1940-കളുടെ തുടക്കം. ലോകമെമ്പാടും രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ കരിനിഴൽ വീണ നാളുകൾ. പട്ടിണിയും പഞ്ഞവും റേഷൻ നിയന്ത്രണങ്ങളും ഇന്ത്യയിലെ തെരുവുകളെ വരിഞ്ഞുമുറുക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന ആ ദുരിതകാലത്ത്, ബെംഗളൂരുവിലെ ലാൽബാഗിന് സമീപമുള്ള ഒരു ചെറിയ ഹോട്ടലിന്റെ അടുക്കളയിൽ തീ പുകയാൻ പോലും ബുദ്ധിമുട്ടി. അന്ന് ഇന്ത്യ മുഴുവൻ നേരിട്ട കടുത്ത അരിക്ഷാമം ആ അടുക്കളയുടെ വാതിലിലും മുട്ടി. അരിയില്ലാതെ ദക്ഷിണേന്ത്യക്കാരന്റെ പ്രഭാതഭക്ഷണമായ ഇഡ്ലി എങ്ങനെ മേശയിലെത്തും? ആളുകൾക്ക് മുൻപിൽ വാതിലുകൾ കൊട്ടിയടയ്ക്കുകയോ, ഗുണനിലവാരം കുറഞ്ഞ അരി ഉപയോഗിച്ച് പേരിനൊരു പലഹാരമുണ്ടാക്കുകയോ ചെയ്യാമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ അടുക്കളയുടെ സാരഥി യജ്ഞനാരായണ മയ്യ ചിന്തിച്ചത് മറ്റൊരു വഴിക്കായിരുന്നു. വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിക്ക് മുന്നിൽ പകച്ചുനിൽക്കാതെ, ലോകം ഇതുവരെ കാണാത്ത പുതിയൊരു രുചിക്ക് ജന്മം നൽകാൻ ആ സാധാരണ അടുക്കള തയ്യാറെടുക്കുകയായിരുന്നു.
1924-ൽ പരമേശ്വര മയ്യയും സഹോദരങ്ങളും ചേർന്ന് ബെംഗളൂരുവിൽ തുടങ്ങിയ ‘ബ്രഹ്മിൺസ് കോഫി ക്ലബ്ബ്’ പിന്നീട് മാവള്ളി ടിഫിൻ റൂംസ് അഥവാ ‘എം.ടി.ആർ’ എന്ന ചരിത്രമായി മാറിയത് കൃത്യതയുടെയും കണിശമായ നിലവാരത്തിന്റെയും കരുത്തിലാണ്. ലാഭത്തേക്കാൾ അവർ കണ്ടത് ഭക്ഷണത്തിന്റെ ശുദ്ധിയായിരുന്നു. ഉപഭോക്താക്കൾ അടുക്കളയിലൂടെ നടന്നുപോയി ശുചിത്വം കണ്ട് ബോധ്യപ്പെട്ട ശേഷം മാത്രം ഹാളിലിരുന്ന് കഴിക്കുന്ന രീതി അവർ കൊണ്ടുവന്നു. പാത്രങ്ങൾ അണുവിമുക്തമാക്കാൻ അക്കാലത്ത് തന്നെ തിളച്ച വെള്ളം ഉപയോഗിച്ചു. ഭക്ഷണത്തോടുള്ള ഈ അസാധാരണ സമർപ്പണമാണ് അരി കിട്ടാതായപ്പോൾ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാൻ യജ്ഞനാരായണ മയ്യയെ അനുവദിക്കാതിരുന്നത്.
