“നിന്റെ ഭക്ഷണത്തിൽ ഞാൻ വിമ്മിന്റെ പൊടി കലർത്തും!” മലയാളികൾക്കിടയിൽ സൗഹൃദങ്ങൾക്കിടയിലെ തമാശയായോ, സിനിമകളിലെ കോമഡി ഡയലോഗായോ നമ്മൾ എന്നും കേൾക്കാറുള്ള ഒന്നാണിത്. കേൾക്കുമ്പോൾ തമാശയാണെങ്കിലും, ഒരു ഡിഷ്‌വാഷ് ബ്രാൻഡ് എങ്ങനെ ഒരു ജനതയുടെ സംസാരഭാഷയിൽ പോലും ഇത്രത്തോളം സ്വാധീനം ചെലുത്തി എന്നത് അത്ഭുതകരമാണ്. അടുക്കളയിലെ എണ്ണമയമുള്ള പാത്രങ്ങളെ കണ്ണാടിപോലെ തിളക്കുന്ന ‘വിം’ (Vim), ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വീടുകളിൽ ഒരു നിശബ്ദ വിപ്ലവകാരിയാണ്. പക്ഷേ, ഈ ബ്രാൻഡിന്റെ വേരുകൾ തേടിപ്പോയാൽ നമ്മൾ എത്തുന്നത് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലിവർപൂളിന് അടുത്തുള്ള ‘പോർട്ട് സൺലൈറ്റ്’ എന്ന ചരിത്രപ്രധാനമായ ഒരിടത്താണ്.
കഥ തുടങ്ങുന്നത് 1885-ൽ വില്യം ലെവർ എന്ന പ്രതിഭയുടെ പരീക്ഷണശാലയിലാണ്. അക്കാലത്ത് പാത്രങ്ങൾ കഴുകുക എന്നത് കഠിനമായ ഒന്നായിരുന്നു. വെറും ചാരവും മണ്ണും ഉപയോഗിച്ച് പാത്രങ്ങൾ ഉരച്ചു കഴുകിയിരുന്ന കാലം. അവിടെയാണ് വസ്ത്രങ്ങൾ അലക്കുന്നതിനേക്കാൾ വലിയൊരു വിപണി പാത്രം കഴുകുന്ന വിദ്യയിലുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. അങ്ങനെയാണ് ‘വിമ്മിന്റെ’ ആദ്യ രൂപമായ ‘വിം സ്‌കൗറിംഗ് പൗഡർ’ (Vim Scouring Powder) ജനിക്കുന്നത്. കല്ലുകൾ പൊടിച്ചുണ്ടാക്കിയ പരുപരുത്ത പൊടിയും സോപ്പും കൃത്യമായ അളവിൽ ചേർത്താണ് അവർ ആദ്യത്തെ വിം പൗഡർ നിർമ്മിച്ചത്. പാത്രങ്ങളിലെ അഴുക്കിനെ കാന്തം പോലെ വലിച്ചെടുക്കുന്ന ഈ വിദ്യക്ക് ലത്തീൻ ഭാഷയിൽ ‘ഊർജ്ജം’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ശക്തി’ എന്നർത്ഥമുള്ള ‘Vim’ എന്ന പേര് അവർ നൽകി.
ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലധികം കാലം വിം എന്നാൽ വെറുമൊരു വെളുത്ത പൊടിയായിരുന്നു. എന്നാൽ 1960-കളിൽ അമേരിക്കൻ വിപണിയിൽ ഒരു ഡിറ്റർജന്റ് ടാബ്‌ലെറ്റായി വിം പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും അത് വിചാരിച്ചത്ര വിജയിച്ചില്ല. കാലം മാറിയതോടെ പൊടിയേക്കാൾ സൗകര്യം ബാറുകളും ലിക്വിഡുകളുമാണെന്ന് കമ്പനി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അവിടെയാണ് വിമ്മിന്റെ യഥാർത്ഥ വേഷപ്പകർച്ച തുടങ്ങുന്നത്. 1993-ൽ വിം തങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഒരു വലിയ നിര തന്നെ പുറത്തിറക്കി. പൊടിയിൽ നിന്ന് പച്ചനിറത്തിലുള്ള ബാറിലേക്കും (Vim Bar), പിന്നീട് സുഗന്ധമുള്ള ലിക്വിഡിലേക്കും (Vim Liquid) മാറിയതോടെ അടുക്കളകൾ വിമ്മിന്റെ കാൽക്കീഴിലായി.
