പശുപതിനാഥ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉത്സവം മഹാശിവരാത്രി ദിനമാണ്. വർഷംതോറും 20 ലക്ഷത്തിലേറെ ഭക്തരാണ് മഹാശിവരാത്രി ദിനത്തിൽ പശുപതിനാഥ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കാറുള്ളത്. നേപ്പാളിൽ മഹാശിവരാത്രി ദിവസം ദേശീയ അവധി ദിനം കൂടിയാണ്. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരമുള്ള ശിവന്റെ 52 ശക്തി പീഠങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാനത്തുള്ള ക്ഷേത്രമാണ് നേപ്പാളിലെ പശുപതിനാഥ ക്ഷേത്രം. അതിനാൽ തന്നെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ധാരാളം ഭക്തരും പശുപതിനാഥ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിനായി എത്താറുണ്ട്.
