“ആർത്തവത്തെക്കുറിച്ച് ഉച്ചത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നത് പോയിട്ട്, ഒരു സാനിറ്ററി പാഡ് കടയിൽ ചെന്ന് ചോദിച്ചു വാങ്ങാൻ പോലും സ്ത്രീകൾ ഭയപ്പെട്ടിരുന്ന, അത് കറുത്ത പ്ലാസ്റ്റിക് കവറിലോ പത്രക്കടലാസിലോ ഒളിപ്പിച്ചു മാത്രം നൽകിയിരുന്ന ഒരു പഴയ ഇന്ത്യയെ ഓർമ്മയുണ്ടോ? ആ ഇരുണ്ട സാമൂഹിക ചുറ്റുപാടിലേക്കാണ് 1989-ൽ ഒരു വിപ്ലവകാരിയെപ്പോലെ ‘വിസ്പർ’ (Whisper) കടന്നുവരുന്നത്. പേര് അർത്ഥമാക്കുന്നത് പോലെ ‘പതിഞ്ഞ ശബ്ദത്തിൽ’ തുടങ്ങിയ ആ വരവ്, പിന്നീട് ഇന്ത്യയിലെ കോടിക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യ-ശുചിത്വ ശീലങ്ങളെയും ചിന്താഗതികളെയും മാറ്റിമറിച്ച ഒരു വലിയ വിപ്ലവമായി മാറി! ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ ആർത്തവ ശുചിത്വ വിപണിയുടെ പകുതിയിലധികവും ഭരിക്കുന്ന, അമേരിക്കൻ ശതകോടീശ്വരൻമാരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വിസ്‌പറിന്റെ ആരും പറയാത്ത ആ ബിസിനസ്സ് വിജയകഥ ഇതാ!”
ഈ വലിയ ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വേരുകൾ തിരഞ്ഞുപോയാൽ നമ്മൾ ചെന്നെത്തുക ഇന്ത്യയിലല്ല, മറിച്ച് അമേരിക്കയിലെ ഒഹായോയിലുള്ള സിൻസിനാറ്റി (Cincinnati) എന്ന നഗരത്തിലാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൺസ്യൂമർ ഗുഡ്സ് കമ്പനികളിലൊന്നായ പ്രൊക്ടർ ആൻഡ് ഗാംബിൾ (Procter & Gamble – P&G) എന്ന കോർപ്പറേറ്റ് ഭീമനാണ് വിസ്‌പറിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉടമസ്ഥർ. 1837-ൽ സ്ഥാപിതമായ, നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പാരമ്പര്യമുള്ള ഈ ആഗോള കമ്പനി ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടും സൗന്ദര്യസംരക്ഷണം, ഗ്രൂമിംഗ്, ഹെൽത്ത് കെയർ മേഖലകളിലായി പ്രതിവർഷം 84.3 ബില്യൺ യു.എസ് ഡോളറിലധികം (ഏകദേശം ലക്ഷക്കണക്കിന് കോടി രൂപ) വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്ന വമ്പൻമാരാണ്. ആഗോളതലത്തിൽ ശൈലേഷ് ജേജൂരിക്കർ എന്ന ഇന്ത്യൻ വംശജനായ സിഇഒ നയിക്കുന്ന P&G-യുടെ ഏറ്റവും തന്ത്രപരമായ ഒരു ഉൽപ്പന്നമാണ് ഈ സാനിറ്ററി പാഡുകൾ.
കൗതുകകരമായ മറ്റൊരു കാര്യം, അമേരിക്കയിലോ യൂറോപ്പിലോ ചെന്ന് നിങ്ങൾ ‘വിസ്പർ’ എന്ന് ചോദിച്ചാൽ ആരും അറിയണമെന്നില്ല. കാരണം, അവിടെയെല്ലാം ഇതേ പ്രൊഡക്ട് റേഞ്ച് P&G വിൽക്കുന്നത് ‘ഓൾവേസ്’ (Always) എന്ന ലേബലിലാണ്. എന്നാൽ 1980-കളുടെ ഒടുവിൽ ഇന്ത്യ പോലെയുള്ള ഏഷ്യൻ വിപണികളിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, ഇവിടുത്തെ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലവും സ്ത്രീകളുടെ സങ്കോചങ്ങളും മനസ്സിലാക്കിയ കമ്പനി ഇതിന് ‘വിസ്പർ’ അഥവാ ‘പതിഞ്ഞ ശബ്ദത്തിലുള്ള സംസാരം’ എന്ന പേര് നൽകുകയായിരുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ വിസ്പർ അല്ല ഈ ഉൽപ്പന്നം കണ്ടുപിടിച്ചത്. 1920-ൽ തന്നെ ‘കോട്ടെക്സ്’ (Kotex) പോലെയുള്ള ബ്രാൻഡുകൾ ലോകത്ത് ഡിസ്പോസിബിൾ പാഡുകൾ വിജയകരമായി വിറ്റിരുന്നു. എന്നാൽ P&G ഈ രംഗത്തേക്ക് വരുന്നത് 1983-ൽ ‘ഓൾവേസ്’ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ്. തൊട്ടുപിന്നാലെ 1989-ൽ അവർ വിസ്‌പറുമായി ഇന്ത്യയിലുമെത്തി.
