ഒരു സാധാരണ മലയാളി വീടിന്റെ അടുക്കളയിലേക്ക് ചുമലിലേറ്റി കൊണ്ടുവച്ച ചുവന്ന എൽ.പി.ജി ഗ്യാസ് സിലിണ്ടറിൽ നിന്നാണ് ആ കഥയുടെ തുടക്കം. ആരും ശ്രദ്ധിക്കാത്ത ആ ചെറിയ ഇടവേളകളിൽ നിന്ന് വിപണിയുടെ വലിയൊരു മാറ്റം വായിച്ചെടുക്കാൻ ഒരാൾക്ക് കഴിഞ്ഞില്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ, വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കോർപ്പറേറ്റ് ഭീമനായ റിലയൻസ് കൊച്ചിയിലേക്ക് വണ്ടി കയറുമായിരുന്നില്ല. ഒരുകാലത്ത് സുരക്ഷിതമായ എൻജിനീയറിങ് കരിയർ വേണ്ടെന്നുവെച്ച് അനിശ്ചിതത്വങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിത്തിരിച്ച വി.എ. യൂസഫ് എന്ന മനുഷ്യന്റെ ആ ഒരൊറ്റ ദീർഘവീക്ഷണമായിരുന്നു ‘ബിസ്മി’ എന്ന വ്യാപാര വിപ്ലവത്തിന് തിരി കൊളുത്തിയത്.
1974-ൽ കൊച്ചിയുടെ മണ്ണിൽ വി.എ. യൂസഫ് ബിസ്മി ഗ്രൂപ്പിന് തുടക്കമിടുമ്പോൾ മനസ്സിൽ ബിസിനസ്സിനോടുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശം മാത്രമായിരുന്നു കൈമുതൽ. തുടർന്ന് 1984-ൽ അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ച ‘ബിസ്മി ഗ്യാസ് ഏജൻസീസ്’ ആയിരുന്നു ആ പ്രയാണത്തിലെ നിർണായകമായ വഴിത്തിരിവ്. ഒരു സാധാരണ വീട്ടിലെ അടുക്കളയിലേക്ക് സിലിണ്ടറുകൾ എത്തിക്കുന്ന വെറുമൊരു വിതരണക്കാരനായി ഒതുങ്ങിക്കൂടാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല. മറിച്ച്, ഓരോ വീടുകളിലേക്കുമുള്ള ആ വാതിലുകൾ തുറന്നുവെച്ചത് ഉപഭോക്താക്കളുമായുള്ള അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസത്തിലേക്കായിരുന്നു. അടുക്കളയിലെ ആവശ്യങ്ങൾ തൊട്ടറിഞ്ഞ ആ ബന്ധം ഒരു വലിയ തിരിച്ചറിവ് അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി: വിറകടുപ്പിൽനിന്ന് പാചകവാതകത്തിലേക്ക് മാറിയ മലയാളി, അധികം വൈകാതെ ആധുനിക ഗൃഹോപകരണങ്ങളിലേക്കും ചുവടുമാറും.
ആ ഉൾക്കാഴ്ച ബിസ്മിയെ പുതിയൊരു ഘട്ടത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. 1998-ഓടെ പ്രമുഖ ബ്രാൻഡുകളുടെ ഗൃഹോപകരണ വിതരണ ശൃംഖലയിലേക്ക് ബിസ്മി കടന്നുചെന്നു. വിതരണ രംഗത്തെ അനുഭവസമ്പത്തും വിപണിയുടെ നാഡിമിടിപ്പും കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കിയ യൂസഫ് ഹാജിയുടെ കൂടെ അടുത്ത തലമുറയായി മകൻ വി.എ. അജ്മൽ കൂടി ചേർന്നപ്പോൾ പദ്ധതികൾക്ക് കൂടുതൽ വേഗം കൈവന്നു. പിതാവിന്റെ അനുഭവക്കരുത്തും മകന്റെ ആധുനിക വീക്ഷണവും ഒത്തുചേർന്ന് 2003-ൽ കൊച്ചി കലൂർ ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റേഡിയത്തിന് സമീപം ആദ്യത്തെ ബൃഹത്തായ റീട്ടെയിൽ ഷോറൂം തുറന്നു. അന്നുവരെ കേരളം കണ്ടിരുന്ന ഇടുങ്ങിയ ഇലക്ട്രോണിക്സ് കടകളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ലോകോത്തര ബ്രാൻഡുകളുടെ ഉപകരണങ്ങൾ ആകർഷകമായ ഡിസ്പ്ലേകളോടെ നിരത്തിവെച്ച അനുഭവം ഒരു മാജിക് പോലെ മലയാളികളെ ആകർഷിച്ചു. ന്യായമായ വിലയും വിശ്വസനീയമായ ആഫ്റ്റർ-സെയിൽസ് സർവീസും ഒരു പുതിയ സ്റ്റാൻഡേർഡാക്കി മാറ്റിയ ഈ സംരംഭമാണ് പിൽക്കാലത്ത് ‘അജ്മൽ ബിസ്മി’ എന്ന പ്രമുഖ ഇലക്ട്രോണിക്സ് ശൃംഖലയായി പടർന്നുപന്തലിച്ചത്.
