ഇന്ന് ലക്ഷങ്ങളും കോടികളും മുടക്കി നമ്മൾ വാങ്ങുന്ന ഒരു ആഢംബരത്തിനും തരാൻ പറ്റാത്ത വലിയൊരു സന്തോഷം, പണ്ട് വെറും ‘ഒരു രൂപയ്ക്ക്’ നമുക്ക് വാങ്ങിത്തന്ന ഒരു നീല സൂപ്പർഹീറോയെ ഓർമ്മയുണ്ടോ? സ്കൂൾ വിട്ട് ഓടുമ്പോൾ ബെഞ്ചിൽ ഒട്ടിപ്പിടിച്ച് കിടക്കുന്ന ആ ബബിൾഗം വലിച്ച് നീട്ടി, ‘ബൂം ബൂം ബൂമർ’ എന്ന് പാടി നടന്ന 90s-2000s കിഡ്സിന്റെ ആ സുവർണ്ണകാലം! “നിങ്ങൾ ഈ ഒരു വരി കേട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ കുട്ടിക്കാലം അതിഗംഭീരമായിരുന്നു എന്നതിന് വേറെ തെളിവ് വേണ്ട. കൂട്ടുകാർക്കിടയിൽ മാസ്സ് കാണിക്കാൻ ക്ലാസ്സ് മുറിയുടെ പിന്നിലിരുന്ന് ഏറ്റവും വലിയ ബബിൾ ഊതിവീർപ്പിച്ച ആ പഴയ സ്കൂൾ ഓർമ്മകൾ ഉണ്ടോ?
അക്കാലത്ത് സ്കൂളുകളിലെ ഏറ്റവും വലിയ വലിയ യുദ്ധം നടന്നിരുന്നത് കളിക്കളങ്ങളിലല്ല, മറിച്ച് ക്ലാസ്സ് മുറികളിലെ ഡെസ്കുകൾക്ക് പിന്നിലായിരുന്നു. ആർക്കാണ് ഏറ്റവും വലിയ ബബിൾ ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയുക എന്നതായിരുന്നു ആ മത്സരം. വായു നിറച്ച് ഊതിയുരുട്ടി ഒടുവിൽ പടക്കം പൊട്ടുന്നതുപോലെ മുഖമാകെ ഒട്ടിപ്പിടിക്കുമ്പോൾ കിട്ടുന്ന ആ ഒരു സന്തോഷമുണ്ടല്ലോ, അത് സമ്മാനിച്ചത് ‘ബൂമർ’ (Boomer) എന്ന മാന്ത്രിക മിഠായിയായിരുന്നു.
വെറും വായ്നാറ്റം മാറ്റാൻ മുതിർന്നവർ മിന്റ് മിഠായികൾ ചവച്ചിറക്കിയിരുന്ന ഒരു ജനതയ്ക്ക് മുന്നിലേക്ക്, 1995-ൽ ‘ജോയ്കോ’ (Joyco) എന്ന സ്പാനിഷ് കമ്പനിയാണ് ബൂമർ ബബിൾഗം ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി എത്തിക്കുന്നത്. അതുവരെ ഇന്ത്യക്കാർ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരു പുതിയ തരം പാക്കേജിംഗും ഫ്രൂട്ടി ഫ്ലേവറുകളുമായിരുന്നു ബൂമറിന്റെ പ്രത്യേകത. അവർ ച്യൂയിംഗത്തിനെ വെറുമൊരു മിഠായി എന്നതിനപ്പുറം ഒരു ‘ഫൺ പ്രൊഡക്റ്റ്’ അഥവാ കുട്ടികൾക്കുള്ള ഒരു വിനോദോപാധിയാക്കി മാറ്റി.