അരി കിട്ടിയില്ലെങ്കിൽ എന്തുകൊണ്ട് ഗോതമ്പ് ഉപയോഗിച്ചുകൂടാ എന്ന ചിന്തയിൽ നിന്നാണ് പരീക്ഷണങ്ങൾ തുടങ്ങിയത്. അരിക്ക് പകരം റവ (സൂജി) എടുത്ത് നെയ്യിൽ വറുത്തെടുത്ത്, തൈരും കടുക് വറുത്തതും കശുവണ്ടിയും മല്ലിയിലയും കാരറ്റും ചേർത്ത് ആവിയിൽ വേവിച്ചെടുത്തു. അങ്ങനെ ആദ്യമായി ആവി പറക്കുന്ന ‘റവ ഇഡ്ലി’ അവരുടെ തട്ടുകളിൽ വിരിഞ്ഞു. പഞ്ഞകാലത്ത് തുടങ്ങിയ ഒരു പരീക്ഷണം വെറുമൊരു പകരംവെക്കലായി ഒതുങ്ങിയില്ല; സ്വാദുകൊണ്ടും ഗുണനിലവാരം കൊണ്ടും ആളുകളുടെ ഹൃദയം കവർന്ന അത് കർണാടകയുടെ പ്രഭാതഭക്ഷണ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കണ്ടുപിടുത്തമായി മാറി. റവ ഇഡ്ലി കഴിക്കാൻ മാത്രം എം.ടി.ആറിന് മുന്നിൽ നീണ്ട നിരകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ എം.ടി.ആറിന്റെ യാത്ര ആ റസ്റ്റോറന്റിന്റെ നാലു ചുവരുകളിൽ ഒതുങ്ങുന്നതായിരുന്നില്ല. എഴുപതുകളിൽ രാജ്യത്ത് അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, സർക്കാർ ഭക്ഷണത്തിന് തുച്ഛമായ വില നിശ്ചയിച്ചു. വില കുറച്ചാൽ ഗുണനിലവാരത്തിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യേണ്ടി വരുമെന്ന് ഉറച്ചുവിശ്വസിച്ച മയ്യ കുടുംബം, തങ്ങളുടെ അഭിമാനമായ റസ്റ്റോറന്റ് താൽക്കാലികമായി പൂട്ടാൻ പോലും മടിച്ചില്ല. ജീവനക്കാരുടെ പട്ടിണി മാറ്റാൻ അവർ അടുക്കളയിലെ കറിക്കൂട്ടുകളും സാമ്പാർ പൊടിയും ഇൻസ്റ്റന്റ് മിക്സുകളുമാക്കി ചെറിയ പാക്കറ്റുകളിൽ വിൽക്കാൻ തുടങ്ങി. അതൊരു വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. റസ്റ്റോറന്റിലെ ആ മാന്ത്രിക കൈപ്പുണ്യം പായ്ക്കറ്റുകളിലാക്കി വീടുകളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ എം.ടി.ആർ വീടുകളിലെ സ്ഥിരം സാന്നിധ്യമായി. സാമ്പാർ പൊടിയും രസക്കൂട്ടും ഗുലാബ് ജാമുൻ മിക്സും മാത്രമല്ല, ചൂടുവെള്ളമൊഴിച്ചാൽ മിനിറ്റുകൾക്കകം തയ്യാറാകുന്ന റെഡി-ടു-ഈറ്റ് വിഭവങ്ങളുമായി അവർ വിപണിയിൽ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ചു.
പരമ്പരാഗത രുചിയുടെ തനിമ ഒട്ടും നഷ്ടപ്പെടാതെ ആധുനിക പാക്കേജിംഗിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന എം.ടി.ആറിന്റെ വിപണിമൂല്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, 2007-ൽ നോർവീജിയൻ കമ്പനിയായ ഓർക്ല (Orkla) ഈ ബ്രാൻഡിനെ ഏറ്റെടുത്തു. ഇന്ന് ഈസ്റ്റേൺ അടക്കമുള്ള വമ്പൻ ബ്രാൻഡുകൾക്കൊപ്പം ചേർന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പോലും തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒരു ഗ്ലോബൽ സാന്നിധ്യമാണ് എം.ടി.ആർ. ലോകം മുഴുവൻ പട്ടിണിയിലായ ഒരു യുദ്ധകാലത്ത്, ഇല്ലായ്മയിൽ നിന്ന് സ്വന്തം കഴിവും ഭാവനയും കൊണ്ട് ഒരു വിഭവം കണ്ടുപിടിച്ച ആ മനുഷ്യന്റെ നിശ്ചയദാർഢ്യം ഇന്നും ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ തീൻമേശകളിൽ റവ ഇഡ്ലിയുടെ രൂപത്തിൽ ആവി പറന്നുയരുന്നുണ്ട്.
