സ്കോട്ട് സീമാൻസ്, ലിൻഡൻ ഹാൻസൺ, ജോർജ്ജ് ബോഡെക്കർ ജൂനിയർ എന്നീ മൂന്ന് സുഹൃത്തുക്കൾ മെക്സിക്കോയിലെ കടൽതീരത്ത് ഒരു ഉല്ലാസയാത്രയിലായിരുന്നു. കടൽയാത്രകളെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന അവർ നേരിട്ടിരുന്ന വലിയ പ്രശ്നം ബോട്ടിലിടുമ്പോൾ നനഞ്ഞാൽ വഴുതാത്ത, വെള്ളം പെട്ടെന്ന് വാർന്നുപോകുന്ന, എന്നാൽ ഭാരം കുറഞ്ഞ ഒരു ചെരിപ്പില്ലാത്തതായിരുന്നു.
അന്നത്തെ അവരുടെ യാത്രയ്ക്കിടയിലാണ് കാനഡയിലെ ‘ഫോം ക്രിയേഷൻസ്’ എന്ന കമ്പനി നിർമ്മിച്ച ഒരു വിചിത്രമായ ചെരിപ്പ് അവരുടെ കണ്ണിൽപ്പെടുന്നത്. കാഴ്ചയിൽ ഒട്ടും ഭംഗിയില്ലാത്ത, മുതലയുടെ വായ പോലെ തോന്നിക്കുന്ന ആ പ്ലാസ്റ്റിക് ചെരിപ്പ് പക്ഷേ വെള്ളത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ ഫലമാണ് നൽകിയത്. ഭാരമില്ലാത്ത, ദുർഗന്ധം വരാത്ത, വഴുതാത്ത ആ ചെരിപ്പിന്റെ സാധ്യതകൾ തിരിച്ചറിയാൻ ആ സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് അധികസമയം വേണ്ടി വന്നില്ല. തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട കടൽയാത്രകളിൽ കൂടെക്കൂട്ടാൻ അവർ കണ്ടെത്തിയ ആ വിചിത്രമായ ചെരിപ്പാണ് പിന്നീട് ലോകത്തിന്റെ ഫാഷൻ സങ്കൽപ്പങ്ങളെ മാറ്റിമറിക്കാൻ പോകുന്നത്.
ഫോം ക്രിയേഷൻസിൽ നിന്ന് ആ സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വന്തമാക്കിയ അവർ ‘ക്രോക്സ്’ എന്ന പേരിൽ ആ ചെരിപ്പുകൾ പുറത്തിറക്കി. തുടക്കത്തിൽ ലോകം അവരെ നോക്കി പരിഹസിച്ചു. “ഇത്രയും വിരൂപമായ ഒരു ചെരിപ്പ് ആരെങ്കിലും ഇടുമോ?” എന്നായിരുന്നു എല്ലാവരുടെയും ചോദ്യം. ഫാഷൻ വിദഗ്ധർ ഇതിനെ ‘ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മോശം ചെരിപ്പ്’ എന്ന് മുദ്രകുത്തി. എന്നാൽ, ഈ മൂന്ന് സുഹൃത്തുക്കൾക്കും തങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നത്തിൽ വിശ്വാസമുണ്ടായിരുന്നു.
