സദ്യ കഴിഞ്ഞ്, പായസത്തിന്റെ മധുരവും നുണഞ്ഞ് തിണ്ണയിലേക്ക് വന്നിരിക്കുമ്പോഴായിരിക്കും നെഞ്ചിൽ നിന്ന് ഒരു അഗ്നിപർവ്വതം പുകഞ്ഞുയരുന്നത്! ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന അസിഡിറ്റിയും നെഞ്ചെരിച്ചിലും വന്ന് ആകെ മൊത്തം മൂഡ് ഓഫ് ആകുന്ന ആ നിമിഷം. അവിടെയാണ് വെറും ആറ് സെക്കൻഡ് കൊണ്ട് നമ്മളെ രക്ഷിക്കാൻ ഒരു സൂപ്പർ ഹീറോ അവതരിക്കുന്നത്. ഒരു ഗ്ലാസ് വെള്ളത്തിലേക്ക് ആ വെള്ളപ്പൊടി വീഴുന്നതും, ‘ബുസ്സ്…’ എന്ന ശബ്ദത്തോടെ കുമിളകൾ പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്നതും നോക്കിനിൽക്കാൻ തന്നെ എന്ത് രസമാണ്! നമ്മൾക്ക് അസിഡിറ്റി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ ആദ്യം ഓർമ്മവരുന്ന ആ മൂന്നക്ഷരം—ഈനോ (Eno).
നിങ്ങൾ വിചാരിക്കുന്നുണ്ടാകും ഇത് ഇന്നോ ഇന്നലെയോ തുടങ്ങിയ വെറുമൊരു അസിഡിറ്റി മരുന്നാണെന്ന്. എന്നാൽ തെറ്റി! ഇതിനു പിന്നിൽ 150-ലധികം വർഷത്തെ പഴക്കമുള്ള, ഏഴാം കടലിനപ്പുറമുള്ള ഒരു കിടിലൻ ചരിത്രമുണ്ട്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഒരു തിരക്കേറിയ തുറമുഖ നഗരത്തിലാണ് ഈ കഥ ജനിക്കുന്നത്. ജെയിംസ് ക്രോസ്ലി ഈനോ എന്നൊരു സാധാരണ ഫാർമസിസ്റ്റ് അവിടെയൊരു ചെറിയ മരുന്നുകട നടത്തുകയായിരുന്നു. ആ തുറമുഖത്തേക്ക് വരുന്ന കപ്പലുകളിലെ നാവികരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന ഉപഭോക്താക്കൾ. മാസങ്ങളോളം കടലിൽ കഴിഞ്ഞ് കരയ്ക്കടുക്കുന്ന നാവികർ കിട്ടുന്നതെന്തും അമിതമായി വാരിവലിച്ച് തിന്നുകയും, ഒടുവിൽ കഠിനമായ ദഹനക്കേടും അസിഡിറ്റിയും വന്ന് പുളയുകയും ചെയ്യുന്നത് ഈനോ സ്ഥിരമായി കണ്ടു. ഇതിനൊരു ശാശ്വത പരിഹാരം കണ്ടെത്താൻ അദ്ദേഹം തന്റെ ലബോറട്ടറിയിൽ അഹോരാത്രം പണിയെടുത്തു. സോഡിയം ബൈകാർബണേറ്റും സിട്രിക് ആസിഡും കൃത്യമായ അളവിൽ ചേർത്തുവെച്ച് അദ്ദേഹം ഒരു മാന്ത്രികക്കൂട്ട് ഉണ്ടാക്കി; അതിന് ‘ഈനോ ഫ്രൂട്ട് സാൾട്ട്’ എന്ന് പേരുമിട്ടു.
ആദ്യമൊക്കെ ബ്രിട്ടനിലെ നാവികരായിരുന്നു ഇതിന്റെ സ്ഥിരം ഉപഭോക്താക്കൾ. കടൽ യാത്രയിലെ അസ്വസ്ഥതകൾ മാറ്റാൻ ഈ മാന്ത്രികപ്പൊടി ഒരു അത്ഭുതമായി മാറി. അങ്ങനെ നാവികരിലൂടെ ഈനോ ലോകം മുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ചു. ഇന്ന് ഹാലിയോൺ (Haleon) എന്ന വമ്പൻ കമ്പനിയുടെ കീഴിൽ, ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും ഉൾപ്പെടെ നാൽപ്പതിലധികം രാജ്യങ്ങളിലെ കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ നെഞ്ചെരിച്ചിൽ മാറ്റുന്ന ഒന്നാം നമ്പർ ബ്രാൻഡാണ് ഈനോ.
