സംസ്ഥാനത്ത് വ്യാപകമാകുന്ന ഷിഗെല്ല (Shigella), ഇ. കോളൈ (E. coli) ബാക്ടീരിയ അണുബാധകൾക്ക് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ആന്റിബയോട്ടിക് മരുന്നുകൾ ഫലിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഞെട്ടിക്കുന്ന റിപ്പോർട്ട്. 2025-ൽ സംസ്ഥാനത്തെ വിവിധ ലാബുകളിൽ പരിശോധിച്ച 70 ഷിഗെല്ല സാംപിളുകളിൽ 65 എണ്ണത്തിലും (93 ശതമാനം) പ്രധാന ആന്റിബയോട്ടിക്കായ സിപ്രോഫ്ലോക്‌സാസിൻ (Ciprofloxacin) ഗുണം ചെയ്തില്ലെന്നാണ് കണ്ടെത്തൽ. തിരുവനന്തപുരം മെഡിക്കൽ കോളേജിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംസ്ഥാന മരുന്നുപ്രതിരോധ നിരീക്ഷണ ശൃംഖലയായ ‘കാർസ്-നെറ്റിന്റെ’ (KARS-NET) വാർഷിക ആന്റിബയോഗ്രാം റിപ്പോർട്ടിലാണ് ആരോഗ്യവകുപ്പിനെ ആശങ്കയിലാക്കുന്ന ഈ വിവരങ്ങളുള്ളത്.
സംസ്ഥാനത്ത് ഷിഗെല്ല രോഗബാധിതരുടെ എണ്ണം ക്രമാതീതമായി ഉയരുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവരുന്നത്. ഈ വർഷം ബുധനാഴ്ച വരെയുള്ള ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം സംസ്ഥാനത്ത് 597 പേർക്ക് ഷിഗെല്ല സ്ഥിരീകരിക്കുകയും എട്ടുപേർ മരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനുപുറമെ 117 പേർ രോഗലക്ഷണങ്ങളോടെ നിരീക്ഷണത്തിലാണ്. കോഴിക്കോട്, മലപ്പുറം, വയനാട് എന്നീ വടക്കൻ ജില്ലകളിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ രോഗബാധ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. 2025-ൽ ആകെ 132 പേർക്ക് മാത്രമായിരുന്നു രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചതെങ്കിൽ, ഈ വർഷം രോഗികളുടെ എണ്ണത്തിൽ വൻ വർദ്ധനവാണുണ്ടായിരിക്കുന്നത്.
ഷിഗെല്ല ചികിത്സയ്ക്കായി ദേശീയ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശ പ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുന്ന സിപ്രോഫ്ലോക്‌സാസിൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മരുന്നുകൾക്കെതിരെ ബാക്ടീരിയകൾ ഉയർന്ന പ്രതിരോധശേഷി (Antimicrobial Resistance) ആർജ്ജിച്ചതാണ് ചികിത്സയെ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നത്. ആശുപത്രികളിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഗുരുതരാവസ്ഥയിലുള്ള രോഗികൾക്ക് നൽകുന്ന സെഫ്ട്രിയാക്സോൺ (Ceftriaxone) പോലുള്ള മരുന്നുകൾക്കെതിരെയും പ്രതിരോധം വർദ്ധിക്കുന്നത് ഡോക്ടർമാരെ വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്നുണ്ട്. ഇതോടെ അവസാന ആശ്രയമായ മെറോപെനെം (Meropenem) പോലുള്ള വീര്യം കൂടിയ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളെ ആശ്രയിക്കേണ്ട സാഹചര്യമാണ് നിലവിലുള്ളത്.
ഷിഗെല്ലയ്ക്ക് പുറമെ, മൂത്രനാളിയിലെ അണുബാധയ്ക്കും (UTI) മറ്റ് ഉദരരോഗങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്ന ഇ. കോളൈ (E. coli) ബാക്ടീരിയകളിലും ആന്റിബയോട്ടിക് പ്രതിരോധം അപകടകരമാംവിധം ഉയരുകയാണ്. ഡോക്ടർമാരുടെ കുറിപ്പടിയില്ലാതെ മെഡിക്കൽ സ്റ്റോറുകളിൽ നിന്ന് സ്വയം ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ വാങ്ങി കഴിക്കുന്നതും, നിർദ്ദേശിച്ച കാലയളവ് പൂർത്തിയാക്കാതെ മരുന്ന് നിർത്തുന്നതുമാണ് ബാക്ടീരിയകൾ മരുന്നുകളെ അതിജീവിക്കുന്ന ‘സൂപ്പർബഗ്ഗുകളായി’ (Superbugs) മാറാൻ പ്രധാന കാരണം.
മലിനജലത്തിലൂടെയും ശുചിത്വമില്ലാത്ത ഭക്ഷണത്തിലൂടെയുമാണ് ഷിഗെല്ല പ്രധാനമായും പടരുന്നത്. കടുത്ത വയറിളക്കം, പനി, വയറുവേദന, മലത്തിൽ രക്തത്തിന്റെ അംശം എന്നിവയാണ് പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ. അഞ്ച് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളെയും പ്രായമായവരെയുമാണ് രോഗം ഏറ്റവും ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്നത്. രോഗവ്യാപനം തടയാൻ തിളപ്പിച്ചാറിയ വെള്ളം മാത്രം കുടിക്കണമെന്നും, ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപും ശേഷവും കൈകൾ സോപ്പിട്ട് വൃത്തിയായി കഴുകണമെന്നും, രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ സ്വയം ചികിത്സയ്ക്ക് മുതിരാതെ ഉടൻ വൈദ്യസഹായം തേടണമെന്നും ആരോഗ്യവകുപ്പ് കർശന നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
