2007-ന്റെ അവസാന നാളുകളിൽ സാൻഫ്രാൻസിസ്കോയിലെ ആ ചെറിയ അപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ സ്വീകരണമുറിയിൽ രണ്ടു ചെറുപ്പക്കാർ തലയിൽ കൈവെച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. മേശപ്പുറത്ത് ഉടൻ അടച്ചുതീർക്കേണ്ട വാടകയുടെ ബില്ലുകൾ കുന്നുകൂടിക്കിടക്കുന്നു, പോക്കറ്റിലാണെങ്കിൽ ചില്ലിക്കാശുമില്ല. ഡിസൈനർമാരായ ബ്രയാൻ ചെസ്കിയും ജോ ഗെബിയയും ആ മാസം വീട്ടുവാടക കൊടുക്കാൻ വഴിയില്ലാതെ വിഷമിച്ച ആ രാത്രിയിലാണ് നഗരത്തിൽ വലിയൊരു ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഡിസൈൻ കോൺഫറൻസ് നടക്കാൻ പോകുന്നുവെന്ന വാർത്ത അവർ അറിയുന്നത്. നഗരത്തിലെ ഹോട്ടലുകളിലെല്ലാം മുറികൾ നിറഞ്ഞു കവിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, പുറത്തുനിന്നെത്തുന്ന അതിഥികൾക്ക് തലചായ്ക്കാൻ ഒരിടം പോലുമില്ല. നഗരം നേരിട്ട ആ അപ്രതീക്ഷിത പ്രതിസന്ധിയിലാണ് ആ ചെറുപ്പക്കാരുടെ മനസ്സിൽ വല്ലാത്തൊരു ഭ്രാന്തൻ ആശയം മിന്നിമറഞ്ഞത്. ഹോട്ടൽ മുറികൾ കിട്ടാനില്ലെങ്കിൽ, നമ്മുടെ ലിവിംഗ് റൂമിലെ വെറും തറ എന്തുകൊണ്ട് അവർക്ക് വാടകയ്ക്ക് നൽകിക്കൂടാ?
ചിന്തകൾ വെറുതെയിരുന്നില്ല; ക്ലോസറ്റിൽ വെറുതെ കിടന്ന മൂന്ന് എയർ ബെഡുകൾ (വായു നിറയ്ക്കുന്ന കിടക്കകൾ) വലിച്ചെടുത്ത് അവർ സ്വീകരണമുറിയിൽ വിരിച്ചു. രാവിലെ ഒരു ചൂടു പ്രഭാതഭക്ഷണവും സൗജന്യ വൈഫൈയും നഗരത്തിലെ വിശേഷങ്ങളും പങ്കുവെക്കാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത്, ‘എയർ ബെഡ് & ബ്രേക്ക്‌ഫാസ്റ്റ്’ (Airbed & Breakfast) എന്ന പേരിൽ ധൃതിപിടിച്ച് ലളിതമായൊരു വെബ്സൈറ്റും ഉണ്ടാക്കി. ഒരു രാത്രിക്ക് എൺപത് ഡോളർ നിരക്കിൽ മൂന്ന് അപരിചിതർ ആ എയർ ബെഡുകളിൽ കിടക്കാൻ എത്തിയപ്പോൾ, അവർ വാടക കൊടുത്തു തീർക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്തത്, ആഗോള ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി വ്യവസായത്തിന്റെ അടിത്തറയിളക്കാൻ പോകുന്ന ഒരു വൻ വിപ്ലവത്തിന് തുടക്കമിടുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് ഇവരുടെ പഴയ റൂംമേറ്റായ നഥാൻ ബ്ലെചാർസിക് കൂടി ടെക്നിക്കൽ വൈദഗ്ധ്യവുമായി ഒപ്പം ചേർന്നതോടെ ആശയം കൂടുതൽ കരുത്തുറ്റതായി.