പക്ഷേ, ഈനോയ്ക്ക് എങ്ങനെയാണ് ഇത്ര വേഗത്തിൽ ആശ്വാസം തരാൻ കഴിയുന്നത്? വെള്ളത്തിലേക്ക് ഈനോ പൗഡർ ഇടുമ്പോൾ അവിടെ ഒരു മാന്ത്രിക കെമിസ്ട്രി നടക്കുന്നുണ്ട്. സോഡിയം ബൈകാർബണേറ്റും സിട്രിക് ആസിഡും വെള്ളവുമായി ചേർന്ന് അതിവേഗം കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ് വാതകം പുറത്തുവിടുന്നു. ആ കുമിളകളാണ് നമ്മൾ കാണുന്ന ആ ‘ബുസ്സ്’ എഫക്റ്റ്! ഈ ലായനി വയറ്റിലെത്തുമ്പോൾ, അവിടെയുള്ള അധികമായ ആസിഡിനെ നിമിഷനേരം കൊണ്ട് ന്യൂട്രലൈസ് ചെയ്യും (അതായത് ആസിഡിന്റെ പവർ കുറയ്ക്കും). അതുകൊണ്ടാണ് വിപണിയിലുള്ള മറ്റു ലിക്വിഡ് മരുന്നുകളേക്കാളും ഗുളികകളേക്കാളും വേഗത്തിൽ, വെറും ആറ് സെക്കൻഡിനുള്ളിൽ ഈനോയ്ക്ക് ഫലം തരാൻ സാധിക്കുന്നത്.
കാലം മാറിയപ്പോൾ ഈനോയും മാറി. വെറും റെഗുലർ ഫ്ലേവറിൽ നിന്ന് മാറി നാരങ്ങയുടെയും ഓറഞ്ചിന്റെയും ഒക്കെ ഫ്ലേവറുകളിൽ ഈനോ എത്തി. യാത്രകളിൽ കൂടെക്കരുതാൻ ചവച്ചരച്ച് കഴിക്കാവുന്ന ‘ച്യൂയി ബൈറ്റ്സ്’ വരെ ഇറങ്ങി. അവിടം കൊണ്ടും തീർന്നില്ല, നമ്മുടെ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലെ ആളുകളുടെ ഭക്ഷണരീതിയും സംസ്കാരവും മനസ്സിലാക്കി ഈനോ മറ്റൊരു പരീക്ഷണം കൂടി നടത്തി—’ഈനോ 3-ഇൻ-1′. നമ്മുടെ അടുക്കളയിലെ പരമ്പരാഗത ചേരുവകളായ ജീരകം, അയമോദകം (ajwain), ഇന്ത്യക്കാരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട കറുത്ത ഉപ്പ് (kala namak) എന്നിവ ചേർത്തുള്ള ഈ പുതിയ വേർഷൻ അസിഡിറ്റിയും ഗ്യാസും ദഹനക്കേടും ഒരൊറ്റയടിക്ക് ഇല്ലാതാക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ ഹിറ്റായി മാറി.
ഈനോ ഇന്ന് ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് ‘ഹാലിയോൺ’ (Haleon) എന്ന ആഗോള കൺസ്യൂമർ ഹെൽത്ത് കെയർ ഭീമന്റെ കീഴിലാണ്. ഈനോ ഉൾപ്പെടുന്ന ഹാലിയോൺ കമ്പനിയുടെ ആകെ വാർഷിക വരുമാനം (Annual Revenue) 11 ബില്യൺ പൗണ്ടിലധികമാണ് (അതായത് ഏകദേശം 1.2 ലക്ഷം കോടിയിലധികം ഇന്ത്യൻ രൂപ!). ഇന്ത്യയിലെ മാത്രം അസിഡിറ്റി മരുന്നുകളുടെ മാർക്കറ്റ് എടുത്താൽ അതിൽ പകുതിയിലധികവും (50%-ൽ കൂടുതൽ മാർക്കറ്റ് ഷെയർ) ഭരിക്കുന്നത് ഒരൊറ്റ രാജാവാണ്—അതാണ് ഈനോ.
ലക്ഷക്കണക്കിന് പെട്ടിക്കടകൾ മുതൽ വലിയ സൂപ്പർ മാർക്കറ്റുകളിൽ വരെ ഈ ചെറിയ സാഷെ പാക്കറ്റ് ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. “വെറും ആറ് സെക്കൻഡിൽ ആശ്വാസം” എന്ന ടിവി പരസ്യങ്ങളിലൂടെയും ഡിജിറ്റൽ ക്യാമ്പെയ്നുകളിലൂടെയും അവർ ജനങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ കൃത്യമായി ഇടംപിടിച്ചു. കല്യാണസദ്യയാകട്ടെ, ബിരിയാണിയാകട്ടെ, അല്പം എരിവുള്ള കറിയാകട്ടെ… ഒടുവിൽ നെഞ്ചെരിയുമ്പോൾ ആശ്വസിക്കാൻ ഒരു ഗ്ലാസ് വെള്ളവും ഒരു ഈനോ പാക്കറ്റും ഉണ്ടെങ്കിൽ സംഗതി ജോർ!