അവർ ആദ്യം ക്രോക്സിനെ അവതരിപ്പിച്ചത് ഒരു ബോട്ട് ഷോയിലായിരുന്നു. ഫ്ലോറിഡയിലെ ഒരു ബോട്ട് ഷോയിൽ ആദ്യമായി ഈ ചെരിപ്പുകൾ അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ ആളുകൾ ചിരിച്ചു. എന്നാൽ ആ ചിരി അധികനേരം നീണ്ടുനിന്നില്ല. പ്രദർശിപ്പിച്ച 200 ജോഡി ചെരിപ്പുകളും മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ വിറ്റുപോയി. പരിഹസിച്ചവർ പോലും അതിന്റെ സുഖസൗകര്യത്തിൽ വീണുപോയി എന്നതാണ് സത്യം. പ്രത്യേകിച്ച് ഡോക്ടർമാർ, നഴ്‌സുമാർ, പാചകക്കാർ തുടങ്ങിയവർ—മണിക്കൂറുകളോളം നിന്ന് ജോലി ചെയ്യുന്നവർ—ക്രോക്സിനെ ഇരുകൈയ്യും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചു. മുതലയുടെ തോലുപോലെ കടുപ്പമുള്ളതും എന്നാൽ വെള്ളത്തിൽ അനായാസം ചലിക്കുന്നതുമായ ഇതിന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടാണ് ‘ക്രോക്കോഡൈൽ’ എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ‘ക്രോക്സ്’ എന്ന പേര് അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
എന്നാൽ വിജയം അത്ര എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. 2008-ലെ ആഗോള സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി ക്രോക്സിനെ തകർത്തു കളഞ്ഞു. ഏകദേശം 185 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ നഷ്ടമാണ് കമ്പനിക്ക് അന്ന് സംഭവിച്ചത്. സ്റ്റോക്കുകൾ കുന്നുകൂടി, കമ്പനി പാപ്പരാകാൻ പോകുകയാണെന്ന് മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. “ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മോശം ചെരിപ്പ് വിപണിയിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു” എന്ന് പലരും തലക്കെട്ടുകൾ നൽകി. എന്നാൽ അവിടെ നിന്ന് അവർ നടത്തിയ തിരിച്ചുവരവ് അതിശയിപ്പിക്കുന്നതാണ്. അവിടെ നിന്നാണ് കമ്പനിയുടെ രണ്ടാം ജന്മം തുടങ്ങുന്നത്. അവർ തങ്ങളുടെ വിരൂപമായ ആ രൂപത്തെ മാറ്റാൻ ശ്രമിച്ചില്ല, പകരം അതിനെ ഒരു ‘സ്റ്റൈൽ ഐക്കൺ’ ആയി അവതരിപ്പിച്ചു. ജിബിറ്റ്സ് (Jibbitz): ചെരിപ്പിലെ ദ്വാരങ്ങളിൽ കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കും ഇഷ്ടമുള്ള ഡിസൈനുകൾ കുത്തിവെക്കാമെന്ന ആശയം ക്രോക്സിനെ വ്യക്തിഗതമായ ഒരു ഫാഷൻ സ്റ്റൈലാക്കി മാറ്റി.
ഇന്ന് ലോകത്ത് 90-ലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ ക്രോക്സ് ലഭ്യമാണ്. ഓരോ വർഷവും പത്ത് കോടിയിലധികം ജോഡി ചെരിപ്പുകളാണ് അവർ വിറ്റഴിക്കുന്നത്. ശതകോടികളാണ് ഇന്ന് ഈ ബ്രാൻഡിന്റെ ആസ്തി. പ്രമുഖർ ഇന്ന് ക്രോക്സിനെ സ്റ്റൈൽ സ്റ്റേറ്റ്‌മെന്റായി കൊണ്ടുനടക്കുന്നു. വലിയ ലക്ഷ്വറി ബ്രാൻഡുകൾ പോലും ഇന്ന് ക്രോക്സുമായി സഹകരിക്കാൻ മത്സരിക്കുന്നു. ലോകപ്രശസ്ത ലക്ഷ്വറി ബ്രാൻഡായ ബലൻസിയാഗ (Balenciaga) വരെ ക്രോക്സുമായി ചേർന്ന് പ്രത്യേക ഡിസൈനുകൾ പുറത്തിറക്കുന്നു. പതിനായിരക്കണക്കിന് രൂപയാണ് ഈ സ്പെഷ്യൽ എഡിഷനുകളുടെ വില.
ഒരിക്കൽ വിരൂപമെന്ന് വിളിച്ച് എല്ലാവരും തള്ളിക്കളഞ്ഞ ആ രൂപം തന്നെയാണ് ഇന്ന് ക്രോക്സിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി. കാഴ്ചയിലെ ഭംഗിയേക്കാൾ സുഖസൗകര്യത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകിയ ആ മൂന്ന് സുഹൃത്തുക്കളുടെ നിശ്ചയദാർഢ്യം ഇന്ന് ലോകമാകെ പടർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുന്നു.