എന്നാൽ, ഒരു അപരിചിതന്റെ വീട്ടിലെ കിടപ്പുമുറിയിൽ പോയി മറ്റൊരാൾ താമസിക്കുക, അതും തികച്ചും അപരിചിതനായ ഒരാളെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ കയറ്റി കിടത്തുക എന്ന ആശയം തുടക്കത്തിൽ നിക്ഷേപകർക്ക് തീർത്തും അസംബന്ധമായി തോന്നി. നിരവധി വെഞ്ച്വർ ക്യാപിറ്റലിസ്റ്റുകൾ അവരെ പരിഹസിച്ചു പുറത്താക്കി. പണമില്ലാതെ വലഞ്ഞ അവർ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ കാർട്ടൂൺ വെച്ച ബ്രേക്ക്‌ഫാസ്റ്റ് ധാന്യങ്ങൾ (സിറിയൽ ബോക്സുകൾ) നിർമ്മിച്ച് വിറ്റാണ് കമ്പനിയെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തിയത്. ഒടുവിൽ വൈ കോമ്പിനേറ്ററിന്റെ പോൾ ഗ്രഹാം ഇവരുടെ നിശ്ചയദാർഢ്യം കണ്ട് നിക്ഷേപം നൽകിയതോടെയാണ് കാര്യങ്ങൾ വഴിത്തിരിവിലെത്തുന്നത്. ആളുകൾ തങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നം ഇഷ്ടപ്പെടാത്തതിന്റെ കാരണം തേടി ബ്രയാനും സംഘവും ന്യൂയോർക്കിലെ വീടുകൾ തോറും നേരിട്ടു കയറിയിറങ്ങി. അവിടെവെച്ചാണ് അവർ ആ മാന്ത്രികത കണ്ടെത്തിയത്—മോശം ഫോട്ടോകൾ കാരണം വീടുകളുടെ സൗന്ദര്യം ആളുകളിലേക്ക് എത്തുന്നില്ല. അവർ സ്വന്തം ക്യാമറയെടുത്ത് ഹോസ്റ്റുകളുടെ വീടുകളുടെ മനോഹരമായ ചിത്രങ്ങൾ നേരിട്ടെടുത്തു നൽകി വിപ്ലവം തുടങ്ങി.
ഒരു ഹോട്ടൽ പോലും സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കാതെ, ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ താമസ ശൃംഖലയായി അവർ മാറി. കൺവെൻഷണൽ ഹോട്ടലുകളുടെ കൃത്രിമമായ ചിട്ടവട്ടങ്ങൾക്ക് പകരം, ആതിഥേയരും സഞ്ചാരികളും തമ്മിലുള്ള ആത്മബന്ധവും പ്രാദേശിക സംസ്കാരവുമാണ് അവർ വിറ്റത്. അപരിചിതർക്കിടയിലെ ഭയം മാറ്റാൻ റിവ്യൂ സിസ്റ്റം, വെരിഫൈഡ് ഐഡന്റിറ്റികൾ, സെക്യൂർ പേയ്‌മെന്റ്, എയർകവർ (AirCover) സുരക്ഷാ കവചങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ അവർ വിശ്വാസത്തിന്റെ പുതിയൊരു മാനദണ്ഡം രൂപപ്പെടുത്തി. വെറുമൊരു വീട്ടുതാമസം എന്നതിലുപരി, ലോക്കൽ അനുഭവങ്ങൾ പകർന്നുനൽകുന്ന ‘എയർബിഎൻബി എക്സ്പീരിയൻസ്’ അടക്കമുള്ള സൗകര്യങ്ങളിലേക്ക് കമ്പനി ചിറകുവിരിച്ചു.
ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ലക്ഷക്കണക്കിന് നഗരങ്ങളിൽ കോടിക്കണക്കിന് സഞ്ചാരികൾ താമസത്തിനായി ആദ്യമന്വേഷിക്കുന്നത് എയർബിഎൻബിയാണ്. വാടക കൊടുക്കാൻ കാശില്ലാതെ സ്വന്തം മുറിയിൽ എയർ ബെഡ് വിരിച്ച രണ്ട് ചെറുപ്പക്കാരുടെ ആ നിസ്സഹായാവസ്ഥയാണ്, നിലവിലുള്ള സിസ്റ്റത്തിലെ കുറവുകളെ എങ്ങനെ പുതിയൊരു വിപണിയാക്കി മാറ്റാമെന്ന് ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്ത ചരിത്രമായി മാറിയത്.
