സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും കുതിച്ചുയരുന്ന വിലക്കയറ്റവും മൂലം ഇറാനിൽ ഭരണകൂട വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധം ആളിക്കത്തുന്നു. ഒരാഴ്ചയായി തുടരുന്ന പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ സുരക്ഷാ സേനയുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഇതുവരെ ഏഴ് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായാണ് റിപ്പോർട്ട്. പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിക്കും ഇറാനിലെ പൗരോഹിത്യ ഭരണകൂടത്തിനുമെതിരെ തെരുവിലിറങ്ങിയ ജനങ്ങൾക്ക് നേരെ ഭരണകൂടം കടുത്ത അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്.
“മുല്ലമാർ ഇറാൻ വിടുക”, “പൗരോഹിത്യ ഭരണം അവസാനിക്കുന്നത് വരെ ഈ നാടിന് മോചനമില്ല” തുടങ്ങിയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളാണ് പ്രക്ഷോഭകാരികൾ മുഴക്കുന്നത്. ബാബോൾ നഗരത്തിൽ പ്രതിഷേധക്കാർ ഇസ്‌ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പതാക പരസ്യമായി കത്തിച്ചു. 2022-ൽ മഹ്‌സ അമീനിയുടെ മരണത്തെത്തുടർന്നുണ്ടായ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ശേഷം രാജ്യം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രക്ഷോഭമാണിത്.
കഴിഞ്ഞ ജൂണിൽ ഇസ്രായേൽ ഇറാനെതിരെ 12 ദിവസം നീണ്ടുനിന്ന വ്യോമാക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. ഈ യുദ്ധസമയത്ത് അമേരിക്ക ഇറാനിലെ ആണവനിലയങ്ങൾ ബോംബിട്ട് നശിപ്പിച്ചതും ഭരണകൂടത്തെ ഉലച്ചിട്ടുണ്ട്. പണപ്പെരുപ്പവും സാമ്പത്തിക സ്തംഭനവും കാരണം വ്യാപാരികളും കടയുടമകളും ഡിസംബർ 27 മുതൽ പണിമുടക്ക് ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ഇത് പിന്നീട് ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലേക്ക് വലിയ തോതിലുള്ള ഭരണകൂട വിരുദ്ധ പോരാട്ടമായി പടരുകയായിരുന്നു.
പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയൻ പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ ന്യായമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, പ്രക്ഷോഭം അടിച്ചമർത്താൻ ശക്തമായ നടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന് അധികൃതർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇതിനിടെ, കുഹ്‌ദഷ്തിൽ നടന്ന ഏറ്റുമുട്ടലിൽ 21 വയസ്സുള്ള ബാസിജ് (Basij) പാരമിലിറ്ററി അംഗം കൊല്ലപ്പെട്ടതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ജനക്കൂട്ടത്തെ പിരിച്ചുവിടാൻ പോലീസ് കണ്ണീർവാതകവും വെടിവെപ്പും നടത്തുന്നുണ്ട്.
സാമ്പത്തിക തകർച്ചയും അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങളും മൂലം വലയുന്ന ഇറാൻ ഭരണകൂടത്തിന് ഈ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭം വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. ആണവ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ച് ചർച്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാണെന്ന് ഇറാൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവും കടുത്ത നിലപാടിലാണ്.
