“രാത്രി ലൈറ്റ് ഓഫ് ചെയ്ത് കിച്ചണിലേക്ക് ചെല്ലുമ്പോൾ തറയിലൂടെയും പാത്രങ്ങൾക്കിടയിലൂടെയും പാഞ്ഞുനടക്കുന്ന ആ വില്ലൻമാർ—അതെ വൃത്തിക്കെട്ട, പാറ്റകൾ തന്നെ. എന്നാൽ ആ ചുവന്ന കുപ്പിയെടുത്ത് ഒരൊറ്റ സ്പ്രേ അടിച്ചാൽ സെക്കൻഡുകൾക്കകം അവറ്റകൾ മലർന്നടിച്ചു ചത്തു വീഴുന്നത് കാണുമ്പോൾ ഒരു ആശ്വാസം തോന്നും അല്ലേ.. ഇന്ന് നമ്മൾ കടയിൽ പോയി ‘പാറ്റയെ കൊല്ലുന്ന സ്പ്രേ എന്ന് ചോദിക്കാറില്ല, പകരം ‘ഒരു ഹിറ്റ് (HIT) താ’ എന്നാണ് പറയാറുള്ളത്. ഒരു ബ്രാൻഡിൻ്റെ പേര് ഒരു ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ പൊതുനാമമായി മാറുന്ന ഈ മാസ്സ് ബിസിനസ്സ് അട്ടിമറിയുടെ പിന്നിൽ, ഇന്ത്യയിലെ വമ്പൻമാരായ ഗോദ്റെജ് കമ്പനി പയറ്റിയ ഒരു തന്ത്രമുണ്ട്. നമ്മുടെയൊക്കെ ഉള്ളിലെ പാറ്റയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള’ഭയത്തെയും അറപ്പിനെയും’ വിറ്റ് ഇന്ത്യയിലെ കീടനാശിനി വിപണിയുടെ 80 ശതമാനവും വിഴുങ്ങിയ ഹിറ്റിന്റെയും അതിന്റെ സ്ഥാപകൻ അർദേശിർ ഗോദ്റെജിന്റെയും ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന വിജയചരിത്രം ഇതാ!”
ഈ കഥയുടെ വേരുകൾ കിടക്കുന്നത് 1897-ൽ അർദേശിർ ഗോദ്റെജ് എന്ന ഒരു സാധാരണ വക്കീലിലാണ്. നിയമരംഗത്ത് പരാജയപ്പെട്ട്, പിന്നീട് പല ബിസിനസ്സുകൾ ചെയ്ത് തകർന്ന അദ്ദേഹം ഒടുവിൽ മാനുഫാക്ചറിംഗ് രംഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ഗോദ്റെജ് കമ്പനി ആദ്യം പ്രശസ്തമായത് പൂട്ടുകളും സേഫുകളും നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു. വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം കമ്പനിയുടെ തലപ്പത്തേക്ക് ആദി ഗോദ്റെജ് എത്തിയതോടെയാണ് അവർ എഫ്എംസിജി (FMCG) വിപണിയിലേക്ക് ശക്തമായി ചുവടുവെക്കുന്നത്. അങ്ങനെ ഇന്ത്യക്കാരുടെ ഒരു വലിയ ദൈനംദിന പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ വേണ്ടി 1991-ൽ അവർ ‘ഹിറ്റ്’ (HIT) എന്ന ബ്രാൻഡ് വിപണിയിലെത്തിച്ചു. “കീടങ്ങളെ കൊല്ലുക, രോഗങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുക” എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യം.
ഇന്ത്യയിലെ ഉഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥ കാരണം പാറ്റകളും കൊതുകുകളും കൺമുന്നിൽ പെരുകുന്നത് ഗോദ്റെജ് കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കി. ഡെങ്കിപ്പനിയും മലേറിയയും ജനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ഭീതിയെ അവർ തങ്ങളുടെ ബിസിനസ്സ് ആയുധമാക്കി മാറ്റി. അതുവരെ വിപണിയിലുണ്ടായിരുന്ന കൊതുകുതിരികൾ കൊതുകുകളെ പുകച്ച് ഓടിക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്തിരുന്നത്. എന്നാൽ ഹിറ്റ് സ്പ്രേകൾ കൊതുകുകളെയും പാറ്റകളെയും കൺമുന്നിൽ വെച്ച് തൽക്ഷണം കൊന്നു വീഴ്ത്തി. ഈ ‘ഇൻസ്റ്റന്റ് നോക്കൗട്ട്’ പ്രഭാവം ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് വലിയൊരു മാനസിക സംതൃപ്തി നൽകി.
