യുദ്ധക്കളങ്ങളിൽ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ കീഴ്മേൽ മറിച്ച, വലിയ രാജാക്കന്മാരുടെ ജീവൻ രക്ഷിച്ച, ഇന്നും റീൽസിലും ലോഗോകളിലും മാസ് കാട്ടി വാഴുന്ന കുതിരയെന്ന ഈ വന്യസുന്ദരനെ അടുത്തറിഞ്ഞാൽ നിങ്ങൾ മൂക്കത്ത് വിരൽ വെച്ചുപോകും. വെറുമൊരു വളർത്തുമൃഗമല്ല ഇത്; വൻ ശാസ്ത്രീയ എഞ്ചിനീയറിംഗും അതിഭയങ്കര ബോഡി പെർഫോമൻസുമുള്ള ഒരൊന്നൊന്നര നാച്ചുറൽ റെയ്സിംഗ് മെഷീനാണ്! വേഗത, കരുത്ത്, ബുദ്ധിവൈഭവം, മനുഷ്യരുമായുള്ള ആഴത്തിലുള്ള വൈകാരിക ബന്ധം എന്നിവയാൽ ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും ആകർഷകമായ സസ്തനികളിൽ ഒന്നായി കുതിര നിലകൊള്ളുന്നു.
ശാസ്ത്രലോകത്ത് ‘ഇക്വസ് കബാലസ്’ (Equus caballus) എന്ന് പേരുള്ള ഈ ഫ്രീക്കന്മാരുടെ കുടുംബചരിത്രം തിരഞ്ഞുപോയാൽ നമ്മൾ ഏകദേശം 50 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾ പിന്നിലേക്ക് പോകേണ്ടിവരും. ഇയോസീൻ (Eocene) കാലഘട്ടത്തിൽ വനങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ‘ഇയോഹിപ്പസ്’ (Eohippus) എന്ന ഒരു ചെറിയ നായയുടെ വലിപ്പം മാത്രമുള്ള ജീവിയിൽ നിന്നാണ് ഇന്നത്തെ കുതിരകളുടെ പരിണാമം ആരംഭിക്കുന്നത്. നാല് വിരലുകളുണ്ടായിരുന്ന ആ കുഞ്ഞു ജീവി കാലക്രമേണ വിരലുകളെല്ലാം കളഞ്ഞ്, ഒറ്റവിരൽ മാത്രമുള്ള കട്ടിയുള്ള കുളമ്പുകളിലേക്ക് (Hoofs) മാറിയത് വഴിയിൽ ശത്രുക്കൾ വരുമ്പോൾ വലിഞ്ഞു ഓടാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു. മനുഷ്യന്റെ മധ്യവിരലിന്റെ പരിണാമപരമായ രൂപമാറ്റമാണ് ഈ കുളമ്പുകൾ. രക്തക്കുഴലുകളും നാഡികളും നിറഞ്ഞ ഈ കുളമ്പുകൾ ഓരോ തവണ നിലത്തടിക്കുമ്പോഴും ഹൃദയത്തിലേക്ക് രക്തം തിരികെ പമ്പ് ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒന്നാന്തരം ഹൈഡ്രോളിക് മെക്കാനിസമാണ്!
