കടലിന് എന്തുകൊണ്ടാണ് നീലനിറം എന്ന് ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? “ആകാശത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം കൊണ്ടാണ് കടൽ നീലയായി കാണപ്പെടുന്നത്” എന്ന പതിവ് ഉത്തരത്തിൽ തൃപ്തിപ്പെടാതെ, 200 രൂപയുടെ ഉപകരണവുമായി ഇറങ്ങിത്തിരിച്ച് ലോക ശാസ്ത്ര ചരിത്രത്തെത്തന്നെ തിരുത്തിയെഴുതിയ ഒരു ഭാരതീയനുണ്ട്! സ്വന്തം ലബോറട്ടറിയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സ്പെക്ട്രോഗ്രാഫിലൂടെ വെളിച്ചത്തിന്റെ തരംഗദൈർഘ്യത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, ശാസ്ത്രത്തിൽ ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ നൊബേൽ സമ്മാനം സ്വന്തമാക്കിയ ആ ഇതിഹാസമാണ് സർ ചന്ദ്രശേഖര വെങ്കട്ട രാമൻ, അഥവാ സി. വി. രാമൻ.
വെളിച്ചത്തെ വഴിതിരിച്ചുവിട്ട ‘രാമൻ എഫക്ട് ‘
1921-ൽ യൂറോപ്പിൽ നിന്നുള്ള കപ്പൽ യാത്രയ്ക്കിടെ മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിന്റെ നീലിമ കണ്ടപ്പോഴാണ് പ്രകാശ വിസരണം (Light Scattering) സംബന്ധിച്ച ചോദ്യങ്ങൾ രാമന്റെ മനസ്സിലുദിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് കൊൽക്കത്തയിലെ ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷൻ ഫോർ ദ കൾട്ടിവേഷൻ ഓഫ് സയൻസിൽ (IACS) വെച്ച് അദ്ദേഹം തന്റെ ഗവേഷണങ്ങൾ ഊർജ്ജിതമാക്കി.
താങ്ങാനാവുന്ന ചിലവിൽ സ്വന്തമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത സ്പെക്ട്രോഗ്രാഫ് ഉപയോഗിച്ച്, രാമനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായ കെ. എസ്. കൃഷ്ണനും ചേർന്ന് ആ ചരിത്രപരമായ കണ്ടെത്തൽ നടത്തി: പ്രകാശം ഒരു സുതാര്യമായ മാധ്യമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, ചിതറപ്പെടുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തിന് അതിന്റെ തരംഗദൈർഘ്യത്തിൽ (Wavelength) വ്യതിയാനം സംഭവിക്കുന്നു. ഈ പ്രതിഭാസമാണ് പിൽക്കാലത്ത് ‘രാമൻ പ്രഭാവം’ (Raman Effect) എന്നറിയപ്പെട്ടത്.
1928 ഫെബ്രുവരി 28-നായിരുന്നു ഈ വിപ്ലവകരമായ കണ്ടെത്തൽ ഔദ്യോഗികമായി ലോകത്തെ അറിയിച്ചത്. ഈ നേട്ടത്തിന് 1930-ൽ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നൊബേൽ സമ്മാനം അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. ഈ ചരിത്ര ദിനത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി എല്ലാ വർഷവും ഫെബ്രുവരി 28 ഇന്ത്യയിൽ ദേശീയ ശാസ്ത്ര ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു.
