ഓർമ്മയ്ക്കും ബുദ്ധിയ്ക്കും സന്തോഷ് ബ്രഹ്മി “പരീക്ഷാക്കാലത്ത് ഓർമ്മശക്തി കൂടാൻ നിങ്ങളും കുടിച്ചിട്ടുണ്ടോ ആ മധുരമുള്ള പച്ച സിറപ്പ്? അതെ, മലയാളി കുടുംബങ്ങളിൽ പതിറ്റാണ്ടുകളായി കൈമാറിവരുന്ന, പരീക്ഷാപ്പേടിയെ തോൽപ്പിക്കാൻ അമ്മമാർ കുട്ടികൾക്ക് നൽകുന്ന ‘സന്തോഷ് ബ്രഹ്മി’ (Santhosh Brahmi). വെറുമൊരു മരുന്നിനപ്പുറം ഓരോ മലയാളി വിദ്യാർത്ഥിയുടെയും നൊസ്റ്റാൾജിയയാണ് ഈ പേര്. എന്നാൽ മലപ്പുറത്തെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വീടുകളിലെ ഡൈനിംഗ് ടേബിളുകളിൽ ഈ കുപ്പി എങ്ങനെ എത്തിപ്പെട്ടു എന്ന് നിങ്ങൾ എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ആ വിജയകഥ ഇതാ!”
വർഷം 1969. മലപ്പുറത്തിന്റെ മണ്ണിൽ പരമ്പരാഗത ആയുർവേദത്തിന്റെ വലിയൊരു വിത്തുപാകാൻ ഒരാൾ തീരുമാനിച്ചു—അദ്ദേഹമായിരുന്നു കെ. വേലായുധൻ വൈദ്യർ. തന്റെ പിതാവായ കിളിയങ്കണ്ടി അയ്യപ്പൻ വൈദ്യരിൽ നിന്ന് പകർന്നു കിട്ടിയ വിലമതിക്കാനാകാത്ത പരമ്പരാഗത വൈദ്യശാസ്ത്ര അറിവുകളായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈമുതൽ. ആയുർവേദത്തിന്റെ നന്മകൾ അതിന്റെ ഒട്ടും ശുദ്ധി ചോർന്നുപോകാതെ സാധാരണക്കാരിലേക്ക് എത്തിക്കുക എന്ന വലിയൊരു ലക്ഷ്യത്തോടെ അദ്ദേഹം ‘സന്തോഷ് ഫാർമസി’ക്ക് തറക്കല്ലിട്ടു. തുടക്കത്തിൽ കഷായങ്ങളും അരിഷ്ടങ്ങളും പോലെയുള്ള പരമ്പരാഗതമായ ആയുർവേദ മരുന്നുകളായിരുന്നു അവിടെ നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. ശുദ്ധതയും ഗുണമേന്മയും കൊണ്ട് വളരെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ സന്തോഷ് ഫാർമസി എന്ന പേര് മലബാറിലെ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ വിശ്വാസ്യത നേടി.
എന്നാൽ ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ വിധി തന്നെ മാറ്റിമറിച്ച, കേരളക്കരയാകെ തരംഗമായി മാറിയ ഒരു ഫ്ലാഗ്ഷിപ്പ് ഉൽപ്പന്നമായി ‘സന്തോഷ് ബ്രഹ്മി’ ജനിക്കുന്നത് പെട്ടെന്നൊരു ദിവസമല്ല. ആയുർവേദത്തിൽ ബുദ്ധിശക്തിയും ഓർമ്മശക്തിയും ഏകാഗ്രതയും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ‘ബ്രഹ്മി’ (Bacopa monnieri) എന്ന അത്ഭുത ഔഷധച്ചെടിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് സന്തോഷ് ഫാർമസി ഈ ഫോർമുലേഷൻ തയ്യാറാക്കിയത്. പരമ്പരാഗത ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മിയെ ‘മേധ്യ രസായനം’ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്—അതായത് ബുദ്ധിയെയും ചിന്താശേഷിയെയും ഉണർത്തുന്ന ഔഷധം.
