ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ചു നോക്കൂ, നിങ്ങൾ സ്വിഗ്ഗിയോ സൊമാറ്റോയോ തുറന്ന് ബിരിയാണി ഓർഡർ ചെയ്യുന്നു. കുറച്ചു കഴിഞ്ഞ് അതേ ഫോണിൽ നിന്ന് തന്നെ അനിയത്തിക്ക് ബർഗറും, അമ്മയ്ക്ക് ഹെൽത്തി സാലഡും ഓർഡർ ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങൾ വിചാരിക്കുന്നത് ഇത് മൂന്നും മൂന്ന് വലിയ റെസ്റ്റോറന്റുകളിൽ നിന്നാണ് വരുന്നതെന്നാണ്. എന്നാൽ നിങ്ങളെ ഞെട്ടിക്കുന്ന സത്യം എന്തെന്നാൽ, ഈ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത ബ്രാൻഡുകളുടെയും ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നത് നഗരത്തിന്റെ ഏതോ ഒരു മൂലയിലുള്ള ഒരൊറ്റ അടുക്കളയിലാണ്! ബിസിനസ്സ് ലോകത്ത് ഇതിനെ വിളിക്കുന്ന പേരാണ് ക്ലൗഡ് കിച്ചൺ, അഥവാ ഗോസ്റ്റ് കിച്ചൺ. 2013-15 കാലഘട്ടത്തിൽ ഓൺലൈൻ ഫുഡ് ഡെലിവറി ആപ്പുകളുടെ വളർച്ചയോടെയാണ് ഈ കൺസെപ്റ്റ് വരുന്നത്. പിന്നീട് കോവിഡ് മഹാമാരിയുടെ കാലത്ത് ജനങ്ങൾ വീടുകളിൽ അടച്ചിട്ടപ്പോൾ ഈ അദൃശ്യ അടുക്കളകൾ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ലാഭകരമായ ബിസിനസ്സായി മാറി.
നമ്മൾ കാണുന്ന വലിയ ആഢംബര റെസ്റ്റോറന്റുകൾ കസ്റ്റമേഴ്‌സിനെ ആകർഷിക്കാൻ കോടികൾ ഇന്റീരിയറിനും ലൈറ്റിംഗിനും മെയിൻ റോഡിലെ വാടകയ്ക്കുമായി ഒഴുക്കുമ്പോൾ, ക്ലൗഡ് കിച്ചൺ (അഥവാ ഗോസ്റ്റ് കിച്ചൺ) പ്രവർത്തിക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായും അദൃശ്യമായാണ്. 2013-15 കാലഘട്ടത്തിൽ സ്വിഗ്ഗിയും സൊമാറ്റോയും പോലുള്ള ഫുഡ് ഡെലിവറി ആപ്പുകൾ ഇന്ത്യയിൽ പിച്ചവെച്ചു തുടങ്ങിയ കാലത്താണ് ഈ ഐഡിയ ജനിക്കുന്നത്. പിന്നീട് കോവിഡ് മഹാമാരി വന്നതോടെ കഥ മാറി. ഹോട്ടലുകളിൽ പോയി ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ ആളുകൾ ഭയന്നപ്പോൾ, ഈ അദൃശ്യ അടുക്കളകൾ ഇന്ത്യൻ ഫുഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയുടെ നട്ടെല്ലായി മാറി. ഇന്ന് പരമ്പരാഗത റെസ്റ്റോറന്റുകൾ പോലും നിലനിൽപ്പിനായി ഒരു ക്ലൗഡ് കിച്ചൺ സെറ്റപ്പ് കൂടെ ഒപ്പം കൊണ്ടുനടക്കുന്നുണ്ട്.
