പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഇസ്രായേലും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം യുദ്ധസമാനമായി തുടരുമ്പോഴും, ഇറാനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ പ്രമുഖ അറബ്-മുസ്ലിം രാജ്യങ്ങൾ മടിക്കുന്നത് ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറക്കുന്നു. മതപരമായ ഐക്യത്തേക്കാൾ ഉപരിയായി സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്കും സാമ്പത്തിക താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കും അറബ് രാജ്യങ്ങൾ മുൻഗണന നൽകുന്നതാണ് ഈ അകൽച്ചയ്ക്ക് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണം. ഇറാനെ ഒരു പങ്കാളിയായല്ല, മറിച്ച് തങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പിന് ഭീഷണിയായ ഒരു പ്രാദേശിക എതിരാളിയായാണ് പല മുസ്ലിം രാജ്യങ്ങളും കാണുന്നത്. ഇറാൻ നേരിടുന്ന ഈ നയതന്ത്ര ഒറ്റപ്പെടലിന് പിന്നിലെ അഞ്ച് നിർണ്ണായക കാരണങ്ങൾ പരിശോധിക്കാം.
ഒന്നാമതായി, ശിയാ-സുന്നി വിഭാഗീയതയും വംശീയമായ വ്യത്യാസങ്ങളുമാണ് ഈ വിടവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത്. ഷിയാ ഭൂരിപക്ഷമുള്ള ഇറാൻ പേർഷ്യൻ പാരമ്പര്യം അവകാശപ്പെടുമ്പോൾ, ഭൂരിഭാഗം അറബ് രാജ്യങ്ങളും സുന്നി വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരും അറബ് വംശജരുമാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിൽക്കുന്ന ഈ വിഭാഗീയത രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ കടുത്ത അവിശ്വാസം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
രണ്ടാമതായി, ഇറാന്റെ പ്രാദേശിക അധിനിവേശ മോഹങ്ങളെ അറബ് രാജ്യങ്ങൾ ഭീതിയോടെയാണ് കാണുന്നത്. സിറിയ, യെമൻ, ഇറാഖ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇറാൻ നടത്തുന്ന ഇടപെടലുകൾ തങ്ങളുടെ സമാധാനത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് സൗദി അറേബ്യയും ജോർദാനും യുഎഇയും കരുതുന്നു. ഹിസ്ബുള്ളയെയും ഹമാസിനെയും പോലുള്ള പ്രോക്സി ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് ഇറാൻ നൽകുന്ന പിന്തുണയും ഈ ഭയത്തിന് ആക്കം കൂട്ടുന്നു.
മൂന്നാമത്തെ കാരണം അമേരിക്കയുമായും ഇസ്രായേലുമായും പല അറബ് രാജ്യങ്ങളും പുലർത്തുന്ന തന്ത്രപരമായ ബന്ധമാണ്. ഈജിപ്ത്, ജോർദാൻ, ബഹ്‌റൈൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ അമേരിക്കയുമായി അടുത്ത പ്രതിരോധ ബന്ധം പുലർത്തുന്നവരാണ്.
നാലാമതായി, 2020-ലെ ‘അബ്രഹാം ഉടമ്പടി’ (Abraham Accords) മേഖലയിലെ രാഷ്ട്രീയ ചിത്രം പൂർണ്ണമായും മാറ്റിമറിച്ചു. സാമ്പത്തിക-സാങ്കേതിക നേട്ടങ്ങൾക്കായി യുഎഇയും ബഹ്‌റൈനും ഇസ്രായേലുമായി നയതന്ത്ര ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചതോടെ, പലസ്തീൻ വിഷയത്തിൽ ഇസ്രായേലിനെ നേരിടുന്നതിനേക്കാൾ മുൻഗണന സമാധാനപരമായ സഹകരണത്തിന് ലഭിച്ചു.
അഞ്ചാമതായി, ഇറാന്റെ ‘ആക്സിസ് ഓഫ് റെസിസ്റ്റൻസ്’ എന്ന ആശയത്തോടുള്ള എതിർപ്പാണ്. പലസ്തീൻ അവകാശങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുമ്പോഴും, ഇറാന്റെ കീഴിലുള്ള ഒരു സഖ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാകാൻ ഈ രാജ്യങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ചുരുക്കത്തിൽ, മതപരമായ ഐക്യത്തേക്കാൾ ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്കും ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനുമാണ് അറബ് ലോകം ഇന്ന് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്.