ഇവന്റെ ഉള്ളിലെ മെക്കാനിക്കൽ സിസ്റ്റത്തെ കുറിച്ചറിഞ്ഞാൽ അത്ഭുതപ്പെടും. ഒരു മുതിർന്ന കുതിരയുടെ നെഞ്ചിനുള്ളിൽ തുടിക്കുന്നത് 4 കിലോഗ്രാം തൂക്കമുള്ള വലിയൊരു ഹൃദയമാണ്! റേസ് ട്രാക്കിലിറങ്ങിയാൽ തറോബ്രെഡ് (Thoroughbred) ഇനത്തിൽപ്പെട്ട കുതിരകൾ മണിക്കൂറിൽ 70 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ കുതിച്ചുപായും. ഇത്രയും ഭാരമുള്ള ഒരു ശരീരത്തെ ഇത്രയും സ്പീഡിൽ തള്ളിവിടാൻ ഈ ഹെവി എൻജിൻ ഹൃദയത്തിന് മാത്രമേ സാധിക്കൂ. കുതിരയുടെ കുളമ്പ് വെറുമൊരു കട്ടി നഖമല്ല. ഉള്ളിൽ അതിസങ്കീർണ്ണമായ നാഡികളും രക്തക്കുഴലുകളുമുള്ള സജീവമായ ഒരു ഘടനയാണത്. കുതിര ഓടുമ്പോൾ കാലുകൾ തറയിൽ തട്ടുമ്പോൾ കുളമ്പിനുള്ളിലെ ‘ഡിജിറ്റൽ കുഷ്യൻ’ (Digital Cushion) അമരുകയും, അവിടുത്തെ രക്തക്കുഴലുകളിൽ നിന്ന് രക്തം മുകളിലേക്ക് പെട്ടെന്ന് പമ്പ് ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ കുതിരയ്ക്ക് ആകെയുള്ളത് ഒരു ഹൃദയമല്ല, മറിച്ച് കാലുകളിലുള്ള ഈ നാല് കുളമ്പുകൾ ശരീരത്തിലേക്ക് രക്തം തിരികെ അയക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ‘സെക്കൻഡറി പമ്പുകൾ’ (Hydraulic Pumps) ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു!
കാഴ്ചയുടെ കാര്യത്തിലാണെങ്കിൽ കക്ഷി ഒരു വെറൈറ്റി സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് കൈവശം വെച്ചിരിക്കുന്നത്. തലയുടെ വശങ്ങളിലുള്ള കണ്ണുകൾ മൂലം 350 ഡിഗ്രി വിശാലമായ കാഴ്ചപരിധി (Monocular vision) ഇവനുണ്ട്. അതായത് തല തിരിച്ചില്ലെങ്കിലും വശങ്ങളിലും പുറകിലും നടക്കുന്ന ചലനങ്ങൾ ഇവൻ കാണും. പക്ഷേ, മൂക്കിന്റെ തൊട്ടുമുന്നിലും പുറകിൽ കുറച്ചു ഭാഗത്തും ചെറിയ ബ്ലൈൻഡ് സ്പോട്ടുകൾ (Blind spots) ഉണ്ട്. കൂടാതെ 16 പേശികൾ കൊണ്ട് നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്ന, 180 ഡിഗ്രി വരെ ചുറ്റാൻ പറ്റുന്ന രണ്ട് റഡാർ ചെവികളും കക്ഷിക്കുണ്ട്. ചെവിയുടെ ദിശ നോക്കിയാൽ ഇവൻ എങ്ങോട്ടാണ് ശ്രദ്ധിക്കുന്നത് എന്ന് പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.
ഇനി ഉറക്കത്തിന്റെ കാര്യം പറയുകയാണെങ്കിൽ, ഒരു മടിയനും കൊതിച്ചുപോകുന്ന ഫീച്ചറാണ് കുതിരകൾക്കുള്ളത്! ‘സ്റ്റേ അപാരറ്റസ്’ (Stay Apparatus) എന്ന പ്രത്യേക പേശി-ലിഗമെന്റ് സന്ധികൾ ലോക്ക് ചെയ്ത് നിൽക്കുന്ന നിൽപ്പിൽ തന്നെ ഉറങ്ങാൻ ഇവന്മാർക്ക് കഴിയും. ഡ്രൈവർ ഉറങ്ങിയാലും വണ്ടി മറിഞ്ഞു വീഴില്ല എന്ന് സാരം! കാട്ടിൽ ജീവിക്കുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് ഇരപിടിയന്മാർ ആക്രമിച്ചാൽ ഓടി രക്ഷപ്പെടാൻ വേണ്ടി പ്രകൃതി കൊടുത്ത ഒന്നാന്തരം സെക്യൂരിറ്റി ഡിസൈനാണിത്.
സസ്യഭുക്കുകളായ ഇവരുടെ പല്ലുകൾ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ വളർന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സ്വഭാവമുള്ളതാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് പഴമക്കാർ പല്ലു നോക്കി കുതിരയുടെ പ്രായം കൃത്യമായി പറയുന്നത്. മനുഷ്യരുടെ മുഖഭാവങ്ങളും ശബ്ദത്തിലെ വികാരങ്ങളും കൃത്യമായി വായിച്ചെടുക്കാൻ കഴിവുള്ള ഉയർന്ന ബുദ്ധിയുള്ള ജീവിയാണിത്. പ്രണയവും സൗഹൃദവും ഉടമയോടുള്ള നന്ദിയും ഇവർ കൃത്യമായി തിരിച്ചു നൽകും.