ഒരു സാധാരണ ഹോട്ടൽ തുടങ്ങാൻ കുറഞ്ഞത് 20 മുതൽ 50 ലക്ഷം രൂപ വരെ വേണമെങ്കിൽ, ക്ലൗഡ് കിച്ചണിന്റെ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം (Startup Cost) വളരെ ലളിതമാണ്. നിങ്ങൾക്കൊരു ഹോം-ബേസ്ഡ് കിച്ചൺ ആണ് വേണ്ടതെങ്കിൽ വെറും 2 മുതൽ 5 ലക്ഷം രൂപയുടെ ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റിൽ വീട്ടിലെ അടുക്കളയിൽ തന്നെ തുടങ്ങാം. അതേസമയം, ഒരു ചെറിയ വാടകമുറിയിൽ കുറച്ചുകൂടി പ്രൊഫഷണൽ ആക്കണമെങ്കിൽ 5 മുതൽ 15 ലക്ഷം രൂപ വരെ മതിയാകും. കൊമേഴ്‌സ്യൽ സ്റ്റൗ, ഡീപ് ഫ്രീസർ, ചിമ്മിനി എക്‌സ്‌ഹോസ്റ്റ് സിസ്റ്റം, സ്റ്റെയിൻലെസ്സ് സ്റ്റീൽ കൗണ്ടറുകൾ എന്നിവയ്ക്കായി 2 മുതൽ 10 ലക്ഷം രൂപയും, ഗ്യാസ് പൈപ്പ്‌ലൈൻ പോലുള്ള ഇന്റീരിയർ പണികൾക്ക് 1 മുതൽ 8 ലക്ഷം രൂപയും വരും. ഇതിനെല്ലാം പുറമെ FSSAI ഫുഡ് സേഫ്റ്റി ലൈസൻസ്, ലോക്കൽ ബോഡി പെർമിഷൻ, ഫയർ എൻ.ഒ.സി, ജി.എസ്.ടി രജിസ്‌ട്രേഷൻ എന്നിവയ്ക്കായി പരമാവധി ഒരു ലക്ഷം രൂപ മാറ്റിവെച്ചാൽ ലീഗൽ കാര്യങ്ങളും ഭദ്രമായി.
ഇനി, ഇതിന്റെ യഥാർത്ഥ മാന്ത്രികത ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത് ഇതിന്റെ ‘മൾട്ടി-ബ്രാൻഡ് സ്ട്രാറ്റജി’യിലാണ് (Multi-Brand Strategy). ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ചു നോക്കൂ, ഒരു കിച്ചണിൽ ഒരേ സ്റ്റാഫും ഒരേ ഉപകരണങ്ങളും വെച്ച് നിങ്ങൾക്ക് അഞ്ച് വ്യത്യസ്ത വെർച്വൽ റെസ്റ്റോറന്റുകൾ നടത്താം. ഡെലിവറി ആപ്പിൽ കസ്റ്റമർ കാണുമ്പോൾ ‘ബിരിയാണി കിംഗ്’, ‘പിസ്സ പ്ലാനെറ്റ്’, ‘ബർഗർ ബോക്സ്’, ‘ഹെൽത്തി ബൗൾ’ എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് വമ്പൻ ബ്രാൻഡുകളായി തോന്നും. കസ്റ്റമർ വിചാരിക്കുന്നത് ഇവയെല്ലാം വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിലെ വലിയ ഹോട്ടലുകൾ ആണെന്നാണ്. എന്നാൽ സത്യത്തിൽ ഈ അഞ്ച് ബ്രാൻഡിന്റെയും ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നത് ഒരൊറ്റ അടുക്കളയിലാണ്! ഇത് വഴി സ്റ്റാഫിന്റെ ശമ്പളവും വാടകയും വെറും ഒറ്റച്ചിലവിൽ ഒതുങ്ങുന്നു.
