മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ ഓർമക്കുറിപ്പായ ‘ബിലോങ്ങിങ്: എ ജേർണി ഓഫ് ലവ്’ (Belonging: A Journey of Love) പുറത്തുവന്നതിന് പിന്നാലെ രാഷ്ട്രീയ വിവാദം കത്തുന്നു. 1984-ലെ സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ആയിരക്കണക്കിന് നിരപരാധികളായ സിഖുകാർക്ക് വേണ്ടി പുസ്തകത്തിൽ ഒരു ക്ഷമാപണ വാക്ക് പോലും ഉൾപ്പെടുത്താൻ സോണിയ ഗാന്ധി തയ്യാറായില്ലെന്ന് ആരോപിച്ച് ശിരോമണി അകാലിദൾ (SAD) നേതാവും എം.പിയുമായ ഹർസിമ്രത് കൗർ ബാദൽ രംഗത്തെത്തി. സിഖ് കൂട്ടക്കൊല പഞ്ചാബ് ഒരിക്കലും മറക്കില്ലെന്നും പൊറുക്കില്ലെന്നും അവർ സമൂഹമാധ്യമമായ എക്സിലൂടെ (X) രൂക്ഷമായി പ്രതികരിച്ചു.
ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ വധത്തിന് പിന്നാലെ രാജ്യത്ത് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപത്തെക്കുറിച്ച് പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അത് വെറുമൊരു ഉപരിപ്ലവമായ പരാമർശത്തിൽ ഒതുങ്ങിയെന്നാണ് ഹർസിമ്രത് കൗറിന്റെ പ്രധാന വിമർശനം. ‘ആയിരക്കണക്കിന് നിരപരാധികളായ സിഖുകാർ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യപ്പെട്ട് നാല് പതിറ്റാണ്ട് പിന്നിട്ടിട്ടും ഒരു മാപ്പ് പോലും പറയാനില്ല. ഓർമക്കുറിപ്പിൽ വെറുമൊരു പരാമർശം മാത്രം. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു വംശഹത്യ പോലും വെറുമൊരു അടിക്കുറിപ്പ് മാത്രമാണെന്ന് തോന്നുന്നു,’ ഹർസിമ്രത് കൗർ എക്സിൽ കുറിച്ചു.
അതേസമയം, 1984-ലെ സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപത്തെ ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ദാരുണവും ലജ്ജാകരവുമായ അധ്യായമെന്നാണ് സോണിയ ഗാന്ധി തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ പിന്നിട്ടിട്ടും കലാപത്തിന്റെ ഇരകൾക്ക് പൂർണ്ണമായ നീതി ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അവർ പുസ്തകത്തിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. കലാപത്തിന് പ്രേരിപ്പിക്കുകയോ നേതൃത്വം നൽകുകയോ ചെയ്തുവെന്ന ആരോപണം നേരിട്ടവരിൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകരും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്ന നിർണ്ണായകമായ തുറന്നുപറച്ചിലും സോണിയ ഗാന്ധി നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
1984 ഒക്ടോബർ 31-ന് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്വന്തം അംഗരക്ഷകരാൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ രോഷവും സംഘർഷാവസ്ഥയും രൂപപ്പെട്ടതായി സോണിയ വിവരിക്കുന്നു. ഡൽഹിയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലും മറ്റ് ഉത്തരേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കലാപം ആളിക്കത്തിയെന്നും, ഡൽഹിയിൽ മാത്രം 2,000-ത്തിലധികം സിഖുകാർ അതിക്രൂരമായി കൊല്ലപ്പെട്ടതായും പുസ്തകത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
കലാപം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട സമയത്ത് അക്രമങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാനും സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി രാജീവ് ഗാന്ധി ദേശീയ ടെലിവിഷനിലൂടെ ജനങ്ങളോട് അഭ്യർത്ഥന നടത്തിയിരുന്നതായും, കർഫ്യൂ വകവയ്ക്കാതെ അദ്ദേഹം സംഘർഷബാധിത പ്രദേശങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചിരുന്നതായും സോണിയ ഗാന്ധി ഓർമക്കുറിപ്പിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ, രാജീവ് ഗാന്ധിയെ വെള്ളപൂശാനുള്ള ശ്രമമാണ് പുസ്തകത്തിലൂടെ നടക്കുന്നതെന്ന ആരോപണവുമായി ബി.ജെ.പിയും അകാലിദളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ രംഗത്തെത്തിയതോടെ വിഷയം ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
