സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെയും ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം റീലുകളുടെയും കാലത്ത് നമ്മൾ സ്ഥിരമായി കേൾക്കുന്ന രണ്ട് വാക്കുകളാണ് ‘ട്രോമ’ ), ‘ട്രിഗർ’ എന്നിവ. ആരെങ്കിലും ദേഷ്യപ്പെടുമ്പോഴോ, പരീക്ഷയിൽ മാർക്ക് കുറയുമ്പോഴോ ഒക്കെ “എനിക്ക് വലിയ ട്രോമയായി” എന്ന് പറയുന്നതും, പണ്ടത്തെ ഒരു ചെറിയ സങ്കടം ഓർക്കുമ്പോൾ “അതെന്നെ ട്രിഗർ ചെയ്തു” എന്ന് പറയുന്നതും ഇന്ന് സാധാരണമാണ്.
എന്നാൽ, മാനസികാരോഗ്യ രംഗത്ത് ഈ വാക്കുകൾക്ക് അതീവ ഗൗരവമേറിയ ചില അർത്ഥങ്ങളുണ്ട്. പലപ്പോഴും സാധാരണ ജീവിതത്തിലെ ചെറിയ സങ്കടങ്ങളെയും ദേഷ്യങ്ങളെയും ഈ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിശേഷിപ്പിക്കുമ്പോൾ, യഥാർത്ഥ മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അനുഭവിക്കുന്നവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ നിസ്സാരവൽക്കരിക്കപ്പെടുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
ഈ വാക്കുകളുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥമെന്താണെന്ന് നോക്കാം,
എന്താണ് ‘ട്രോമ’ ?
ഒരു വ്യക്തിയുടെ അതിജീവനത്തെയോ സുരക്ഷിതത്വത്തെയോ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന തരത്തിലുള്ള കടുത്ത ആഘാതങ്ങളോടോ അപകടങ്ങളോടോ ശരീരം കാണിക്കുന്ന മാനസികവും വൈകാരികവുമായ പ്രതികരണത്തെയാണ് ട്രോമ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
കടുത്ത പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ, വലിയ റോഡപകടങ്ങൾ, ശാരീരികമോ മാനസികമോ ആയ പീഡനങ്ങൾ, അപ്രതീക്ഷിതമായി പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ വേർപാട് എന്നിവ നേരിടേണ്ടി വരുമ്പോൾ ഒരു വ്യക്തിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കടുത്ത ആഘാതമാണിത്.
ട്രോമ എന്നത് ഒരു താൽക്കാലിക സങ്കടമല്ല. അത് വ്യക്തിയുടെ ചിന്തകളെയും, ലോകത്തെ കാണുന്ന രീതിയെയും, പ്രിയപ്പെട്ടവരുമായുള്ള ബന്ധങ്ങളെയും വർഷങ്ങളോളം ദോഷകരമായി ബാധിച്ചേക്കാം. ചിലരിൽ ഇത് Post-Traumatic Stress Disorder പോലുള്ള ഗുരുതരമായ മാനസികാവസ്ഥകളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
വഴിയിൽ വെച്ച് ആരോ ഒരാൾ നമ്മളോട് മോശമായി സംസാരിച്ചതിനെയോ, ചെറിയൊരു വഴക്കിനെയോ “എനിക്ക് ട്രോമയായി” എന്ന് പറയുന്നത് ഈ വാക്കിന്റെ അർത്ഥം ലഘൂകരിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്.
എന്താണ് ‘ട്രിഗർ ?
പണ്ട് അനുഭവിച്ച കടുത്ത മാനസിക ആഘാതത്തിന്റെയോ ഭയത്തിന്റെയോ ഓർമ്മകളെ പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്ന ഏതെങ്കിലും ശബ്ദം, വാക്ക്, ദൃശ്യം അല്ലെങ്കിൽ അന്തരീക്ഷത്തെയാണ് ട്രിഗർ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഒരു തോക്കിന്റെ ട്രിഗർ അമർത്തുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് വെടി പൊട്ടുന്നതുപോലെ, ഈ ബാഹ്യമായ കാര്യം നമ്മുടെ മനസ്സിലെ പഴയ ഭയത്തെ പെട്ടെന്ന് പുറത്തെത്തിക്കുന്നു.
പണ്ട് വലിയൊരു കാർ അപകടത്തിൽ പെട്ട ഒരാൾ, പിന്നീട് എപ്പോഴെങ്കിലും പെട്ടെന്ന് കേൾക്കുന്ന ഒരു വലിയ ബ്രേക്ക് ശബ്ദം കൊണ്ട് പരിഭ്രാന്തനാകുകയും, ശരീരം വിറയ്ക്കുകയും, ശ്വാസം മുട്ടൽ അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യാം. ഇവിടെ ആ ‘ശബ്ദം’ ഒരു ട്രിഗർ ആണ്.
ഒരു ട്രിഗർ അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ വ്യക്തിയിൽ വലിയ തോതിൽ ഉത്കണ്ഠ ഉണ്ടാവുകയും, താൻ വീണ്ടും ആ പഴയ അപകടത്തിൽ അകപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് തോന്നുകയും ചെയ്യും .
നമുക്ക് ഇഷ്ടമില്ലാത്ത ഒരു അഭിപ്രായം ആരെങ്കിലും പറയുമ്പോഴോ, ചെറിയ ദേഷ്യം തോന്നുമ്പോഴോ “ഞാൻ ട്രിഗറായി” എന്ന് പറയുന്നത് തെറ്റാണ്. ഇഷ്ടക്കേടും ട്രിഗറും രണ്ടാണ്.
എന്തുകൊണ്ട് ഈ വ്യത്യാസം നമ്മൾ അറിയണം?
ക്ലിനിക്കൽ പദങ്ങളായ ഇവ സാധാരണ സംഭാഷണങ്ങളിൽ അമിതമായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ രണ്ട് വലിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു:
യഥാർത്ഥത്തിൽ കടുത്ത ട്രോമ അനുഭവിച്ച് ചികിത്സ തേടേണ്ടി വരുന്ന ആളുകളുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ മറ്റുള്ളവർ വെറും “സാധാരണ സങ്കടം” മാത്രമായി കണ്ട് നിസ്സാരവൽക്കരിക്കുന്നു.ആളുകൾ ചെറിയ താൽക്കാലിക വിഷമങ്ങളെ പോലും വലിയ മാനസിക രോഗങ്ങളായി സ്വയം വിലയിരുത്താൻ ഇത് കാരണമാകുന്നു.
വിഷമവും സങ്കടവും ദേഷ്യവുമെല്ലാം ജീവിതത്തിന്റെ സ്വാഭാവികമായ വികാരങ്ങളാണ്. അവയെ ആ രീതിയിൽ തന്നെ അഭിസംബോധന ചെയ്യാൻ നമ്മൾ ശീലിക്കണം. കടുത്ത മാനസിക ആഘാതങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ മാത്രം ‘ട്രോമ’, ‘ട്രിഗർ’ എന്നീ വാക്കുകൾ മാറ്റിവെക്കുക.