ഇതിനായി ഗോദ്റെജ് പയറ്റിയ പാക്കേജിംഗ് സൈക്കോളജി വളരെ മികച്ചതായിരുന്നു. അവർ വിപണിയിലിറക്കിയ ‘കാലാ ഹിറ്റ്’ (Kala HIT) എന്ന കറുത്ത കുപ്പിയും ചുവന്ന കുപ്പിയും ഇന്ത്യയിൽ ഒരു ഐക്കണായി മാറി. വായനയറിയാത്ത സാധാരണക്കാർ പോലും കടയിൽ ചെന്ന് കറുത്ത കുപ്പി കൊതുകിനും ചുവന്ന കുപ്പി കിച്ചണിലെ പാറ്റകൾക്കും ഉള്ളതാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു വാങ്ങാൻ തുടങ്ങി. അവരുടെ പരസ്യങ്ങളും വളരെ ക്രാഫ്റ്റഡ് ആയിരുന്നു. വെറുമൊരു സ്പ്രേ വിൽക്കുന്നതിന് പകരം, കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷിതത്വവും കുടുംബത്തിന്റെ ആരോഗ്യവും മുൻനിർത്തി ‘ഭയവും സംരക്ഷണവും’ ചേർത്താണ് അവർ ഹിറ്റിനെ ബ്രാൻഡ് ചെയ്തത്.
ഇന്ന് ഗുഡ്നൈറ്റിനൊപ്പം ഗോദ്റെജ് കൺസ്യൂമർ പ്രൊഡക്ട്സിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വരുമാന മാർഗ്ഗമാണ് ഹിറ്റ്. സ്പ്രേകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ കൊതുക് ബാറ്റ്, റാറ്റ് ഗ്ലൂ പാഡ്, കോക്രോച്ച് ജെൽ, ചോക്കുകൾ എന്നിങ്ങനെ വലിയൊരു ഉൽപ്പന്ന നിര തന്നെ അവർ കെട്ടിപ്പടുത്തു. കൊതുകുകളും പാറ്റകളും വളരെ വീണ്ടും തിരിച്ചു വരുന്നത് കൊണ്ട് തന്നെ ഉപഭോക്താക്കൾ ഈ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും വാങ്ങാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്നു. ഇതാണ് ഈ ബിസിനസ്സിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയം. ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ എയ്റോസോൾ കീടനാശിനി വിപണിയുടെ 80 ശതമാനത്തിലധികം ഓഹരിയും ഹിറ്റിന്റെ കയ്യിലാണ്. ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറമെ ഇന്തോനേഷ്യ, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങളിലും ഹിറ്റ് ഇന്ന് ഒരു വമ്പൻ ബ്രാൻഡാണ്.
ഒരു വലിയ ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യം പടുത്തുയർത്താൻ വായുവിൽ കൊട്ടാരം കെട്ടേണ്ടതില്ല, മറിച്ച് ജനങ്ങളുടെ നിത്യജീവിതത്തിലെ ഒരു ചെറിയ പ്രശ്നത്തിന് ശാശ്വതമായ ഒരു പരിഹാരം നൽകിയാൽ മതി എന്ന് ഹിറ്റിന്റെ ഈ ചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. അടുത്ത തവണ വീടിന്റെ മൂലയിലേക്ക് ഹിറ്റ് സ്പ്രേ അടിക്കുമ്പോൾ ഓർക്കുക, ഒരു പരാജയപ്പെട്ട വക്കീലിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി ഇന്ന് ഇന്ത്യക്കാരുടെ ഭയം വിറ്റ് കോടികൾ കൊയ്യുന്ന ഒരു ജാക്ക്പോട്ട് ബിസിനസ്സ് തന്ത്രത്തിന്റെ വേഗതയാണ് ആ സ്പ്രേയിലൂടെ പുറത്തേക്ക് വരുന്നത്
