“നിങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ അച്ഛന്റെയോ അമ്മയുടെയോ പഴയ ഫയലുകൾ തുറന്നുനോക്കിയാൽ തീർച്ചയായും കാണും ഒരു ബോണ്ട് പേപ്പർ—’യോഗക്ഷേമം വഹാമ്യഹം’ എന്ന ചിഹ്നമുള്ള ഒരു എൽ.ഐ.സി പോളിസി! വിവാഹം, കുട്ടികളുടെ പഠനം, പെൻഷൻ എന്നിങ്ങനെ ഓരോ ഇന്ത്യക്കാരന്റെയും ജീവിതത്തിലെ നിർണായക ഘട്ടങ്ങളിലെല്ലാം കൂടെനിന്ന ഒരു വികാരം. എന്നാൽ, ഇൻഷുറൻസ് വിൽക്കുന്നതിനപ്പുറം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബാങ്കുകളെയും കോർപ്പറേറ്റുകളെയും വെല്ലുന്ന ഒരു സാമ്പത്തിക സാമ്രാജ്യമായി LIC എങ്ങനെ വളർന്നു? നാട്ടിൻപുറങ്ങളിലെ ഏജന്റുമാരിലൂടെ രാജ്യം കീഴടക്കിയ ആ വിപ്ലവത്തിലേക്ക് ഒന്നെത്തിനോക്കാം.
സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ കാലത്തെ ഇന്ത്യയുടെ അവസ്ഥയൊന്ന് ആലോചിച്ചുനോക്കൂ. രാജ്യത്താകെ 245-ലധികം സ്വകാര്യ ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികളും പ്രൊവിഡന്റ് സൊസൈറ്റികളും കൂണുകൾ പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ അവയിൽ പലതും സാധാരണക്കാരന്റെ പണം തട്ടിയെടുത്ത് പെട്ടെന്ന് പൂട്ടിപ്പോയി. ജനങ്ങൾക്ക് ഇൻഷുറൻസിലുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടു, പാവപ്പെട്ടവന്റെ സമ്പാദ്യത്തിന് യാതൊരു സുരക്ഷിതത്വവുമില്ലാതായി. അവിടെയാണ് അന്നത്തെ ജവഹർലാൽ നെഹ്റു സർക്കാർ ഒരു തീരുമാനമെടുത്തത്: ജനങ്ങളുടെ പണം സ്വകാര്യ മുതലാളിമാരുടെ ചൂഷണത്തിന് വിട്ടുകൊടുക്കില്ല. 1956 ജനുവരി 19-ന് രാജ്യം ഞെട്ടിയ ആ പ്രഖ്യാപനം വന്നു; ഇന്ത്യയിലെ മുഴുവൻ ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് ബിസിനസ്സും ദേശസാൽക്കരിക്കുന്നു! പാർലമെന്റിൽ എൽ.ഐ.സി ആക്ട് പാസാക്കി, ആ 245 കമ്പനികളെയും ഒന്നാക്കി ചേർത്ത് 1956 സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിന് ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ എന്ന ഏകഛത്രാധിപതി പിറവിയെടുത്തു. സർക്കാരിന്റെ കയ്യിൽ നിന്നിറക്കിയ പ്രാരംഭ മൂലധനം വെറും 5 കോടി രൂപ മാത്രമായിരുന്നു.
തുടക്കത്തിൽ അഞ്ച് സോണൽ ഓഫീസുകളും ഇരുന്നൂറിലധികം ബ്രാഞ്ചുകളുമായി ആരംഭിച്ച എൽ.ഐ.സിയുടെ വളർച്ചയുടെ യഥാർത്ഥ രഹസ്യം അവരുടെ ബിസിനസ്സ് മോഡലായിരുന്നു. ഒരു വശത്ത് സാധാരണക്കാരന്റെ കയ്യിൽ നിന്ന് ചെറിയൊരു പ്രീമിയം വാങ്ങുന്നു, അവരുടെ കുടുംബത്തിന് മരണാനന്തര സംരക്ഷണമോ കാലാവധി പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ ബോണസോടുകൂടിയ വലിയൊരു തുകയോ ഉറപ്പുനൽകുന്നു. എന്നാൽ മറുഭാഗത്ത്, അങ്ങനെ സമാഹരിക്കുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് കോടി രൂപ വെറുതെ പൂഴ്ത്തിവെക്കാതെ രാജ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിനും ഗവൺമെന്റ് സെക്യൂരിറ്റികളിലും വൻകിട കമ്പനികളുടെ ഓഹരികളിലും അതിവിദഗ്ദ്ധമായി നിക്ഷേപിച്ചു. അതായത്, ഇൻഷുറൻസ് എന്നതിനപ്പുറം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ‘ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് മെഷീൻ’ ആയി എൽ.ഐ.സി മാറിമറിയുകയായിരുന്നു.