പക്ഷേ, ബൂമറിനെ ഓരോ ഇന്ത്യൻ കുട്ടിയുടെയും വികാരമാക്കി മാറ്റിയത് അവരുടെ മാസ്സ് മാർക്കറ്റിംഗ് തന്ത്രമായിരുന്നു. ഇലാസ്റ്റിക് പോലെ ശരീരം നീട്ടാൻ കഴിയുന്ന, നീല വസ്ത്രം ധരിച്ച ‘ബൂമർ മാൻ’ എന്ന സൂപ്പർഹീറോയെ അവർ പരസ്യങ്ങളിലൂടെ അവതരിപ്പിച്ചു. ടെലിവിഷൻ സ്ക്രീനുകളിൽ “ബൂം ബൂം ബൂമർ…” എന്ന ആ ജിംഗിൾ മുഴങ്ങിക്കേൾക്കുമ്പോൾ കുട്ടികൾ ടിവിക്ക് മുന്നിലേക്ക് ഓടിക്കൂടുമായിരുന്നു. കൂട്ടുകാർക്കിടയിൽ മാസ്സ് കാണിക്കാൻ വെറും ഒരു രൂപയ്ക്ക് വാങ്ങാൻ കിട്ടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ആയുധമായി ബൂമർ മാറി. സട്രോബെറി, വാട്ടർമെലൻ എന്നിങ്ങനെ കുട്ടികളുടെ നാവിനെ കൊതിപ്പിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ഫ്ലേവറുകളിലൂടെ ബൂമർ വിപണിയിലെ ഒന്നാമനായി വാണു.
അതിലുമുപരി, ബൂമർ ഒരു ‘ടാറ്റു വിപ്ലവം’ തന്നെ ഇന്ത്യയിൽ സൃഷ്ടിച്ചു. മിഠായിക്കൊപ്പം ഉള്ളിൽ കിട്ടുന്ന ആ ചെറിയ ഫ്രീ ടാറ്റു സ്റ്റിക്കർ ഓർമ്മയുണ്ടോ? കയ്യിലും നാക്കിലും അത് ഒട്ടിച്ച് നടക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ വിചാരിച്ചത് നമ്മളാണ് വലിയ മാസ്സ് എന്നാണ്. പക്ഷേ യഥാർത്ഥത്തിൽ കുട്ടികളെത്തന്നെ തങ്ങളുടെ ബ്രാൻഡിന്റെ പരസ്യബോർഡുകളാക്കി മാറ്റിയ കമ്പനിയുടെ കില്ലർ ബുദ്ധിയായിരുന്നു അത്! ഒരു കുട്ടി ടാറ്റു ഒട്ടിച്ച് സ്കൂളിൽ വരുമ്പോൾ അത് കാണുന്ന മറ്റ് പത്തുപേർ ബൂമർ വാങ്ങാൻ ഓടും.
അതുപോലെ തന്നെ ഇന്ത്യൻ വിപണിയിലെ ചില്ലറ ക്ഷാമത്തെപ്പോലും ബൂമർ തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമാക്കി മാറ്റി. പെട്ടിക്കടകളിൽ ഒരു രൂപ ചില്ലറ കൊടുക്കാൻ ഇല്ലാത്തപ്പോൾ കടക്കാർ ബാക്കി പണത്തിന് പകരം ബൂമർ മിഠായികൾ തരാൻ തുടങ്ങി. കൃത്യമായ ‘വൺ റുപ്പി’ പ്രൈസിംഗും കസ്റ്റമർക്കുള്ള ഡിമാൻഡും കാരണം ആളുകൾ അത് സന്തോഷത്തോടെ വാങ്ങി. കടക്കാരെപ്പോലും തങ്ങളുടെ ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടർമാരാക്കി മാറ്റിയ വലിയൊരു ബിസിനസ്സ് തന്ത്രമായിരുന്നു ഈ ‘കറൻസി റീപ്ലേസ്‌മെന്റ്’.
