“ഐ ലവ് യു രസ്ന!”
ഈ ഒരൊറ്റ വാചകം മതി ഏത് ഇന്ത്യക്കാരനെയും തന്റെ കുട്ടിക്കാലത്തെ ആ മനോഹരമായ വേനൽക്കാലങ്ങളിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുപോകാൻ. ഇന്ന് നമ്മൾ 2026-ൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, വിപണിയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് പാനീയങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ‘രസ്ന’ (Rasna) എന്ന പേരിന് ഒരു പ്രത്യേക മാന്ത്രികതയുണ്ട്. വെറുമൊരു ഓറഞ്ച് പാനീയത്തിനപ്പുറം, സാധാരണക്കാരന്റെ പോക്കറ്റിന് ഇണങ്ങുന്ന വിധത്തിൽ ഒരു രാജ്യം മുഴുവൻ ആഘോഷിച്ച ഒരു ബ്രാൻഡിന്റെ കഥയാണിത്.
അഹമ്മദാബാദിലെ ഒരു ചെറിയ സോഡാ ഷോപ്പിൽ നിന്നാണ് ഈ വിപ്ലവം തുടങ്ങുന്നത്. ഗുജറാത്തിലെ അഹമ്മദാബാദിൽ ഖംബട്ട കുടുംബത്തിന് പാരമ്പര്യമായി ഒരു ബിസിനസ്സ് ഉണ്ടായിരുന്നു—സോഡ ഉണ്ടാക്കാൻ ആവശ്യമായ ഫ്ലേവറുകൾ നിർമ്മിക്കുക. 1970-കളിൽ ഇന്ത്യയിൽ സോഫ്റ്റ് ഡ്രിങ്ക്സ് എന്നാൽ കോക്കക്കോളയും പെപ്സിയും ആയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവയ്ക്ക് വില കൂടുതലായിരുന്നു. സാധാരണക്കാരനായ ഒരു ഇന്ത്യക്കാരന് തന്റെ മക്കൾക്ക് വാങ്ങിക്കൊടുക്കാൻ പറ്റുന്ന ഒന്നായിരുന്നില്ല അത്. ഈ പ്രതിസന്ധി കണ്ടാണ് അരീസ് ഖംബട്ട ഒരു പരീക്ഷണം നടത്തിയത്.
അദ്ദേഹം തന്റെ ലാബിൽ വെച്ച് വെള്ളത്തിൽ കലക്കി കുടിക്കാവുന്ന ഒരു ‘കോൺസെൻട്രേറ്റ്’ (Concentrate) തയ്യാറാക്കി. ഒരു ചെറിയ പാക്കറ്റിൽ ഒരു ലിക്വിഡും ഒരു പൊടിയും. ഇത് വാങ്ങി വീട്ടിൽ പോയി പഞ്ചസാരയും വെള്ളവും ചേർത്താൽ 32 ഗ്ലാസ് ഓറഞ്ച് ജ്യൂസ് തയ്യാർ! ആദ്യം ഇതിന് ‘ജാഫെ’ (Jaffe) എന്നായിരുന്നു പേരിട്ടത്. പക്ഷേ അത് വിപണിയിൽ ക്ലച്ച് പിടിച്ചില്ല. ഒടുവിൽ 1976-ൽ ‘രസ്ന’ എന്ന പേരിൽ ഇത് റീ-ലോഞ്ച് ചെയ്തു. സംസ്കൃതത്തിൽ ‘രസം’ അഥവാ നാക്കിന്റെ രുചി എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം.