ഇവിടെയാണ് എൽ.ഐ.സി വിപണിയിൽ തങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ മാന്ത്രികക്കോൽ പ്രയോഗിച്ചത്—അവരുടെ അജയ്യമായ ‘ഏജന്റ് ശൃംഖല’! സാധാരണ കമ്പനികൾ വലിയ പരസ്യ ബോർഡുകളിലും പത്രപ്പരസ്യങ്ങളിലും കോടികൾ ഒഴുക്കിയപ്പോൾ, എൽ.ഐ.സി ഒരു പട സൈന്യത്തെപ്പോലെ പതിനാല് ലക്ഷത്തിലധികം വ്യക്തിഗത ഏജന്റുമാരെ നാട്ടിൻപുറങ്ങളിലെ ഓരോ മുക്കിലും മൂലയിലും എത്തിച്ചു. വീടുകളിൽ കയറിയിറങ്ങി, കുടുംബത്തിലെ കാരണവരോടും അമ്മമാരോടും സംസാരിച്ച്, സുഖത്തിലും ദുഃഖത്തിലും കൂടെനിന്ന് അവർ വിശ്വാസം നേടിയെടുത്തു. ഒരു പോളിസി വിൽക്കുക എന്നതിനപ്പുറം തലമുറകളായി പടരുന്ന ഒരു കുടുംബബന്ധമായി ആ ഏജന്റുമാർ മാറി. ‘എൽ.ഐ.സി മാഷ്’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ഏജന്റേട്ടൻ’ എന്നത് ഓരോ ഗ്രാമത്തിന്റെയും സാമ്പത്തിക ഉപദേശകനായി. 2000-ൽ എച്ച്.ഡി.എഫ്.സി, ഐ.സി.ഐ.സി.ഐ, മാക്സ് ലൈഫ് തുടങ്ങിയ സ്വകാര്യ കോർപ്പറേറ്റ് ഭീമന്മാർ അത്യാധുനിക ഡിജിറ്റൽ സന്നാഹങ്ങളുമായി വിപണിയിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറിയിട്ടും, എൽ.ഐ.സിയുടെ ഈ കോട്ട തകർക്കാൻ ആർക്കും കഴിഞ്ഞില്ല.
കാലത്തിനൊപ്പം മാറാൻ എൽ.ഐ.സി മടിച്ചതുമില്ല. ആനന്ദ (ANANDA) പോലുള്ള ആപ്പുകളിലൂടെ പേപ്പർരഹിത ഡിജിറ്റൽ പോളിസികളും, മൈഎൽഐസി (MyLIC) ആപ്പും അവതരിപ്പിച്ച് പുതിയ തലമുറയുടെ ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലേക്കും അവർ ചുവടുവെച്ചു. 2022 മെയ് മാസത്തിൽ എൽ.ഐ.സി ഇന്ത്യൻ ഓഹരി വിപണിയിലേക്ക് (IPO) കാലെടുത്തുവെച്ചപ്പോൾ ചരിത്രം വീണ്ടും തിരുത്തിക്കുറിക്കപ്പെട്ടു. സർക്കാർ 3.5 ശതമാനം ഓഹരികൾ വിറ്റഴിച്ച് ₹20,516 കോടി സമാഹരിച്ചപ്പോൾ, രാജ്യത്തെ സാധാരണ നിക്ഷേപകർക്കും ഈ ഭീമന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിന്റെ പങ്കാളികളാകാൻ അവസരം ലഭിച്ചു.
ഇന്ന് അമ്പതിനായിരത്തിലധികം ജീവനക്കാരും, അയ്യായിരത്തിലധികം ഓഫീസുകളും, ഇരുപത്തിയാറ് കോടിയിലധികം സജീവ വ്യക്തിഗത പോളിസികളുമായി ഇന്ത്യയിലെ ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് വിപണിയുടെ 56 ശതമാനത്തിലധികം വിഹിതം എൽ.ഐ.സി ഇന്നും കൈപ്പിടിയിൽ ഒതുക്കിനിർത്തുന്നു. 2026 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ₹5,35,984 കോടി രൂപയുടെ പ്രീമിയം വരുമാനവും, ₹57,419 കോടി രൂപയുടെ അറ്റാദായവും, ₹57.29 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ ആസ്തിയും (AUM) നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഈ സ്ഥാപനം ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. വെറും അഞ്ച് കോടി രൂപയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക സിരകളെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന വൻമരമായി മാറിയ എൽ.ഐ.സി, കേവലം ഒരു ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയല്ല; ഓരോ ഭാരതീയന്റെയും വിയർപ്പിനും ഭാവിക്കും പരമാധികാര ഗവൺമെന്റ് നൽകുന്ന ഉറച്ച വാഗ്ദാനമാണ്!
