വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷ ഏകാദശിയാണ് ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയായി ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ കുരുക്ഷേത്ര യുദ്ധഭൂമിയിൽ വെച്ച് അർജ്ജുനന് ഭഗവദ്ഗീത ഉപദേശിച്ചു നൽകിയ ദിവസമാണിത് . കൂടാതെ, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ നടന്ന ദിനമായും ഇതേ ദിനം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു
ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി വ്രതമെടുത്ത് ഭഗവാനെ ദർശിക്കുന്നത് സർവ്വപാപനാശത്തിനും മോക്ഷപ്രാപ്തിക്കും കാരണമാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട് നാരായണീയം രചിച്ച് പൂർത്തിയാക്കിയതും വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ ഈ പുണ്യദിനത്തിലാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു
ഏകാദശിക്ക് ഒരു മാസം മുൻപ് തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ചുറ്റുവിളക്കുകൾ തെളിക്കുന്ന ‘ഏകാദശി വിളക്ക്’ ആഘോഷങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നു. ഓരോ ദിവസവും വിവിധ വ്യക്തികളുടെയും സംഘടനകളുടെയും വഴിപാടായാണ് വിളക്കുകൾ നടക്കുന്നത്.
ഏകാദശിയുടെ തലേദിവസമായ ദശമി നാളിൽ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ വകയായുള്ള വിളക്കാണ് നടക്കുന്നത്. ദശമി ദിവസം പുലർച്ചെ തുറക്കുന്ന ക്ഷേത്രനട പിന്നീട് ദ്വാദശി ദിവസം രാവിലെയാണ് അടയ്ക്കുന്നത്. അതായത് ഏകാദശി ദിവസം മുഴുവൻ ഭക്തർക്ക് തടസ്സമില്ലാതെ ഭഗവാനെ ദർശിക്കാൻ സാധിക്കും.
1976-ലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി ദിനത്തിലാണ് പ്രസിദ്ധനായ ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവൻ ചരിഞ്ഞത്. ഇതിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം ദശമി ദിവസം രാവിലെ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആനകൾ പങ്കെടുക്കുന്ന പ്രത്യേക അനുസ്മരണ ഘോഷയാത്രയും പുഷ്പാർച്ചനയും നടക്കുന്നു.
ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ച് ഗുരുവായൂരിൽ നടക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സാംസ്കാരിക ഉത്സവമാണ് ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം. ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതരുടെ സ്മരണാർത്ഥം സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഈ സംഗീതോത്സവത്തിൽ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നൂറുകണക്കിന് കലാകാരന്മാർ പങ്കെടുക്കുന്നു.
ഭക്തർ ഏകാദശി ദിവസം പൂർണ്ണ ഉപവാസത്തോടെയോ ഒരിക്കലോടെയോ വ്രതമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. അരിയാഹാരം പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കിയാണ് വ്രതം എടുക്കുന്നത്. പിറ്റേദിവസമായ ദ്വാദശി നാളിൽ തുളസിതീർത്ഥം സേവിച്ച്, ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ദ്വാദശിപ്പണം സമർപ്പിച്ച ശേഷമാണ് വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കുന്നത് (പാരണ വീട്ടൽ).












