സൗദി അറേബ്യയും പാകിസ്താനും തമ്മിൽ പ്രതിരോധ മേഖലയിൽ തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തം ശക്തമാക്കുന്നതിനിടയിൽ, ഗൾഫ് മേഖലയിലെ സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കാൻ നിർണ്ണായക നീക്കവുമായി ഇന്ത്യ. ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിലിലെ ആറ് രാജ്യങ്ങളുമായി സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറിനായുള്ള ചർച്ചകൾ ഇന്ത്യ ഔദ്യോഗികമായി പുനരാരംഭിച്ചു.
ഇന്ത്യയും സൗദി അറേബ്യ, യു.എ.ഇ, ഖത്തർ, കുവൈത്ത്, ഒമാൻ, ബഹ്റൈൻ തുടങ്ങി ആറ് ജി.സി.സി രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറിനായുള്ള ‘ടേംസ് ഓഫ് റഫറൻസിൽ’ കേന്ദ്ര വാണിജ്യ മന്ത്രി പീയൂഷ് ഗോയലിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. 2004-ൽ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് നിലച്ചുപോയ ചർച്ചകളാണ് ഇപ്പോൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നത്.
2025 സെപ്റ്റംബറിൽ പാകിസ്താനും സൗദി അറേബ്യയും ഒരു തന്ത്രപരമായ പ്രതിരോധ കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചിരുന്നു. പാകിസ്താനുമായുള്ള സൗദിയുടെ ഈ അടുപ്പം ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പ്രതിരോധപരമായി പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിലും സൗദിയുൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായി സാമ്പത്തിക ബന്ധം വർദ്ധിപ്പിക്കാനാണ് ഇന്ത്യയുടെ തീരുമാനം.
പാകിസ്താനും യു.എ.ഇയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ സമീപകാലത്ത് വിള്ളലുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇസ്ലാമാബാദ് വിമാനത്താവളത്തിന്റെ നടത്തിപ്പ് ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള കരാറിൽ നിന്ന് യു.എ.ഇ പിന്മാറിയത് ഇതിന്റെ സൂചനയായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. അതേസമയം, ഇന്ത്യയുമായി യു.എ.ഇയ്ക്കുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ദൃഢമാവുകയാണ്.
ജി.സി.സി രാജ്യങ്ങളിൽ ഏകദേശം ഒരു കോടിയോളം ഇന്ത്യക്കാർ താമസിക്കുന്നുണ്ട്. 2024-25 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യയും ജി.സി.സി രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം ഏകദേശം 178 ബില്യൺ ഡോളറിലെത്തിയിരുന്നു. പുതിയ കരാർ നിലവിൽ വരുന്നതോടെ ഭക്ഷ്യ സംസ്കരണം, ഐ.ടി, പെട്രോകെമിക്കൽസ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വലിയ മുന്നേറ്റമുണ്ടാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ, അമേരിക്ക എന്നീ രാജ്യങ്ങളുമായി വ്യാപാര കരാറുകൾ ഒപ്പിട്ടതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് ഇന്ത്യയുടെ ഗൾഫ് മേഖലയിലെ ഈ നീക്കം. ചുരുക്കത്തിൽ, പാകിസ്താൻ അറബ് രാജ്യങ്ങളുമായി സൈനിക സഖ്യത്തിന് ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ആ രാജ്യങ്ങളുമായി ആഴത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക-വ്യാപാര ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് സ്വന്തം സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കാനാണ് ഇന്ത്യ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
