ഇന്തൊനീഷ്യയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ‘പ്രംബനൻ’ (Prambanan) ശിവക്ഷേത്ര സമുച്ചയം നൂറ്റാണ്ടുകളായി കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന ഇന്തൊനീഷ്യൻ ജനതയ്ക്കും ഭരണാധികാരികൾക്കും ഹൃദയം നിറഞ്ഞ നന്ദി അറിയിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി. മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള തന്റെ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്തൊനീഷ്യയിലെത്തിയ പ്രധാനമന്ത്രി, പ്രസിഡന്റ് പ്രബൊവൊ സുബിയാന്തൊയ്ക്കൊപ്പമാണ് യുനെസ്കോയുടെ (UNESCO) ലോക പൈതൃക പട്ടികയിലുള്ള ഈ പുരാതന ക്ഷേത്ര സമുച്ചയം സന്ദർശിച്ചത്. ഭാരതത്തിന്റെ സംസ്കാരവും ചരിത്രവുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പ്രംബനൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുനരുദ്ധാരണത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനുമായി ഇന്ത്യയും ഇന്തൊനീഷ്യയും സംയുക്തമായി നടപ്പിലാക്കുന്ന വൻ പദ്ധതിയുടെ ഉദ്ഘാടനവും ചടങ്ങിൽ ഇരുനേതാക്കളും ചേർന്ന് നിർവ്വഹിച്ചു. സാംസ്കാരിക പൈതൃകം ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിരുകൾക്കപ്പുറം മനുഷ്യരെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ് ഈ ക്ഷേത്രമെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി പറഞ്ഞു.
ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിൽ നടന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങിൽ വികാരാധീനനായാണ് പ്രധാനമന്ത്രി സംസാരിച്ചത്. “ഇവിടുത്തെ കാറ്റിന് പോലും ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ സുഗന്ധമുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ മണ്ണിൽ നാം ഓരോ നിമിഷവും അനുഭവിക്കുന്ന അതേ സാംസ്കാരിക സുഗന്ധം. കഴിഞ്ഞ 1200 വർഷങ്ങളായി ഈ മഹത്തായ പൈതൃകം ഇത്രയും ഭക്തിയോടെയും വിശ്വാസത്തോടെയും പരിപാലിച്ചതിന് ഇന്തൊനീഷ്യയിലെ ജനങ്ങളോടും ഇതുവരെ രാജ്യം ഭരിച്ച എല്ലാ ഭരണാധികാരികളോടും ഞാൻ പൂർണ്ണമനസ്സോടെ നന്ദി പറയുന്നു,” നരേന്ദ്ര മോദി വ്യക്തമാക്കി. ക്ഷേത്രദർശനത്തിനിടെ ഭക്തർ ‘മഹാമൃത്യുഞ്ജയ’ മന്ത്രവും ‘ഓം നമഃ ശിവായ’ മന്ത്രവും ജപിക്കുന്നത് കേൾക്കാൻ സാധിച്ചുവെന്നും അത് തന്റെ മനസ്സിനെ ആഴത്തിൽ സ്പർശിച്ചുവെന്നും പ്രധാനമന്ത്രി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
പ്രസിദ്ധമായ ഈ ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിന്റെ നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകാൻ കഴിഞ്ഞത് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ലഭിച്ച വലിയ ബഹുമതിയായാണ് കാണുന്നത്. സന്ദർശനത്തിന് തലേദിവസമാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സംരക്ഷണവും പുനരുദ്ധാരണവും ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇന്ത്യയുടെ സാങ്കേതിക-സാമ്പത്തിക സഹായത്തോടെയുള്ള കരാർ രേഖകൾ ഇരുരാജ്യങ്ങളും കൈമാറിയത്. ഈ നവീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ കൂടുതൽ ഇന്ത്യൻ വിനോദസഞ്ചാരികൾ ഇന്തൊനീഷ്യയിലെ ഈ പുണ്യഭൂമി സന്ദർശിക്കാൻ എത്തുമെന്ന കാര്യം ഉറപ്പാണെന്നും പ്രധാനമന്ത്രി പ്രത്യാശ പ്രകടിപ്പിച്ചു. മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യമായിരുന്നിട്ടും ഹൈന്ദവ സംസ്കാരത്തിന്റെ തിരുശേഷിപ്പുകൾ ഇന്തൊനീഷ്യ നെഞ്ചോട് ചേർക്കുന്ന കാഴ്ചയും, ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും സൌഹൃദം വിളിച്ചോതുന്ന പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഈ സന്ദർശന ചിത്രങ്ങളും ഇപ്പോൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വലിയ രീതിയിൽ തരംഗമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു.
