വ്യാജ ചിത്രങ്ങളും കൃത്രിമ ശബ്ദരേഖകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള എ.ഐ നിർമ്മിത (ഡീപ്പ്ഫേക്ക്) ഉള്ളടക്കങ്ങൾ തടയുന്നതിനായി കേന്ദ്ര ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് ഐ.ടി മന്ത്രാലയം ഇൻഫർമേഷൻ സാങ്കേതികവിദ്യ (ഐ.ടി) നിയമങ്ങളിൽ നിർണായക ഭേദഗതി വരുത്തി. പുതിയ ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരം ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കുന്നതോ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതോ ആയ എല്ലാവിധ ദൃശ്യ-ശ്രവ്യ ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്കും ‘എ.ഐ നിർമ്മിതം’ എന്ന് വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്ന ലേബലിംഗ് നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതോടൊപ്പം, സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലേക്ക് അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുന്ന ഫയലുകളുടെ ഉറവിടം കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ ഫിംഗർപ്രിന്റുകളും ശാശ്വതമായ മെറ്റാഡാറ്റ സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഉൾപ്പെടുത്താൻ ടെക് കമ്പനികൾ ബാധ്യസ്ഥരാണ്. ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിൽ വ്യാജ വിവരങ്ങളുടെ പ്രചാരണം തടയാനും വിവര സാങ്കേതിക രംഗത്ത് സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പാക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ഈ കടുത്ത നീക്കം.
പുതിയ ഭേദഗതികൾ അനുസരിച്ച് ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം, യൂട്യൂബ് തുടങ്ങിയ വൻകിട സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ ഉത്തരവാദിത്തവും നിയന്ത്രണങ്ങളും വർധിക്കും. ഉപയോക്താക്കൾ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുന്ന ഉള്ളടക്കങ്ങൾ എ.ഐ നിർമ്മിതമാണോ എന്ന് അപ്‌ലോഡ് വേളയിൽ തന്നെ വ്യക്തമാക്കാൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ആവശ്യപ്പെടണം. കൂടാതെ വ്യാജ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ സ്വയം കണ്ടെത്തി ലേബൽ ചെയ്യാൻ ആവശ്യമായ ഓട്ടോമേറ്റഡ് സാങ്കേതികവിദ്യകളും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ സജ്ജമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. കോടതിയുടെയോ സർക്കാരിന്റെയോ നിർദ്ദേശം ലഭിച്ചാൽ അനധികൃതമായി പ്രചരിക്കുന്ന എ.ഐ വ്യാജ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ മുൻപ് അനുവദിച്ചിരുന്ന 36 മണിക്കൂർ സമയപരിധി വെട്ടിച്ചുരുക്കി കേവലം 3 മണിക്കൂറാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ വ്യക്തികളുടെ അനുമതിയില്ലാത്ത അശ്ലീല ദൃശ്യങ്ങളോ നഗ്ന ചിത്രങ്ങളോ പ്രചരിച്ചാൽ 2 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ അവ നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന കടുത്ത അടിയന്തര നിർദ്ദേശവുമുണ്ട്.
നിയമലംഘനം നടത്തുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ വ്യക്തികൾക്കോ എതിരെ ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിത (BNS), പോക്‌സോ (POCSO) നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം കർശനമായ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ ഉണ്ടാകുമെന്നും കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എ.ഐ സാങ്കേതികവിദ്യയിലെ തട്ടിപ്പുകളെക്കുറിച്ചും ദുരുപയോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഉപയോക്താക്കൾക്ക് കൃത്യമായി സുരക്ഷാ ബോധവൽക്കരണം നൽകാനും പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പരാതികളിൽ മുൻപത്തെ 15 ദിവസത്തിന് പകരം 7 ദിവസത്തിനകം തീർപ്പുണ്ടാക്കാനും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളോട് നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. പുതിയ ചട്ടങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കാത്ത ടെക് കമ്പനികൾക്ക് ഐ.ടി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 79 പ്രകാരം ലഭിച്ചിരുന്ന നിയമപരമായ സംരക്ഷണം (സേഫ് ഹാർബർ) നഷ്ടമാകുകയും നേരിട്ട് ക്രിമിനൽ കേസ് നടപടികൾ നേരിടേണ്ടി വരികയും ചെയ്യും. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ദുരുപയോഗം വൻതോതിൽ വർധിച്ചു വരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ മേഖല സുരക്ഷിതമാക്കാൻ ഈ പുതിയ ഭേദഗതികൾ വഴിയൊരുക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