അഞ്ച് രൂപയുടെ ഒരു പാക്കറ്റ് കൊണ്ട് 32 ഗ്ലാസ് പാനീയം തയ്യാറാക്കാം! ഈ ‘ഇക്കോണമി’ വിദ്യ ഇന്ത്യൻ വീട്ടമ്മമാരെ അമ്പരപ്പിച്ചു. കൂടെ അങ്കിത ജാവേരി എന്ന കൊച്ചു പെൺകുട്ടി ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞ “ഐ ലവ് യു രസ്ന” എന്ന പരസ്യം ഓരോ വീട്ടിലും ഒരു വികാരമായി മാറി. ഒരു വിദേശ കമ്പനിയുടെയും സഹായമില്ലാതെ, അഹമ്മദാബാദിലെ ഒരു സാധാരണ കുടുംബം കെട്ടിപ്പടുത്ത ഈ സാമ്രാജ്യം പെപ്സിയെയും കോക്കക്കോളയെയും പോലും ഒരു കാലത്ത് ഭയപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.രസ്നയുടെ വളർച്ച കണ്ട് വിദേശ കമ്പനികൾ അമ്പരന്നു. കാരണം അക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിലെ 90% വിപണിയും രസ്ന പിടിച്ചെടുത്തു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കോക്കക്കോളയ്ക്ക് നൽകേണ്ടി വരുന്ന പണത്തിന്റെ പത്തിലൊന്ന് പോലും ചിലവാക്കാതെ ഒരു വലിയ കുടുംബത്തിന് മുഴുവൻ കുടിക്കാനുള്ള പാനീയം രസ്ന നൽകി. “ഐ ലവ് യു രസ്ന” എന്ന പരസ്യവാചകത്തിലൂടെ അവർ ഇന്ത്യക്കാരുടെ വികാരങ്ങളെ തൊട്ടുണർത്തി. ഓരോ മധ്യവർഗ്ഗ കുടുംബത്തിലെയും ജന്മദിന ആഘോഷങ്ങളിലും കല്യാണങ്ങളിലും രസ്ന ഒരു അവിഭാജ്യ ഘടകമായി മാറി.
കാലം മാറിയപ്പോൾ വെല്ലുവിളികളും മാറി. ‘ടാങ്’ (Tang) പോലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ബ്രാൻഡുകൾ വിപണിയിൽ എത്തിയതോടെ രസ്നയുടെ സിംഹാസനം ഇളകി. പഞ്ചസാര ചേർക്കേണ്ടതില്ല എന്ന ടാങ്ങിന്റെ എളുപ്പവഴിയോട് മത്സരിക്കാൻ രസ്നയ്ക്ക് കഠിനമായി പരിശ്രമിക്കേണ്ടി വന്നു. അകാലത്തിൽ വിടപറഞ്ഞ തരുണി സച്ച്ദേവ് എന്ന ബാലതാരം രസ്നയുടെ മുഖമായി.
ഇന്ന് 2026-ൽ രസ്ന വെറുമൊരു പൗഡർ മിക്സ് മാത്രമല്ല. കാലത്തിനനുസരിച്ച് അവർ സ്വയം പരിഷ്കരിച്ചു. ഷുഗർ ഫ്രീ പാനീയങ്ങൾ, വിറ്റാമിനുകൾ അടങ്ങിയ ഹെൽത്ത് ഡ്രിങ്കുകൾ, ഹെർഷീസ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ഏറ്റെടുത്ത ‘ജമ്പിൻ’ (Jumpin) പോലുള്ള റെഡി-ടു-ഡ്രിങ്ക് ജ്യൂസുകൾ എന്നിവയിലൂടെ അവർ വിപണിയിൽ സജീവമാണ്. പണ്ട് ചെറിയ പൗഡർ പാക്കറ്റുകളിൽ വന്നിരുന്ന രസ്ന ഇന്ന് കുപ്പികളിലും ടെട്രാ പാക്കുകളിലും ലഭ്യമാണ്.
രസ്ന ഇന്നും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇൻസ്റ്റന്റ് ഡ്രിങ്ക് നിർമ്മാതാക്കളിൽ ഒന്നാണ്. രസ്നയുടെ സ്ഥാപകൻ അരീസ് ഖംബട്ട 2022-ൽ വിടവാങ്ങിയെങ്കിലും, അദ്ദേഹം ബാക്കിവെച്ച ആ രുചി ഇന്നും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 60-ഓളം രാജ്യങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. എത്രയൊക്കെ പുതിയ ബ്രാൻഡുകൾ വന്നാലും, വേനൽക്കാലത്ത് വെയിലിനെ തോൽപ്പിക്കാൻ ഒരു ഗ്ലാസ് രസ്ന മതി എന്ന ആ ഓർമ്മ ഇന്നും മങ്ങാതെ നിൽക്കുന്നു.