ഇന്ത്യൻ വിപണിയിൽ തങ്ങളുടെ സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ P&G തിരഞ്ഞെടുത്തത് വളരെ കൃത്യമായ ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് സ്ട്രക്ചറാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ഇവരുടെ ബിസിനസ്സ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് ബോംബെ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിലും നാഷണൽ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിലും (NSE: PGHH) ലിസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ള ‘പ്രൊക്ടർ ആൻഡ് ഗാംബിൾ ഹൈജീൻ ആൻഡ് ഹെൽത്ത് കെയർ ലിമിറ്റഡ്’ എന്ന ഉപകമ്പനിയാണ്. ഈ ഇന്ത്യൻ കമ്പനിയുടെ ആകെ ബിസിനസ്സ് എടുത്തുനോക്കിയാൽ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാകും; ഇതിന്റെ നട്ടെല്ല് എന്ന് പറയുന്നത് വിസ്പർ തന്നെയാണ്! കമ്പനിയുടെ ആകെ വരുമാനത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും, അതായത് ഏകദേശം 65 ശതമാനവും വരുന്നത് വിസ്പർ നയിക്കുന്ന ഈ ഫെമിനിൻ ഹൈജീൻ വിഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ്.
കണക്കുകളിലേക്ക് നോക്കിയാൽ ഈ ബിസിനസ്സിന്റെ യഥാർത്ഥ വലിപ്പം മനസ്സിലാകും. 2025 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ഈ ഇന്ത്യൻ ഉപകമ്പനി ഏകദേശം 4,306 കോടി രൂപയുടെ വരുമാനമാണ് നേടിയത്. തൊട്ടടുത്ത വർഷം, അതായത് 2026-ൽ ഇത് 4,290 കോടി രൂപയായി രേഖപ്പെടുത്തി. ഇതിൽ 65 ശതമാനം വിസ്‌പറിന്റെ സംഭാവനയായതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഔദ്യോഗികമായി കമ്പനി തരംതിരിച്ചു പുറത്തുവിട്ടില്ലെങ്കിലും, വിസ്പർ ബ്രാൻഡ് മാത്രം ഇന്ത്യയിൽ പ്രതിവർഷം 2,700 കോടി മുതൽ 2,800 കോടി രൂപയുടെ വൻ ബിസിനസ്സ് നടത്തുന്നുണ്ടെന്നാണ് മാർക്കറ്റ് അനലിസ്റ്റുകൾ വിലയിരുത്തുന്നത്. പ്രീമിയം സാനിറ്ററി പാഡ് വിപണിയിൽ 50 ശതമാനത്തിലധികം വിപണി വിഹിതവുമായി (Market Share) വിസ്പർ ഇന്നും ഒന്നാം സ്ഥാനത്ത് തുടരുന്നു.
വിസ്‌പറിന്റെ ഈ വമ്പൻ വിജയത്തിന് പിന്നിൽ അവരുടെ ഗവേഷണങ്ങളും സാങ്കേതികവിദ്യയുമുണ്ട്. വെറും തുണികൊണ്ടുള്ള പാഡുകൾക്ക് പകരം ദ്രാവകത്തെ ജെൽ രൂപത്തിലാക്കുന്ന അബ്‌സോർബന്റ് ജെൽ ടെക്നോളജി, ചോർച്ച തടയുന്ന ലീക്ക്-ലോക്ക് ചാനലുകൾ, കട്ടി കുറഞ്ഞ തിൻ പാഡ് ഡിസൈനുകൾ എന്നിവയെല്ലാം P&G തങ്ങളുടെ ആഗോള ലാബുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തതാണ്. ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് എപ്പോൾ പാഡ് മാറ്റണം എന്ന് സൂചന നൽകുന്ന ‘സ്മാർട്ട് പാഡുകൾക്കായുള്ള’ അഡ്വാൻസ്ഡ് പേറ്റന്റുകൾക്ക് വരെ കമ്പനി ശ്രമിച്ചിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, സ്റ്റേഫ്രീ (Stayfree), സോഫി (Sofy) തുടങ്ങിയ വമ്പൻ ബ്രാൻഡുകളിൽ നിന്നും, കെമിക്കലുകൾ ഇല്ലാത്ത ഓർഗാനിക് കോട്ടൺ പാഡുകളും മെൻസ്ട്രൽ കപ്പുകളും പിരീഡ് അണ്ടർവെയറുകളും കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് വിൽക്കുന്ന പുതിയ കാലത്തെ ഡയറക്ട്-ടു-കൺസ്യൂമർ (D2C) സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിൽ നിന്നും വിസ്പർ ഇപ്പോൾ കടുത്ത മത്സരം നേരിടുന്നുണ്ട്. ചില ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഡിസൈൻ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഉപയോക്താക്കൾക്കിടയിൽ ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, P&G എന്ന ആഗോള ഭീമന്റെ അതിശക്തമായ വിതരണ ശൃംഖലയും ബ്രാൻഡ് മൂല്യവും വിസ്‌പറിനെ ഇന്നും വിപണിയിലെ രാജാവായി നിലനിർത്തുന്നു. കച്ചവടത്തിനപ്പുറം ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതശൈലിയിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റം വരുത്തിയ ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് ബ്രാൻഡിംഗിന്റെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് വിസ്പർ!