ലാഭത്തിന്റെ കാര്യത്തിലേക്ക് (Profit Margin) വന്നാൽ, ഭക്ഷണ സാധനങ്ങളുടെ ഗ്രോസ് മാർജിൻ എപ്പോഴും 50% മുതൽ 70% വരെയാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, 500 രൂപയ്ക്ക് വിൽക്കുന്ന ഒരു പ്രീമിയം കോമ്പോ പാക്കിന്റെ മേക്കിംഗ് കോസ്റ്റ് വെറും 180 രൂപ മാത്രമായിരിക്കും. ബാക്കി വരുന്നത് റെന്റ്, യൂട്ടിലിറ്റി ബില്ലുകൾ, ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളം, പാക്കേജിംഗ് എന്നിവയാണ്. എല്ലാം കഴിഞ്ഞ് 10% മുതൽ 20% വരെ കൃത്യമായ അറ്റാദായം (Net Profit) പോക്കറ്റിലാക്കാം. ദിവസവും ശരാശരി 350 രൂപയുടെ 100 ഓർഡറുകൾ മാത്രം ലഭിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ ബിരിയാണി കിച്ചണിന് മാസം 10.5 ലക്ഷം രൂപയുടെ ബിസിനസ്സ് സുഖമായി ചെയ്യാം. ഇതിൽ നിന്നും ഒന്നര ലക്ഷത്തിലധികം രൂപ എല്ലാ മാസവും അറ്റലാഭമായി നേടാം. വെറും 10 ലക്ഷം മുടക്കുന്ന ഒരു സ്റ്റാർട്ടപ്പിന് 8 മുതൽ 10 മാസത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ മുടക്കുമുതൽ തിരിച്ചുപിടിക്കാം (Break-even Point).
പക്ഷേ, ഈ തിളങ്ങുന്ന ബിസിനസ്സിന് പിന്നിൽ വലിയൊരു കെണിയുമുണ്ട്. ഡെലിവറി ആപ്പുകളെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നതാണ് ഇതിലെ ഏറ്റവും വലിയ റിസ്ക്. നിങ്ങളുടെ ലാഭത്തിന്റെ 20 മുതൽ 30 ശതമാനം വരെ ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ കമ്മീഷനായി ഈടാക്കും. അവരുടെ അൽഗോരിതത്തിൽ എന്തെങ്കിലും മാറ്റം വന്നാലോ റേറ്റിംഗ് അല്പം കുറഞ്ഞാലോ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് ഓർഡറുകൾ നിലയ്ക്കാം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ബുദ്ധിയുള്ള സംരംഭകർ തങ്ങളുടെ കസ്റ്റമേഴ്‌സിനെക്കൊണ്ട് സ്വന്തം വെബ്‌സൈറ്റ് വഴിയോ വാട്സാപ്പ് വഴിയോ നേരിട്ട് ഓർഡർ ചെയ്യിക്കാൻ (Direct-to-Consumer) ഡിസ്‌കൗണ്ടുകൾ നൽകാറുണ്ട്. കടുത്ത മത്സരമുള്ള ഈ വിപണിയിൽ വെറുതെ ഒരു ‘എല്ലാം കിട്ടുന്ന ഹോട്ടൽ’ തുടങ്ങുന്നതിനേക്കാൾ നാടൻ കേരള ഊണ്, ലേറ്റ് നൈറ്റ് സ്നാക്സ്, അല്ലെങ്കിൽ പ്രീമിയം ഡെസേർട്ടുകൾ എന്നിങ്ങനെ ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ (Niche) ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതാണ് വിജയഫോർമുല.
ഒരു അടുക്കള കൊച്ചിയിൽ വൻ വിജയമായാൽ, വലിയ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റുകൾ ഇല്ലാതെ തന്നെ കോഴിക്കോട്ടേക്കും, തിരുവനന്തപുരത്തേക്കും ബാംഗ്ലൂരിലേക്കും വളരെ വേഗത്തിൽ ഈ ബിസിനസ്സ് വ്യാപിപ്പിക്കാൻ (Scalability) സാധിക്കും. ഭക്ഷണത്തിന്റെ രുചിയിലും ക്വാളിറ്റിയിലും ഒരു വിട്ടുവീഴ്ചയും ചെയ്യാതെ, പാക്കേജിംഗിൽ കൃത്യമായ ബ്രാൻഡിംഗ് കൊണ്ടുവരാൻ കഴിഞ്ഞാൽ, വരുംതലമുറയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശതകോടീശ്വരന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കാൻ പോകുന്ന ഒരു ‘സൈലന്റ് ബിസിനസ്സ് വിപ്ലവം’ തന്നെയാണ് ക്ലൗഡ് കിച്ചണുകൾ!
