1970-കളുടെ ഒടുക്കം. കിഴക്കമ്പലത്തെ അന്ന അലുമിനിയം ഫാക്ടറിയിൽ ലോഹപ്പാത്രങ്ങൾ കൂടം കൊണ്ട് തല്ലിപ്പരുവപ്പെടുത്തുന്ന ശബ്ദം മുഴങ്ങിക്കേൾക്കുന്ന സായാഹ്നങ്ങളിലൊന്നിൽ, ഫാക്ടറിയുടെ ഇറയത്തുനിന്ന് ആ ഗ്രാമീണ വഴികളിലേക്ക് വെറുതെ നോക്കിനിൽക്കുകയായിരുന്നു എം.സി. ജേക്കബ് എന്ന ദീർഘദർശിയായ വ്യവസായി. അക്കാലത്ത് മലയാളികളുടെ അടുക്കളകളിലെല്ലാം ‘അന്ന’യുടെ തിളങ്ങുന്ന അലുമിനിയം പാത്രങ്ങൾ ഇടംപിടിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. എങ്കിലും ആ മനുഷ്യന്റെ ചിന്തകൾ പാത്രത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല; ആ പാത്രങ്ങൾക്കകത്ത് വേവുന്ന ഭക്ഷണത്തിലേക്കും, അത് പാകം ചെയ്യുന്ന അമ്മമാരുടെ വിയർപ്പിലേക്കുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ നീണ്ടത്.
അന്ന് കേരളത്തിലെ ഒരു ശരാശരി അടുക്കളയിലെ പ്രഭാതങ്ങൾ തുടങ്ങിയിരുന്നത് അമ്മമാരുടെ കൈത്തണ്ടകൾ തളരുന്ന അരകല്ലിന്റെയും ഉരലിന്റെയും ശബ്ദത്തോടെയായിരുന്നു. ഉണക്കമുളകും മല്ലിയും മഞ്ഞളും വെയിലത്തിട്ടുണക്കി, വറുത്ത്, പൊടിച്ചെടുക്കുന്നതിന് മണിക്കൂറുകൾ വേണം. അതേസമയം തന്നെ കേരളം ഒരു വലിയ മാറ്റത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുകയായിരുന്നു. പെൺകുട്ടികൾ പഠിച്ച് ഉദ്യോഗസ്ഥകളായി പടിയിറങ്ങാൻ തുടങ്ങുന്നു, മറുഭാഗത്ത് കടൽ കടന്ന് ഗൾഫിലേക്ക് പോകുന്ന യുവാക്കളുടെ എണ്ണം പെരുകുന്നു. ജോലിത്തിരക്കിൽ ഓടുന്ന വീട്ടമ്മമാർക്ക് സമയമില്ല; കടൽ കടന്ന പ്രവാസിക്കാകട്ടെ നാട്ടിലെ അമ്മയുണ്ടാക്കുന്ന മീൻകറിയുടെയും സാമ്പാറിന്റെയും മണം ഓർമ്മകളിൽ പുകഞ്ഞുനീറുന്നു. അന്നേവരെ അലുമിനിയം പാത്രങ്ങൾ വിറ്റ് പേരെടുത്ത ആ സംരംഭകൻ ഒരു ചോദ്യം സ്വയം ചോദിച്ചു: അടുക്കളയിലെ പാത്രങ്ങൾ മാത്രമല്ല, അതിലേക്ക് ഒഴിക്കുന്ന മസാലക്കൂട്ടുതന്നെ നമ്മൾ കൊടുത്താലോ?
അങ്ങനെയാണ് 1970-കളുടെ അവസാനത്തിൽ, പാത്രങ്ങളുടെ ലോകത്തുനിന്ന് കിഴക്കമ്പലത്തിന്റെ മണ്ണിൽ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ ലോകത്തേക്ക് അന്ന ഗ്രൂപ്പ് ചുവടുവെക്കുന്നത്. ആ സംരംഭത്തിന് എം.സി. ജേക്കബ് തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മകൾ സാറയുടെ പേര് നൽകി—’സാറാ സ്പൈസസ്’ (Sara Spices), പിൽക്കാലത്ത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മലയാളികൾ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തുവെച്ച ഇന്നത്തെ ‘സാറാസ്’ (SARAS).
തുടക്കം ഒരിക്കലും എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. ചന്തകളിൽ ചെറിയ തോതിൽ പൊടികൾ വിൽക്കുന്ന ധാരാളം പേരുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, വ്യാവസായിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു ബ്രാൻഡായി പാക്കറ്റ് മസാലകൾ വീടുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുക എന്നത് അന്ന് അത്ഭുതകരമായ ഒന്നായിരുന്നു. “പാക്കറ്റിൽ കിട്ടുന്ന പൊടിയിൽ എന്തൊക്കെ മായം കാണും?” എന്ന മലയാളി അമ്മമാരുടെ സ്വാഭാവികമായ സംശയത്തെ ഉടച്ചുവാർക്കുകയായിരുന്നു ആദ്യത്തെ വെല്ലുവിളി. അവിടെയാണ് എം.സി. ജേക്കബ് തന്റെ വ്യവസായത്തിന്റെ അടിത്തറയായ ‘ഗുണനിലവാരത്തിന്റെ മാജിക്’ പ്രയോഗിച്ചത്.