പക്ഷേ ഇവിടെയായിരുന്നു വേലായുധൻ വൈദ്യരുടെ ബിസിനസ്സ് ബുദ്ധി തിളങ്ങിയത്. സാധാരണയായി കയ്പ്പേറിയ ആയുർവേദ മരുന്നുകൾ കഴിക്കാൻ കുട്ടികൾ മടി കാണിക്കാറുണ്ട്. കുട്ടികൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ കഴിക്കാൻ പാകത്തിൽ, ബ്രഹ്മിയുടെ ഗുണങ്ങൾ ഒട്ടും ചോർന്നുപോകാതെ അതിനെ മധുരമുള്ള ഒരു സിറപ്പ് രൂപത്തിലാക്കി അവർ വിപണിയിലെത്തിച്ചു. ആ ഒരു ഒറ്റ തന്ത്രം കൃത്യമായി ലക്ഷ്യം കണ്ടു.
കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ കുട്ടികളെയും വിദ്യാർത്ഥികളെയും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള കൃത്യമായ മാർക്കറ്റിംഗും, അതിലുപരി ഒന്നു കഴിച്ചു നോക്കി ഫലം കണ്ടവർ മറ്റുള്ളവരോട് പറഞ്ഞ ‘വേർഡ് ഓഫ് മൗത്ത്’ (Word of mouth) പ്രചാരണവും സന്തോഷ് ബ്രഹ്മിയെ വളരെ പെട്ടെന്ന് പ്രശസ്തമാക്കി. പരീക്ഷ വരുമ്പോൾ ഓർമ്മ കൂടാൻ ബ്രഹ്മി കുടിക്കണം എന്നത് ഓരോ മലയാളി കുടുംബങ്ങളുടെയും ശീലമായി മാറി. പഠനഭാരവും പരീക്ഷാ സമ്മർദ്ദവും അനുഭവിക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് ഈ മധുര സിറപ്പ് അമ്മമാർ സ്പൂണിൽ പകർന്നു നൽകിയപ്പോൾ അത് കേവലം ഒരു മരുന്നല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷ ജയിക്കാനുള്ള ഒരു ആത്മവിശ്വാസമായി മാറി.
യഥാർത്ഥത്തിൽ സന്തോഷ് ബ്രഹ്മി കുടിച്ചാൽ പെട്ടെന്ന് ബുദ്ധി കൂടുമോ അല്ലെങ്കിൽ ഐ.ക്യു (IQ) വർദ്ധിക്കുമോ എന്ന് ചോദിച്ചാൽ അതിന് കൃത്യമായ വലിയ ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകൾ പരിമിതമാണ്. പ്രധാന ചേരുവയായ ബ്രഹ്മി ഓർമ്മശക്തിക്കും ഏകാഗ്രതയ്ക്കും നല്ലതാണെന്ന് ആയുർവേദം അടിവരയിടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇത് പരീക്ഷയിൽ മാർക്കുകൾ വൻതോതിൽ വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നതിന് യാതൊരു ഗ്യാരണ്ടിയുമില്ല. എങ്കിലും ആയുർവേദത്തിലുള്ള മലയാളിയുടെ അടിയുറച്ച വിശ്വാസവും ഈ ബ്രാൻഡിന്റെ പാരമ്പര്യവും ഇതിനെ ഇന്നും ജനപ്രിയമായി തന്നെ നിലനിർത്തുന്നു.
സന്തോഷ് ബ്രഹ്മിയുടെ വൻ വിജയം സന്തോഷ് ഫാർമസിയുടെ ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യം വൻതോതിൽ വിപുലീകരിക്കാൻ സഹായിച്ചു. ഇന്ന് മലപ്പുറം ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ കമ്പനിക്ക് അത്യാധുനിക ജി.എം.പി (GMP) സർട്ടിഫൈഡ് നിർമ്മാണ ശാലകളുണ്ട്. മുന്നൂറിലധികം പരമ്പരാഗത ആയുർവേദ മരുന്നുകളും, സന്തോഷ് ഹെയർ ടോൺ, കുമാരി കൽപം തുടങ്ങിയ ഡസൻകണക്കിന് സ്വന്തം ഉൽപ്പന്നങ്ങളും ഇന്ന് അവർ വിപണിയിലെത്തിക്കുന്നു. എങ്കിലും, ഒരു സാധാരണക്കാരന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി, അഞ്ചര പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടിട്ടും കേരളത്തിലെ ‘ഓർമ്മശക്തി’ സപ്ലിമെന്റുകളിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്ത് സന്തോഷ് ബ്രഹ്മി തുടരുന്നു എന്നത് ബ്രാൻഡിംഗിന്റെയും വിശ്വസ്തതയുടെയും മറ്റൊരു അത്ഭുത ചരിത്രമാണ്!