ഇവരുടെ പ്രണയവും പ്രത്യുൽപ്പാദന നാടകവും അതിനേക്കാൾ രസകരമാണ്! പെൺകുതിര (Mare) ഇണചേരാൻ തയ്യാറായോ എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ ആൺകുതിര (Stallion) ‘ഫ്ലെമെൻ റെസ്‌പോൺസ്’ (Flehmen Response) എന്ന വിദ്യ പ്രയോഗിക്കും. പെൺകുതിരയുടെ മൂത്രത്തിന്റെ മണം പിടിച്ച ശേഷം, ആൺകുതിര തന്റെ മുകളിലത്തെ ചുണ്ട് മേലോട്ട് വലിച്ച് വായുടെ മുകൾഭാഗത്തുള്ള ‘വോമറോനാസൽ’ (Vomeronasal organ) എന്ന സെൻസറി അവയവത്തിലേക്ക് ഫെറോമോണുകൾ എത്തിച്ചാണ് അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കുന്നത്. പെൺകുതിരയ്ക്ക് സമ്മതമാണെങ്കിൽ അവൻ മെല്ലെ അടുത്തേക്ക് വന്ന് വാലും തൊട്ടുരുമ്മി തലോടും; താല്പര്യമില്ലെങ്കിൽ അവന്റെ നെഞ്ചത്ത് പെൺകുതിരയുടെ മാരകമായ ഒരു ചവിട്ടുവീഴും! ഏകദേശം 11 മാസമാണ് (330 മുതൽ 345 ദിവസം വരെ) ഇവരുടെ ഗർഭകാലം. പ്രസവത്തിനു ശേഷം ‘ഫോൾ’ (Foal) എന്ന് വിളിക്കുന്ന കുഞ്ഞുകുതിര പുറത്തുവരുമ്പോൾ ശാസ്ത്രലോകം അന്തംവിടും! ജനിച്ചു വീണ് വെറും 30 മുതൽ 60 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ ഈ കുഞ്ഞു കുതിര സ്വന്തം കാലുകളിൽ നിവർന്നു നിൽക്കും! രണ്ടു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ അത് അമ്മയുടെ പാലും കുടിച്ച്, കാട്ടിലൂടെ അമ്മയ്ക്കൊപ്പം ഓടാൻ പ്രാപ്തനാകും. അമ്മക്കുതിര നൽകുന്ന ആദ്യത്തെ പാലിൽ (Colostrum) വൻതോതിൽ ആന്റിബോഡികളും പ്രതിരോധശേഷിയുമുണ്ടാകും.
സഹനശേഷിക്ക് പേരു കേട്ട അറേബ്യൻ, അഴകിന് പേരു കേട്ട ഫ്രീസിയൻ, വലിപ്പത്തിൽ ഭീമന്മാരായ ഷെയർ ഹോഴ്സ്, ക്വാർട്ടർ ഹോഴ്സ് തുടങ്ങി നൂറുകണക്കിന് സ്പീഷീസുകളാണ് ഭൂമിയിലുള്ളത്. ചരിത്രത്തിൽ യുദ്ധങ്ങളിലും ഗതാഗതത്തിലും കൃഷിയിലും നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ച കുതിരകൾ ഇന്ന് പ്രധാനമായും സ്പോർട്സ് (Show Jumping, Dressage, Polo), ഹൗസ് റേസിംഗ്, പോലീസ് പട്രോളിംഗ്, തെറാപ്പി (Equine Therapy) എന്നീ മേഖലകളിലാണ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ വളർച്ചയിലും സംസ്കാര രൂപീകരണത്തിലും കുതിരയോളം വലിയ പങ്ക് വഹിച്ച മറ്റൊരു മൃഗമില്ല. പ്രകൃതി സൃഷ്ടിച്ച ഈ അത്ഭുത ജൈവയന്ത്രം എന്നും കരുത്തിന്റെയും സ്വതന്ത്രമായ ഓട്ടത്തിന്റെയും അവസാനിക്കാത്ത പ്രതീകമാണ്!