എന്നാൽ അവരുടെ പരീക്ഷണങ്ങൾ ഇലക്ട്രോണിക്സിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല. ഉപഭോക്താവിന് ആവശ്യമുള്ളതെല്ലാം ഒരൊറ്റ മേൽക്കൂരയ്ക്ക് കീഴിൽ അണിനിരത്തുക എന്ന വലിയ ചിന്തയിൽനിന്ന് 2015-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ ആദ്യത്തെ ‘ബിസ്മി ഹൈപ്പർമാർട്ട്’ പിറവിയെടുത്തു. ഇലക്ട്രോണിക്സ് വാങ്ങാൻ ഒരിടത്തും നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങൾക്കും പലചരക്കിനുമായി മറ്റൊരിടത്തും പോകേണ്ടതില്ലാത്ത ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ഹൈപ്പർമാർക്കറ്റ് ഫോർമാറ്റ് അവർ കേരളത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തി. ഇവിടെയാണ് ബിസ്മിയുടെ ബിസിനസ് രണ്ട് സമാന്തര പാതകളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചത്; ഒരറ്റത്ത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് വിപണി നയിച്ച അജ്മൽ ബിസ്മിയും, മറ്റൊരിടത്ത് ഉപഭോക്തൃ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ അതിവേഗ വിതരണം സാധ്യമാക്കിയ ബിസ്മി ഹൈപ്പർമാർട്ടും.
ഈ കുതിപ്പിൽ ഏറ്റവും നാടകീയമായ അധ്യായം കുറിക്കപ്പെട്ടത് ബിസ്മിയുടെ ഹൈപ്പർമാർക്കറ്റ് ശൃംഖലയിലാണ്. കേരളത്തിലുടനീളം വ്യാപിച്ചുകിടന്ന ബിസ്മി ഹൈപ്പർമാർട്ടിന്റെ അസാധാരണമായ വിപണിശക്തി ദേശീയ തലത്തിലെ കോർപ്പറേറ്റ് ഭീമന്മാരുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. 2023 മേയ് 31-ന് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ റീട്ടെയിൽ കമ്പനിയായ റിലയൻസ് റീട്ടെയിൽ വെഞ്ചേഴ്സ് ലിമിറ്റഡ്, ബിസ്മി ഹൈപ്പർമാർട്ട് ലിമിറ്റഡിന്റെ നൂറു ശതമാനം ഇക്വിറ്റി ഓഹരികളും സ്വന്തമാക്കി.
ഇലക്ട്രോണിക്സ് രംഗത്ത് അജ്മൽ ബിസ്മി തങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യം വിജയകരമായി നിലനിർത്തുമ്പോൾത്തന്നെ, ഒരു സാധാരണ ഗ്യാസ് ഏജൻസിയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി വളർത്തിയെടുത്ത ഹൈപ്പർമാർക്കറ്റ് ബിസിനസിനെ റിലയൻസ് പോലൊരു വൻകിട കമ്പനി പൂർണ്ണമായും ഏറ്റെടുക്കുന്ന തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്താൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ മാജിക്. 2024-ൽ വി.എ. യൂസഫ് വിടവാങ്ങിയെങ്കിലും, വിപണിയുടെ മാറ്റങ്ങൾ നേരത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് കൃത്യമായ നിലവാരം പുലർത്തിയാൽ കേരളത്തിൽ വേരൂന്നി ദേശീയ വിപണിയെപ്പോലും സ്വാധീനിക്കുന്ന വ്യാപാര സാമ്രാജ്യങ്ങൾ പടുത്തുയർത്താമെന്ന് തെളിയിച്ച സംരംഭകത്വത്തിന്റെ ഉജ്ജ്വലമായ ഒരു വിജയഗാഥയായി ഈ കഥ ചരിത്രത്തിൽ ഇടംപിടിക്കുന്നു.
