ചായവിറ്റ് പണക്കാരനാവാം എന്നത് വെറും ‘തള്ള്’ ആണെന്ന് കരുതുന്നുണ്ടോ? എങ്കിൽ നിങ്ങൾക്ക് തെറ്റി! നമ്മൾ നിസ്സാരമെന്ന് കരുതുന്ന ഈ ചായക്കച്ചവടത്തിലൂടെ, ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ട് ഒരു ശതകോടീശ്വരനായി മാറിയ ഒരാൾ നമ്മുടെ കൺവെട്ടത്ത് തന്നെയുണ്ട്. സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷയ്ക്ക് പഠിക്കാൻ പോയിട്ട്, എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് വെറും 3 ലക്ഷം രൂപയുമായി തെരുവിലിറങ്ങി ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടും 400-ലധികം ഔട്ട്‌ലെറ്റുകളുള്ള ‘ചായ് സുട്ടാ ബാർ’ (Chai Sutta Bar) എന്ന വൻകിട ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുത്ത അനുഭവ് ദുബെയുടെ ആരും കൊതിക്കുന്ന വിജയകഥ അറിഞ്ഞാലോ?
മധ്യപ്രദേശിലെ രേവ എന്ന ചെറിയ പട്ടണത്തിൽ ജനിച്ചു വളർന്ന ഒരു സാധാരണ മധ്യവർഗ്ഗ കുടുംബത്തിലെ യുവാവായിരുന്നു അനുഭവ് ദുബെ. വീട്ടുകാരുടെയും നാട്ടുകാരുടെയും വലിയ പ്രതീക്ഷയോടെ, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും കഠിനമായ യു.പി.എസ്.സി (UPSC) സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷ പാസാകണമെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അവൻ ഡൽഹിയിലേക്ക് വണ്ടി കയറി. എന്നാൽ രാത്രിയും പകലും പുസ്തകക്കെട്ടുകൾക്കിടയിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വപ്നം കച്ചവടമാണെന്ന് അനുഭവ് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. മത്സരക്ഷമതയേറിയ പരീക്ഷകൾക്ക് പിന്നാലെ ഓടി ജീവിതം കളയുന്നതിനേക്കാൾ തന്റെ പാഷൻ സംരംഭകത്വത്തിലാണെന്ന് ഉറപ്പിച്ച നിമിഷം അവൻ ആ പഠനം പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു. ഒരു വശത്ത് വീട്ടുകാരുടെ ചോദ്യങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള ഭയവും മറുഭാഗത്ത് സ്വന്തമായി എന്തെങ്കിലും ചെയ്യണമെന്ന ആവേശവുമായി അവൻ ഇൻഡോറിലേക്ക് വണ്ടി കയറി, അവിടെവെച്ച് തന്റെ കോളേജ് കാലത്തെ അടുത്ത സുഹൃത്തായ ആനന്ദ് നായക്കിനെ പോയി കണ്ടു.
ബിസിനസ്സ് തുടങ്ങണം എന്നാഗ്രഹിച്ചെങ്കിലും രണ്ടുപേരുടെയും കൈകളിൽ വലിയ സമ്പാദ്യമൊന്നുമില്ലായിരുന്നു. ഒടുവിൽ സ്വന്തം സമ്പാദ്യത്തിൽ നിന്നും കൂട്ടുകാരില്‍ നിന്നും കുടുംബത്തിൽ നിന്നും ഒപ്പിച്ചുണ്ടാക്കിയ വെറും 3 ലക്ഷം രൂപയുടെ ചെറിയൊരു ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റിലാണ് അവർ യാത്ര തുടങ്ങിയത്. ഇൻഡോറിലെ ഒരു ഗേൾസ് ഹോസ്റ്റലിന് സമീപമുള്ള ചെറിയൊരു കടമുറിയിലാണ് അവർ തങ്ങളുടെ ആദ്യത്തെ ചായക്കട തുടങ്ങിയത്. ചായക്കടയ്ക്ക് എന്ത് പേരിടും എന്ന് ചിന്തിച്ചപ്പോൾ, യുവാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നതും കേട്ടാൽ തന്നെ ആളുകളിൽ കൗതുകമുണർത്തുന്നതുമായ ഒരു പേര് വേണമെന്ന് അവർക്ക് നിർബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. അങ്ങനെയാണ് ‘ചായ് സുട്ടാ ബാർ’ എന്ന പേര് അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. ബാർ സംസ്കാരത്തിന്റെ ലഹരിയും ചായയുടെ നന്മയും ഒന്നിപ്പിച്ച ആ പേര് തന്നെയായിരുന്നു യുവാക്കളെ കാന്തികം പോലെ ആകർഷിച്ച അവരുടെ ആദ്യത്തെ വൻ മാർക്കറ്റിംഗ് തന്ത്രം.
