ക്രിപ്റ്റോ കറൻസി ഇടപാടുകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും സാമ്പത്തിക സാങ്കേതിക വിദ്യയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാനുമുള്ള പാകിസ്താന്റെ ഔദ്യോഗിക നീക്കങ്ങൾക്ക് കനത്ത തിരിച്ചടിയായി പ്രമുഖ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതന്റെ ഫത്വ. ആഗോളതലത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ബിറ്റ്കോയിൻ, എഥിറിയം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഡിജിറ്റൽ കറൻസികൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് ഇസ്ലാമിക നിയമപ്രകാരം പൂർണ്ണമായും നിഷിദ്ധമാണെന്ന് പാകിസ്താനിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനശക്തിയുള്ള പണ്ഡിതന്മാരിലൊരാളായ മുഫ്തി മുഹമ്മദ് തഖി ഉസ്മാനി ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ക്രിപ്റ്റോ കറൻസികൾക്ക് വ്യക്തമായ ഭൗതിക ആസ്തി മൂല്യമില്ലെന്നും, ഇവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അമിതമായ അനിശ്ചിതത്വവും ഊഹക്കച്ചവടവും ഒരു തരത്തിൽ ചൂതാട്ടത്തിന് തുല്യമാണെന്നുമാണ് അദ്ദേഹം പുറപ്പെടുവിച്ച ഫത്വയിൽ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. ശരിയത്ത് നിയമപ്രകാരം ഇത്തരം ഡിജിറ്റൽ നിക്ഷേപങ്ങൾ യാതൊരു കാരണവശാലും അനുവദനീയമല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം നിക്ഷേപകരെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
രാജ്യത്ത് പ്രത്യേകമായി വിർച്വൽ അസറ്റ് റെഗുലേറ്ററി അതോറിറ്റി രൂപീകരിച്ച്, ആഗോള തലത്തിൽ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ക്രിപ്റ്റോ സൗഹൃദ രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായി മാറാൻ പാകിസ്താൻ സർക്കാർ തീവ്രശ്രമം നടത്തുന്നതിനിടെയാണ് ഈ നിർണ്ണായക പ്രഖ്യാപനം പുറത്തുവരുന്നത്. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന പാക് പൗരന്മാർക്ക് ജന്മനാട്ടിലേക്ക് പണമയക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ കൂടുതൽ എളുപ്പമാക്കാനും ഡിജിറ്റൽ സാമ്പത്തിക രംഗം ആധുനികവൽക്കരിക്കാനുമാണ് പാക് ഭരണകൂടം ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ പുതിയ ഫത്വ ഈ സർക്കാർ നീക്കങ്ങൾക്ക് വലിയ തോതിൽ വിഘാതമാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതൻ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഇത്തരം ഫത്വകൾക്ക് പാകിസ്താനിൽ ഔദ്യോഗികമായി നിയമപരമായ പ്രാബല്യമോ കോടതികളുടെ പിന്തുണയോ ഇല്ലെങ്കിലും, അവിടുത്തെ സാധാരണ നിക്ഷേപകർക്കിടയിൽ മുഫ്തി തഖി ഉസ്മാനിക്കുള്ള വലിയ മതപരമായ സ്വാധീനം വിപണിയെ വരുംദിവസങ്ങളിൽ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുമെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ കരുതുന്നത്. നിലവിലെ നിയമപ്രകാരം ക്രിപ്റ്റോ ഇടപാടുകൾ പാകിസ്താനിൽ ഔദ്യോഗികമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും, മതവിശ്വാസികളായ ഭൂരിഭാഗം നിക്ഷേപകരും സ്വമേധയാ ഈ രംഗത്തുനിന്ന് പിന്മാറാൻ വലിയ സാധ്യതയുണ്ട്.
മുഫ്തിയുടെ ഈ കടുത്ത പ്രഖ്യാപനത്തിന് പിന്നാലെ പാകിസ്താനിലും ഒപ്പം ഇന്ത്യ, യുഎഇ തുടങ്ങിയ അയൽ രാജ്യങ്ങളിലെ ചില ഇസ്ലാമിക നിക്ഷേപകർക്കിടയിലും തങ്ങളുടെ ഡിജിറ്റൽ അസറ്റുകൾ കൂട്ടത്തോടെ വിറ്റൊഴിയുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടായതായി ചില പ്രാദേശിക റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എങ്കിലും ആഗോള ക്രിപ്റ്റോ വിപണിയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള ചലനങ്ങളെ ഈ പ്രഖ്യാപനം നിലവിൽ കാര്യമായി ബാധിച്ചിട്ടില്ല. ഇസ്ലാമിക സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിലും ബാങ്കിംഗ് കാര്യങ്ങളിലും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മുസ്ലീം ജനവിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന പണ്ഡിതനായതിനാൽ, മുഫ്തി തഖി ഉസ്മാനിയുടെ ഈ കർശന നിലപാട് മറ്റ് മുസ്ലീം രാജ്യങ്ങളിലെ വൻകിട നിക്ഷേപകരെയും വരുംദിവസങ്ങളിൽ ഈ രംഗത്തുനിന്ന് മാറിചിന്തിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചേക്കുമെന്നാണ് രാജ്യാന്തര സാമ്പത്തിക നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