ഇടനിലക്കാരെ പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കി, ഏറ്റവും മികച്ച വിളവ് തരുന്ന കർഷകരിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് മുളകും മല്ലിയും മഞ്ഞളും തെരഞ്ഞെടുത്തു. വെറുതെ പൊടിക്കുകയായിരുന്നില്ല, കല്ലും മണ്ണും അഴുക്കും നീക്കി ആധുനികമായ സംവിധാനങ്ങളിൽ ഉണക്കി, സുഗന്ധവും തനിമയും നഷ്ടപ്പെടാതെ ശുദ്ധമായ രീതിയിൽ സംസ്കരിച്ചെടുത്തു. വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത ഈ സത്യസന്ധതയാണ് അന്നയുടെ പാത്രങ്ങൾ പോലെ സാറാസിന്റെ മസാലകളെയും വീട്ടമ്മമാർക്ക് വിശ്വസ്തയാക്കിയത്. സാമ്പാറും ചിക്കൻ മസാലയും ഫിഷ് മസാലയും എളുപ്പത്തിൽ തയ്യാറാക്കാവുന്ന രുചിക്കൂട്ടുകളായി തീൻമേശകളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തി.
കേരളത്തിന്റെ അതിരുകൾ താണ്ടി സാറാസിന്റെ പെട്ടികൾ ആദ്യമായി ഗൾഫിലെ സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിൽ എത്തിയ ആ നിമിഷം ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. മരുഭൂമിയിലെ ഒറ്റമുറി ബാച്ചിലർ അടുക്കളകളിൽ സാറാസിന്റെ ചിക്കൻ മസാല പൊട്ടിച്ചപ്പോൾ വീശിയടിച്ച ആ നാടൻ കൊതിപ്പിക്കുന്ന മണം പ്രവാസികൾക്ക് കേവലം ഒരു ഭക്ഷണമല്ലായിരുന്നു, മറിച്ച് സ്വന്തം നാടിന്റെ ഗൃഹാതുരമായ ആശ്ലേഷമായിരുന്നു.
കാലം മുന്നോട്ടുപോയി, എം.സി. ജേക്കബിന്റെ കരുത്തുറ്റ പാതയിലൂടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ബോബി എം. ജേക്കബ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുത്തതോടെ സാറാസ് കൂടുതൽ ആധുനികതയിലേക്ക് ചിറകടിച്ചുയർന്നു. പരമ്പരാഗത മസാലപ്പൊടികളിൽ മാത്രം നിൽക്കാതെ റെഡി-ടു-കുക്ക്, റെഡി-ടു-ഈറ്റ് വിഭവങ്ങളിലേക്ക് ബ്രാൻഡ് പടർന്നു. യാതൊരുവിധ രാസവസ്തുക്കളോ പ്രിസർവേറ്റീവുകളോ ഇല്ലാതെ ഭക്ഷണം ദീർഘനാൾ കേടുകൂടാതെ സൂക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന റിട്ടോർട്ട് സാങ്കേതികവിദ്യ (Retort Technology) പോലുള്ള നൂതന ശാസ്ത്രീയ രീതികൾ അവർ കേരളത്തിലെ അടുക്കളകളിലേക്ക് സമന്വയിപ്പിച്ചു. അഗ്മാർക്കും എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐയും ഹലാൽ സർട്ടിഫിക്കേഷനുകളും മാത്രമല്ല, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ഗുണനിലവാര മാനദണ്ഡങ്ങളും സ്വന്തമാക്കി ഒരു നാടൻ ബ്രാൻഡ് ആഗോള നിലവാരത്തിലേക്ക് പരുവപ്പെട്ടു.
തീക്കനലിൽ ഉരുകിയുറച്ച അലുമിനിയം പാത്രങ്ങളുടെ ഫാക്ടറിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ആ യാത്ര ഇന്ന് എത്തിനിൽക്കുന്നത് ലോകത്തിന്റെ പല കോണുകളിലുള്ള അടുക്കളകളിലാണ്. വലിയ പരസ്യകോലാഹലങ്ങളോ ആർഭാടങ്ങളോ ഇല്ലാതെ, ശുദ്ധമായ കറിവേപ്പിലയുടെയും വറുത്തരച്ച മസാലയുടെയും ഗന്ധം പേറി സാറാസ് ഇന്നും കിഴക്കമ്പലത്തുനിന്ന് ഓരോ വീട്ടമ്മയുടെയും കൈപ്പുണ്യത്തിലേക്ക് തുണയായി ഒഴുകിയെത്തുന്നു—മാറ്റങ്ങളെ മുൻകൂട്ടി കാണാൻ കഴിഞ്ഞ ഒരു സാധാരണ മലയാളി വ്യാപാരിയുടെ അസാധാരണമായ ദീർഘവീക്ഷണത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായി.