ഇന്ത്യയിലേക്ക് വിം എത്തിയപ്പോൾ അവർക്ക് നേരിടേണ്ടി വന്നത് നമ്മുടെ നാടൻ രീതികളോടായിരുന്നു. കരിക്കട്ടയും ചാരവും ഉപയോഗിച്ച് പാത്രം കഴുകിയിരുന്ന ഇന്ത്യക്കാരെ “നാരങ്ങയുടെ ശക്തി” (Power of Lemon) എന്ന തന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അവർ കയ്യിലെടുത്തു. പരസ്യങ്ങളിലെ ആ തിളങ്ങുന്ന സ്റ്റീൽ പാത്രങ്ങളും നാരങ്ങയുടെ സുഗന്ധവും ഇന്ത്യൻ വീട്ടമ്മമാർക്ക് ഒരു ആഡംബരമായി തോന്നി. ‘ഒരു തുള്ളി വിം ലിക്വിഡ് മതി സിങ്ക് നിറയെ പാത്രങ്ങൾ കഴുകാൻ’ എന്ന പരസ്യം ഓരോ മിഡിൽ ക്ലാസ് കുടുംബത്തെയും ആകർഷിച്ചു.
ഇന്ന് 2026-ൽ വിം വെറുമൊരു ക്ലീനിംഗ് ഏജന്റല്ല. അതൊരു പാരമ്പര്യമാണ്. എക്സോ (Exo), പ്രിൽ (Pril) തുടങ്ങിയ വമ്പൻ എതിരാളികൾ വിപണിയിലുണ്ടെങ്കിലും, പാത്രം കഴുകുന്നതിനെ ‘വിം ഇടുക’ എന്ന് നമ്മൾ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ഈ ബ്രാൻഡിന്റെ വലിയ വിജയമാണ്. പ്ലാസ്റ്റിക് പാക്കേജിംഗിൽ നിന്ന് മാറി പ്രകൃതി സൗഹൃദമായ ബോട്ടിലുകളിലേക്കും പരിസ്ഥിതിക്ക് ദോഷമില്ലാത്ത ചേരുവകളിലേക്കും വിം ഇന്ന് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. തമാശയ്ക്കാണെങ്കിലും നമ്മൾ പറയാറുള്ള ആ ‘വിം ഡയലോഗ്’ സത്യത്തിൽ ഈ ബ്രാൻഡിന്റെ ജനപ്രിയതയുടെ അടയാളമാണ്. ലിവർപൂളിലെ ഒരു ഫാക്ടറിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ആ യാത്ര, ഇന്ന് നമ്മുടെ അടുക്കള സിങ്കുകളിലെ അവസാനിക്കാത്ത നീലയും പച്ചയും നിറമുള്ള തിളക്കമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
നെറ്റ്‌വർത്തിന്റെ (Net worth) കാര്യമെടുത്താൽ വിം ഇന്ന് ഒരു വൻമരമാണ്. ആഗോള എഫ്.എം.സി.ജി ഭീമനായ യൂണിലിവറിന്റെ (Unilever) കീഴിലുള്ള ഏറ്റവും ലാഭകരമായ ബ്രാൻഡുകളിൽ ഒന്നാണിത്. ഇന്ത്യയിൽ മാത്രം വിമ്മിന്റെ വിപണി മൂല്യം ആയിരക്കണക്കിന് കോടി രൂപയാണ്. ഡിഷ്‌വാഷ് വിഭാഗത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ വിപണിയുടെ പകുതിയിലധികവും (Market share) ഇന്നും വിമ്മിന്റെ കൈവശമാണ്. ഓരോ വർഷവും ശതകോടിക്കണക്കിന് ലിറ്റർ ലിക്വിഡും ലക്ഷക്കണക്കിന് ടൺ സോപ്പുമാണ് ലോകമെമ്പാടുമായി വിൽക്കപ്പെടുന്നത്.