ഇങ്ങനെ വിപണി ഭരിച്ചു മുന്നേറുമ്പോഴാണ് ബൂമറിന് നേരെ കടുത്ത വെല്ലുവിളികൾ ഉയരുന്നത്. പെർഫെറ്റി വാൻ മെല്ലെ എന്ന ആഗോള ഭീമൻ ‘ബിഗ് ബാബൂൾ’ (Big Babool) എന്ന ബബിൾഗമുമായി വന്ന് കടുത്ത മത്സരം തുടങ്ങി. എന്നാൽ ഈ കോർപ്പറേറ്റ് യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റുകൊടുക്കാൻ ബൂമർ തയ്യാറല്ലായിരുന്നു. അവർ സാധാരണ ബബിൾഗമുകളിൽ നിന്നും മാറി മിഠായിയുടെ നടുവിൽ ജെല്ലി നിറഞ്ഞ ബൂമറുകളും, ചോക്ലേറ്റ് എക്ലെയേഴ്സ് രുചിയുള്ള ‘ബൂമർ ഗംലെയേഴ്സ്’ (Boomer Gumlairs) ഒക്കെ ഇറക്കിയാണ് വിപണി തിരിച്ചുപിടിച്ചത്.
ബിസിനസ്സ് ചരിത്രത്തിൽ വലിയൊരു വഴിത്തിരിവുണ്ടാകുന്നത് 2004-ലാണ്. പ്രശസ്തമായ റിഗ്ലി (Wrigley) കമ്പനി ജോയ്കോയെ വിലയ്ക്ക് വാങ്ങി. പിന്നീട് റിഗ്ലി ലോകോത്തര ബ്രാൻഡായ മാഴ്സ് (Mars)-ന്റെ ഭാഗമായതോടെ ബൂമർ ‘മാഴ്സ് റിഗ്ലി’യുടെ സാമ്രാജ്യത്തിലെ പ്രധാനിയായി മാറി. എന്നാൽ കാലം മാറിയപ്പോൾ സെന്റർ ഫ്രെഷ്, സെന്റർ ഫ്രൂട്ട് തുടങ്ങിയ പുതിയ എതിരാളികൾ വരികയും, പുതിയ തലമുറയിലെ കുട്ടികൾ സ്മാർട്ട്ഫോണുകളിലേക്ക് ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്തപ്പോൾ ബൂമർ പതിയെ പരസ്യങ്ങളിൽ നിന്നും പിൻവാങ്ങി, പഴയ പ്രതാപം ഒരല്പം മങ്ങി.
പക്ഷേ, നമ്മൾ നേരത്തെ കണ്ട ആപ്പിളും ഗൂഗിളും തങ്ങളുടെ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം നിലനിർത്താൻ കോടികൾ ഒഴുക്കുന്നതുപോലെ, ബൂമർ വിപണിയിൽ തിരിച്ചു വരാൻ ആളുകളുടെ മനസ്സിലെ ‘നൊസ്റ്റാൾജിയ’ എന്ന വികാരത്തെയാണ് ലക്ഷ്യമിട്ടത്. അതിനായി അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തത് ഇന്ത്യൻ യോർക്കർ കിംഗ് ജസ്പ്രീത് ബുമ്രയെയാണ്! ക്രിക്കറ്റ് ആരാധകരുടെ “ബൂം ബൂം ബുമ്ര” എന്ന വിളിപ്പേര് “ബൂം ബൂം ബൂമർ” എന്ന പഴയ ജിംഗിളിലേക്ക് അവർ കൃത്യമായി കണക്ട് ചെയ്തു. പഴയ തലമുറയ്ക്ക് നൊസ്റ്റാൾജിയയും പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് ഒരു മാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ് ഹീറോയെയുമാണ് ഇതിലൂടെ കമ്പനി ഒരേസമയം നൽകിയത്.
ഇന്ന് വിപണിയിൽ ഒട്ടനവധി ബബിൾഗമുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും 90-സ് കിഡ്സിന് ബൂമർ നൽകിയ ആ ഒരു ഇമോഷണൽ കണക്ട് മറ്റൊരു ബ്രാൻഡിനും നൽകാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. വെറും ഒരു രൂപയുടെ ഒരു സാധാരണ പ്രൊഡക്റ്റിനെ എങ്ങനെ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ഐക്കണാക്കി മാറ്റാം എന്ന് കാണിച്ചുതന്ന ബൂമറിന്റെ ഈ ബിസിനസ്സ് കഥ, മാർക്കറ്റിംഗ് ലോകത്തെ എക്കാലത്തെയും വലിയൊരു മാസ്റ്റർക്ലാസ് തന്നെയാണ്!
