സിന്ധുനദീജല കരാർ (Indus Waters Treaty) ഇന്ത്യ താൽക്കാലികമായി റദ്ദാക്കിയതോടെ പ്രതിരോധത്തിലായ പാകിസ്താൻ, ഇന്ത്യയെ രാജ്യാന്തര തലത്തിൽ പ്രതിരോധിക്കാനായി ചരിത്രത്തെ കൂട്ടുപിടിച്ച് പുതിയ നയതന്ത്ര യുദ്ധത്തിന് തുടക്കമിടുന്നു. വർഷങ്ങളായി തങ്ങളുടെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത് എഡി 712-ൽ മുഹമ്മദ് ബിൻ കാസിം സിന്ധ് കീഴടക്കിയതോടെയാണെന്ന് കുട്ടികളെ പഠിപ്പിച്ചിരുന്ന പാകിസ്താൻ, ഇപ്പോൾ പെട്ടെന്ന് 5,000 വർഷം പഴക്കമുള്ള സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തോട് (Indus Valley Civilisation) പ്രണയം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിന് പിന്നിൽ കൃത്യമായ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടെന്നാണ് പ്രതിരോധ-ചരിത്ര വിദഗ്ദ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്. ഹരപ്പയും മൊഹൻജൊദാരോയും തങ്ങളുടെ ദേശീയ സ്വത്വത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് നദീജല തർക്കത്തിൽ വൈകാരികവും ചരിത്രപരവുമായ മേൽക്കോയ്മ നേടാനാണ് ഇസ്ലാമാബാദിന്റെ ശ്രമം.
ജമ്മു കശ്മീരിലെ പഹൽഗാമിൽ പാക് ഭീകരർ 28 സാധാരണക്കാരെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിനെത്തുടർന്ന്, “രക്തവും വെള്ളവും ഒന്നിച്ച് ഒഴുകില്ല” എന്ന ശക്തമായ നിലപാടോടെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി സിന്ധുനദീജല കരാർ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ചിരുന്നു (kept in abeyance). ഇന്ത്യ ‘ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ’ പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, 1965-ന് ശേഷം ആദ്യമായി മൊഹൻജൊദാരോയിൽ പാകിസ്താൻ പുതിയ പുരാവസ്തു ഖനനം ആരംഭിച്ചു. തൊട്ടുപിന്നാലെ പാകിസ്താൻ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി (PPP) അധ്യക്ഷൻ ബിലാവൽ ഭൂട്ടോ സർദാരിയും പ്രസിഡന്റ് ആസിഫ് അലി സർദാരിയും ഈ ചരിത്രത്തെ ഇന്ത്യക്കെതിരെയുള്ള ആയുധമാക്കി മാറ്റി. സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കാവൽക്കാർ തങ്ങളാണെന്നും, അതുകൊണ്ടുതന്നെ സിന്ധു നദിയിലെ വെള്ളത്തിന്മേൽ തങ്ങൾക്ക് ചരിത്രപരമായ അവകാശമുണ്ടെന്നുമാണ് ബിലാവൽ ഭൂട്ടോ വാദിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ നടപടി സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തിന് മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമാണെന്നും പാകിസ്താൻ ആരോപിക്കുന്നു.
മൊഹൻജൊദാരോയ്ക്ക് പുറമെ ഇസ്‌ലാമിക് കാലഘട്ടത്തിന് മുൻപുള്ള തക്ഷശില (Takshashila), ഗാന്ധാര ബുദ്ധ പൈതൃകം, ബലൂചിസ്ഥാനിലെ മെഹർഗഡ് തുടങ്ങിയ ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളെയും പാകിസ്താൻ ഇപ്പോൾ ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ രീതിയിൽ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നുണ്ട്. ലോക പൈതൃക ദിനത്തിൽ പാക് പ്രസിഡന്റ് സർദാരി ഇത്തരമൊരു അവകാശവാദം ഉന്നയിച്ചപ്പോൾ, ഗാന്ധാര സംസ്കാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രം ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലാണെന്നും ഒരു രാജ്യത്തിനും ഇതിന്റെ കുത്തക അവകാശപ്പെടാനാകില്ലെന്നും പറഞ്ഞ് മുൻ അഫ്ഗാൻ പ്രസിഡന്റ് ഹമീദ് കർസായി പാകിസ്താനെ രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചിരുന്നു.
സിന്ധുനദീജല കരാർ റദ്ദാക്കിയ ഇന്ത്യയുടെ നടപടി യുദ്ധപ്രഖ്യാപനമാണെന്നാണ് പാകിസ്താന്റെ വാദം. ഇതിനെതിരെ അവർ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയെയും പെർമനന്റ് കോർട്ട് ഓഫ് ആർബിട്രേഷനെയും സമീപിക്കുകയും രാജ്യാന്തര തലത്തിൽ തങ്ങൾ ഇരകളാണെന്ന് വരുത്തിതീർക്കാൻ വലിയ മാധ്യമ പ്രചാരണം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ പാകിസ്താന്റെ ഈ തന്ത്രങ്ങൾക്കൊന്നും നിയമപരമായ അടിത്തറയില്ലെന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും ഭൂരിഭാഗം വരുന്നതുമായ പുരാവസ്തു കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് പുരാതന സരസ്വതി നദിക്കരയിലെ ഘഗ്ഗർ-ഹാക്ര മേഖലയിലാണ് ഇവയിലേറെയും. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യൻ പുരാവസ്തു വകുപ്പും സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയവും ഇതിനെ ‘സിന്ധു-സരസ്വതി സംസ്കാരം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
മാത്രമല്ല, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ നദീജല വിതരണം തീരുമാനിക്കുന്നത് കൃത്യമായ കരാറുകളുടെയും, നിലവിലെ ജലലഭ്യതയുടെയും, ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും ആവശ്യങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്, അല്ലാതെ 5000 വർഷം മുൻപുള്ള ചരിത്രം പറഞ്ഞല്ല. ഇന്ത്യയുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ജലആവശ്യങ്ങളും പാകിസ്താൻ നടത്തുന്ന അതിർത്തികടന്നുള്ള ഭീകരവാദവും അവസാനിപ്പിക്കാതെ ഈ വിഷയത്തിൽ ഇന്ത്യ നിലപാട് മാറ്റില്ലെന്ന് വ്യക്തമാണ്. ചരിത്രത്തെ കൂട്ടുപിടിച്ച് പാകിസ്താൻ നടത്തുന്ന ഈ പുതിയ നാടകം രാജ്യാന്തര സമൂഹത്തിൽ ചില സഹതാപ തരംഗങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ളതാണെങ്കിലും, ഇന്ത്യ ഉന്നയിക്കുന്ന സുരക്ഷാ-സാങ്കേതിക ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ പാകിസ്താന് മറുപടിയില്ലാതാവുകയാണ്.