പക്ഷേ, തുടക്കത്തിൽ കാര്യങ്ങൾ അത്ര എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. കയ്യിൽ വലിയ പരസ്യങ്ങൾ നൽകാൻ പണമില്ലായിരുന്നു. ചുറ്റിലും ആയിരക്കണക്കിന് സാധാരണ ചായക്കടകളുടെ കടുത്ത മത്സരവുമുണ്ടായിരുന്നു. അതിനെല്ലാപ്പുറമെ, ഒരു ചായക്കച്ചവടക്കാരനാകാനാണോ നീ ഇത്രയും കാലം പഠിച്ചത് എന്ന് ചോദിച്ചുള്ള സുഹൃത്തുക്കളുടെയും നാട്ടുകാരുടെയും കടുത്ത പരിഹാസങ്ങൾ വേറെയും. ആദ്യത്തെ കുറച്ചു മാസങ്ങളിൽ ഉപഭോക്താക്കളെ കിട്ടാൻ അവർ ഏറെ ബുദ്ധിമുട്ടി. എന്നാൽ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് തങ്ങളെ എങ്ങനെ വ്യത്യസ്തമാക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ചായിരുന്നു അനുഭവിന്റെ ചിന്ത. അവിടെയാണ് അവർ തങ്ങളുടെ മാസ്റ്റർ സ്ട്രോക്ക് പുറത്തെടുത്തത്—’കുൽഹാദ് ചായ’ (Kulhad Chai).
പ്ലാസ്റ്റിക്, പേപ്പർ കപ്പുകൾ പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കി, മണ്ണുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച പരമ്പരാഗതമായ ചെറിയ കപ്പുകളിൽ (കുൽഹാദ്) അവർ ചായ വിളമ്പാൻ തുടങ്ങി. ഈ ഒരൊറ്റ മാറ്റം ചായ കുടിക്കാൻ വരുന്നവർക്ക് വലിയൊരു നൊസ്റ്റാൾജിക് ഫീലും അതോടൊപ്പം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു അനുഭവവും നൽകി. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സാമൂഹിക വശം എന്തെന്നാൽ, ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ നൂറുകണക്കിന് സാധാരണക്കാരായ മൺപാത്ര നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് വലിയൊരു സ്ഥിരവരുമാനവും ഉപജീവനമാർഗ്ഗവുമായി ഈ തീരുമാനം മാറി. വളരെ ലളിതമായ ചായ എന്ന ഉൽപ്പന്നത്തെ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത ഗുണനിലവാരത്തോടെ ചോക്ലേറ്റ് ചായ, ഇഞ്ചി ചായ, ഏലക്ക ചായ എന്നിങ്ങനെ പല ഫ്ലേവറുകളിലേക്ക് അവർ മാറ്റിമറിച്ചു. ഒപ്പം, ആകർഷകവും ട്രെൻഡിയുമായ ഇന്റീരിയറിലൂടെ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം ഫ്രണ്ട്‌ലി കഫേ സംസ്കാരം അവർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. കുറഞ്ഞ വിലയും മികച്ച ആംബിയൻസും കൂടിയായപ്പോൾ ചായ് സുട്ടാ ബാറിലേക്ക് യുവാക്കളുടെ വൻ ഒഴുക്കായിരുന്നു.
ആദ്യത്തെ ഔട്ട്‌ലെറ്റിലെ വൻ വിജയത്തിന് ശേഷം സ്വന്തം മൂലധനം മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ, കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ബിസിനസ്സ് വളർത്താൻ ‘ഫ്രാഞ്ചൈസി മോഡൽ’ (Franchise Model) അവർ സ്വീകരിച്ചു. പിന്നീട് കണ്ടത് ഇന്ത്യൻ ബിസിനസ്സ് ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വേഗതയേറിയ വളർച്ചയായിരുന്നു. ഇൻഡോറിലെ ഒരു ചെറിയ തെരുവിൽ നിന്നും തുടങ്ങിയ ആ ചായക്കട ഇന്ന് ഇന്ത്യയ്ക്കകത്തും ദുബായ്, ഒമാൻ തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണികളിലുമായി 400-ലധികം അത്യാധുനിക ഔട്ട്‌ലെറ്റുകളുള്ള, നൂറുകണക്കിന് കോടികളുടെ മൂല്യമുള്ള ഒരു വൻകിട ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ആയിരക്കണക്കിന് യുവാക്കൾക്കാണ് ഈ സ്ഥാപനം വഴി ഇന്ന് നേരിട്ടും അല്ലാതെയും ജോലി ലഭിക്കുന്നത്.
പഠിച്ച പരീക്ഷകളിൽ പരാജയപ്പെട്ടു എന്ന് കരുതിയോ വലിയ തുക കൈയിലില്ല എന്ന് കരുതിയോ ജീവിതം അവസാനിക്കുന്നില്ലെന്നും, ശരിയായ ദിശയിലുള്ള കഠിനാധ്വാനവും വ്യത്യസ്തമായ ചിന്തയുമുണ്ടെങ്കിൽ ഒരു സാധാരണ ചായ കൊണ്ട് പോലും ലോകം കീഴടക്കാമെന്ന് അനുഭവ് ദുബെ തന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ തെളിയിച്ചു. ഇന്ന് രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള യുവ സംരംഭകർക്ക് മുന്നിൽ വലിയൊരു മോട്ടിവേഷണൽ സ്പീക്കറായി, തന്റെ പരാജയങ്ങളെയും പ്രതിസന്ധികളെയും കുറിച്ച് തുറന്നു സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് ഈ മുപ്പതുകാരൻ പ്രയാണം തുടരുകയാണ്. ഇതാണ് തോറ്റുകൊടുക്കാൻ മനസ്സില്ലാത്തവരുടെ യഥാർത്ഥ വിജയചരിത്രം!
